Dinsdag 09/08/2022
null Beeld DM/Bart Hebben
Beeld DM/Bart Hebben

ColumnStella Bergsma

Spreken is verantwoordelijkheid. Als je niets zegt, ontneem je de wereld jouw verhaal

Stella Bergsma is schrijver.

Stella Bergsma

In Nederland staat iedere dag in iedere krant wel een oude witte man die klaagt over hoe je ‘tegenwoordig niets meer mag zeggen’. Naast dat de ironie ze ontgaat van het feit dat ze het dan toch gewoon gezegd hebben, heb ik het volgende tegen ze te zeggen:

‘Je uitspreken is gevaarlijk geworden’, hoor je vaak. Onzin, het is altijd gevaarlijk geweest. Het is juist relatief ongevaarlijk geworden. Er waren tijden waarin commentaar je letterlijk de kop kostte en er zijn landen waarin dat nog steeds zo is.

Afghanistan. Mijn hart breekt als ik de vrouwen daar met doodsangst in hun ogen zie zeggen dat ze zich zullen blijven uitspreken, zullen blijven opkomen voor hun grondrechten. Hier in het Westen riskeren we dat iemand ons een klootzak vindt, of onze baas opbelt. Soms krijgen we een doodsbedreiging. Dat is eng, maar het is wel vaak van iemand die vermoedelijk te dronken is om een geweer te kopen. Ik krijg ze ook. Dat vind ik naar voor mijn naasten. Die hebben niet om mijn grote bek gevraagd. Soms word ik dapper genoemd om die bek, maar dat ben ik niet. Ik ben juist bang. Ik trek grappen terug als mensen me daartoe dwingen. Ik bied mijn excuses aan om van het gezeik af te zijn. En dan voel ik me laf. En dat ben ik ook. De vrouwen in Afghanistan worden niet te woord gestaan door de taliban. De talimannen mogen ze namelijk niet direct aankijken, ze moeten via een derde praten.

Ga ik ze helpen? Nee. Ik typ mijn stukjes en word dan af en toe hoer genoemd. Dat heb ik duizend keer liever dan genegeerd worden. Dat men je menselijkheid niet meer erkent. Spreek dus als je kan. Wat is het alternatief? Nergens voor staan? Niet bewegen? Niets vinden?

Uiteindelijk zullen we het zwijgen van onze vrienden beter onthouden dan de woorden van onze vijanden, zei Martin Luther King. Spreken is naastenliefde, zeg ik. Stel dat je onrecht ziet en je zegt niets. Dan laat je de ander in de steek. Spreken is verantwoordelijkheid. Als je niets zegt, ontneem je de wereld jouw verhaal. Jouw informatie kan cruciaal zijn. Het is belangrijk. Omdat je een netwerk hebt en dat netwerk weer een netwerk heeft. Zo verspreid je je kennis, je unieke visie als een olievlek. Spreken is ook zelfliefde. Je maakt jezelf beter, scherper en wijzer door je mening te toetsen aan wat anderen vinden. Spreken is niet risicoloos. Het is waardevol. Spreken is liefde voor het godvergeten leven, dat is wat ik eigenlijk zeg. Spreek dus verdorie, oude witte mannen die niets meer mogen zeggen. Als de vrouwen in Afghanistan het kunnen, kunnen jullie het ook.

Stella Bergsma Nieuw (aangepast, laatste versie) Beeld DM/Bart Hebben
Stella Bergsma Nieuw (aangepast, laatste versie)Beeld DM/Bart Hebben
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234