Maandag 20/01/2020

Opinie

Spanje is bang voor democratie

Karl Drabbe. Beeld rv

Karl Drabbe is (eind)redacteur van Doorbraak.be en volgt de situatie in Catalonië op de voet.

De Guardia Civil – zeg maar de Spaanse rijkswacht – is sinds afgelopen week prominent aanwezig in het Catalaanse straatbeeld. Drukkerijen werden gesloten en doorzocht op stembriefjes voor het nakende referendum in Catalonië. Drukplaten van affiches en advertenties van de Catalaanse regering, autonomistische lobbygroepen en kranten waarin ze opriepen om deel te nemen aan het referendum, werden in beslag genomen. De Spaanse minister van Binnenlandse Zaken gooide foto’s ervan op Twitter, wat voor veel hilariteit zorgde.

Als één miljoen mensen op straat komen, zou de regering van elk land ter wereld beseffen dat ze met een probleem zit. Zo niet in Spanje. Als één individu wordt vervolgd door Justitie, dan is dat een probleem voor die ene persoon. Als 712 burgers worden vervolgd om eenzelfde overtreding, dan zit Justitie met een probleem. Zo niet in Spanje.

Spanje zit de jongste dagen duidelijk met een probleem. Een probleem met democratie. Want de centrale regering in Madrid wil koste wat het kost vermijden dat het Catalaanse onafhankelijkheidsreferendum op 1 oktober zou plaatsvinden. Het mag niet van de Grondwet, daarmee de wil miskennend van meer dan 80 procent van de inwoners van de autonome regio om in een referendum een duidelijke keuze te kunnen maken.

In plaats van de strijd politiek te voeren of de dialoog aan te gaan met de deelstaatregering in Barcelona, zoals je zou verwachten in een democratie, gooide Madrid het over de gerechtelijke boeg. Politici en ambtenaren die meewerken aan het referendum, zullen gerechtelijk worden vervolgd. Ook de burgemeesters van de 712 Catalaanse gemeenten die het referendum willen organiseren – dat is meer dan driekwart van de Catalaanse burgemeesters. Zaterdag betoogden ze in Catalonië onder het motto ‘Votarem’ ('Wij zullen stemmen'), ook al liepen ze de kans te worden gearresteerd. Gisteren dan dreigde de procureur-generaal ermee minister-president Carles Puigdemont te arresteren.

Ook Ada Colau is vastbesloten om het referendum te organiseren in de miljoenenstad Barcelona. De populaire radicaal linkse burgemeester haalde afgelopen zomer de pers met haar plannen om het toerisme in haar stad binnen de perken te houden. Men verweet haar ‘toerismefobie’. Op haar beurt kan zij nu Madrid ‘demofobie’ verwijten, angst voor democratie.

Die angst is zo groot dat Madrid ondertussen het geweer (letterlijk) van schouder veranderde. Gerechtelijke vervolgingen hangen nu ook uitgevers en hoofdredacteurs boven het hoofd. Zonder enig bevelschrift wordt Catalaanse media verboden nog advertenties of banners te plaatsen over het referendum. Dus niet enkel ‘ja’-advertenties, vóór onafhankelijkheid, moeten worden verwijderd. Elke advertentie, affiche of banner die oproept om deel te nemen aan het referendum moet worden geweerd.

En Madrid gaat zelfs een stap verder. Om dit alles te bewerkstelligen, zoals het brutaal verwijderen van standjes waar pamfletten en gadgets voor het referendum worden uitgedeeld, worden de grove middelen ingezet. Militaire reservetroepen worden ingeschakeld onder het mom ‘de grondwet te verzekeren’. Op de grondwettelijke vrijheden van meningsuiting, pers, vergaderen en stemmen na dan. Een maand na de IS-aanslagen op Barcelona, op een moment dat het land zich op veiligheidsniveau 4 bevindt, worden antiterreureenheden ingezet in Catalonië... op zoek naar de urnen, de stembussen die op 1 oktober zouden worden gebruikt.

Op het moment dat ik mijn verontwaardiging in deze opinietekst neerpen, staan massa’s Iraakse Koerden in de rij voor een onafhankelijkheidsreferendum – de uitslag is verre van bekend. Wat Bagdad toelaat in de prille democratie die Irak is, staat Madrid niet toe in Catalonië.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234