Zondag 08/12/2019

De passie van Devos

Sp.a zal nu met de smoking gun moeten komen, of zal in de eigen rook stikken

Beeld Bob Van Mol

De politieke actualiteit volgens UGent-politicoloog en De Morgen-columnist Carl Devos.

Premier Michel heeft last van pactitis. Een niet-besmettelijke aandoening waarbij beleidsmakers plannen of afspraken pimpen tot strategische, alomvattende akkoorden die de geschiedenis enigszins in een andere plooi leggen. Het is hem vergeven. De topdiplomaat tracht er in de gegeven omstandigheden het beste van te maken. Hij wil zijn claim dat Michel I een grote hervormingsregering is die tot het gaatje bestuurt net iets te overtuigend bewijzen. Soms loopt de communicatie zo ver voor op de daden dat ongeloofwaardigheid zich moeiteloos tussenin kan parkeren. Dat levert altijd narigheid op.

Vraag dat maar aan sp.a. Nu haar mails steeds faker lijken, dreigt de zaak waarmee ze zichzelf naar boven trok in haar eigen gezicht te ontploffen. En lijkt haar aanval op Vandeput steeds meer een tergend en roekeloos geding. De partij zal nu met de smoking gun moeten komen, of zal in de eigen rook stikken.

Het energiepact is nog niet droog, laat staan uitgevoerd, het investeringspact is nog bezig om met creatieve boekhouding allerlei uitgaven daaronder te brengen en er is nu ook al een arbeidspact. Daarmee was Muyters Michel voor. De Vlaamse minister lanceerde het al in januari. Ook Michel wil iets doen aan al die openstaande vacatures. Hij riep alle overheden samen maar vergat zelf veel nieuwe voorstellen mee te brengen, die moesten vooral van anderen komen. De tijd dat ze bij de deelstaten de Wetstraat 16 aanvaarden als de capo di tutti capi is lang vervlogen. Muyters kaatste de bal terug, hij zal nog maanden rollen.

Nochtans mocht dat pact er al zijn. Er zijn wel jobs, jobs, jobs, maar niet genoeg volk, volk, volk om ze in te vullen. Dat heeft vele oorzaken. Een gezamenlijke aanpak is nodig, maar het is niet uitgesloten dat meningsverschillen en terreinbezetting een en ander in de weg zullen staan. Mocht dat pact er al geweest zijn, dan had Umicore een reden minder om in Polen en niet in Antwerpen een batterijenfabriek te bouwen. De berusting waarmee men die nederlaag heeft aanvaard is zorgwekkend.

Maar begrijpelijk. De overwinning heeft vele vaders, de nederlaag is een wees. Als een bedrijf investeert en jobs maakt, staan alle excellenties in rijen te drummen om hun grote verdienste ter zake te onderlijnen. Als dat mislukt, is er niet veel volk te zien. Dan ligt dat niet echt aan het beleid. Dan komt dat omdat we geen zoutlozing in de Schelde toelaten. En niet kunnen concurreren met lageloonlanden. Een eigenzinnige lezing van de feiten.

De batterijenindustrie begint zich te ontwikkelen, in Oost-Europa. De klanten zitten dus daar. Maar de toegang tot goedgeschoold technisch personeel aan competitieve lonen en gegarandeerde toegang tot groene energie, nog redenen om naar Polen te trekken, ligt wel binnen de beleidsmogelijkheden. Dat Umicore naar Polen trekt, is dus ook omdat het beleid dat ongewild in de hand werkte. Omdat we goede tijden beleven lijkt dat niet zo’n probleem, maar straks is het weer eb. Dan blijft er veel rommel liggen.

Dezelfde eigenzinnige lezing van de feiten kwam er na de aanslagen in Luik. Volgens Koen Geens (DM 02/06) hebben de diensten genoeg informatie uitgewisseld, zijn de regels voor het penitentiair verlof correct toegepast, vormde Herman geen gevaar. Hij stond wel degelijk op de radar, er werd via een correcte procedure geoordeeld dat hij niet geradicaliseerd was. Hij werd dagelijks in de gaten gehouden.

Waarna hij, tot ieders verbazing, in een terroristische aanslag drie mensen vermoordde.

Wie zegt dat dit niet meteen geruststellend is en de regering daarmee niet de indruk geeft de zaken onder controle te hebben, beschrijft een feit. Geens noemt dat "een opinie". Zelfs een goede minster van Justitie kan zich vergissen. Een ontslag is daar niet voor nodig.

Het zou zonde en overbodig zijn Geens in Michel I te verliezen. Hij is nodig om het probleem op te lossen, maar dan is nodig dat iedereen het erkent. De regering zegt dat het systeem werkt: het gaat tien keer goed, die ene fatale keer niet. Mensen zijn nu eenmaal onvoorspelbaar. Geen regering kan haar bevolking tegen alle terreur beschermen, zoals ook al vaak in het buitenland bewezen is. Nulrisico bestaat niet. Maar iedereen weet dat onze gevangenissen, vergeetputten en broeihaarden van nog meer criminaliteit, dat het deradicaliseringsbeleid of de hele strafuitvoering voor indrukwekkend veel verbetering vatbaar zijn. Gevangenen worden te weinig begeleid en opgevolgd. En dat weet men al lang, al heel lang. Maar kijk, er zou nu werk van gemaakt worden.

Dat het systeem heeft gewerkt klinkt zwak als excuus, want het systeem deugt niet. En een nieuw is er nog niet. De zelfverklaarde hervormingsregering kan niet overtuigen dat ze de zaken, in de mate van het mogelijke, onder controle heeft.

Als Michel nog een pact zoekt, kan hij er daar een in vinden. Alleen kan zijn regering dat niet dragen. Meningen zijn te verdeeld, de materie is electoraal te gevoelig om in de nabijheid van verkiezingen nog veel loopgraven te verlaten. Bovendien vragen oplossingen ook forse investeringen en de regering staat niet sterk genoeg meer om die in de kreunende begroting te vinden. Dat wordt dus een werf voor Michel II.

Al lang wachten veel gedeelde verantwoordelijkheden op een gezamenlijke visie. Een Belgische ziekte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234