Dinsdag 09/08/2022

OpinieNadia Nsayi

Sorry zeggen tegen de metissen volstaat niet

null Beeld Archief Metisbe
Beeld Archief Metisbe

Nadia Nsayi is politicologe en auteur van Dochter van de dekolonisatie.

Nadia Nsayi

Simone Ngalula, Léa Tavares Mujinga, Monique Bitu Bingi, Noëlle Verbeken en Marie-José Loshi. In oktober daagden deze vijf vrouwen de Belgische staat voor het gerecht. De zeventigers vonden de moed om zestig jaar na de feiten België aan te klagen. Als kind werden ze niet erkend door hun vaders, weggenomen van hun moeders, ondergebracht in religieuze instellingen en naar België ontvoerd. Hun identiteit werd hen afgenomen. Waarom? Omdat ze kinderen van een ‘gemengd ras’ waren.

Deze week sprak de burgerlijke rechtbank van Brussel de Belgische staat vrij in de ‘metissenzaak’. De rechter erkent het lijden van de vrouwen, maar beschouwt wat hen is overkomen niet als een misdaad tegen de menselijkheid. Bovendien zijn de feiten verjaard.

De vijf vrouwen staan symbool voor wat duizenden metissen hebben meegemaakt toen Congo nog een Belgische kolonie was. Hun verhalen moeten in een bredere context geplaatst worden om te begrijpen hoe diep racistisch het koloniale systeem was. De term ‘metis’ verwijst naar kinderen van gemengde afkomst. In de kolonie ging het om zonen en dochters van witte mannen, kolonialen, en zwarte vrouwen. Veel van die kinderen werden niet erkend door hun vader. Het is moeilijk te achterhalen hoeveel metissen er waren. Maar wat zeker is, is dat ze een probleem vormden voor de Belgische koloniale overheid. In een sterk gesegregeerde samenleving waren metissen kinderen van de zonde. Een zichtbaar bewijs van intiem contact tussen het ‘superieure witte ras’ en het ‘inferieure zwarte ras’.

Lees ook

Interview: Met een vlijmscherpe bijdrage aan het expertenrapport van de Congocommissie haalde kunsthistorica Anne Wetsi Mpoma zich meteen kritiek op de hals. Maar als het over racisme en het koloniale verleden gaat, wil ze geen blad voor de mond nemen.

Interview: ‘Met het bedrag dat de metissen eisen van België, vragen ze erkenning voor wat fout is gegaan’

Getuigenis: De vergeten kinderen van de kolonie: ‘In Congo noemen ze ons blank, in Europa zijn we gewoon zwart’

Enkele jaren geleden vond ik in de koloniale archieven van Buitenlandse Zaken het dossier van mijn grootvader, koloniaal ambtenaar in Belgisch Congo. Zwart-op-wit las ik hoe het bestaan van zijn metiszoon, mijn vader, een omstreden zaak was. Deze week besefte ik nogmaals het belang van de erkenning van mijn vader. Die erkenning betekent dat ik vandaag toegang heb tot mijn Belgische familiegeschiedenis. Ik ken de naam van mijn grootvader. Ik kan zijn koloniale dossier raadplegen. Veel niet-erkende metissen en hun nakomelingen kunnen dat niet. Ze werden afgesneden van hun stamboom.

Op menselijk vlak is de uitspraak van de rechtbank een schande. Het is echter belangrijk om herstel niet alleen juridisch te benaderen. Herstel verdient ook een politieke dimensie. In 2019 bood oud-premier Charles Michel in naam van de Belgische staat excuses aan. Maar sorry zeggen volstaat niet. Premier Alexander De Croo kan los van de uitspraak en in de marge van de parlementaire Congocommissie een herstelbeleid uitwerken om ondraaglijke sporen van het koloniale onrecht te verzachten. Volgens justitie kan onrecht verjaren, maar onrecht verjaart niet in het leven van een mens.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234