Zaterdag 27/02/2021

OpinieKenny Coenraets

‘Sorry, sorry, sorry meneer!’ zei een leerling die met hoofddoek mijn klas binnenliep

Beeld ter illustratie. Beeld Hollandse Hoogte / Sabine Joosten
Beeld ter illustratie.Beeld Hollandse Hoogte / Sabine Joosten

Kenny Coenraets is leerkracht cultuurwetenschappen en godsdienst.

Sommige gebeurtenissen ontnemen je de woorden. Het kunnen heugelijke gebeurtenissen zijn waarop je een traan wegpinkt van vreugde, het kunnen triestige momenten zijn waar je een traan wegpinkt van verdriet. Andere gebeurtenissen laten je dan weer ongemoeid.

Als leerkracht maak je elk van de drie vaak mee. Elk lesuur kom je in contact met een twintigtal jongeren, die stuk voor stuk in een verwarrende en chaotische periode van zelfontwikkeling zijn terechtgekomen. Elk met hun eigen achtergrond, met een specifieke thuissituatie, elk met eigen dromen en verlangens. Vaak lukt het je niet, ook al wil je het, om door te breken bij die jongeren, om hen trachten te begrijpen, hen te leren kennen, mee te helpen bouwen aan die dromen. Ze laten het bewust niet toe maar soms, heel soms breken ze op een onbewaakt moment open en krijg je de kans om hen écht te zien. Vorige week was zo een moment.

“Sorry, sorry, sorry meneer!” was de geschrokken reactie van een meisje dat net voor de afkoelingsweek met hoofddoek aan mijn klas binnenkwam. Ze was net te laat en vond klaarblijkelijk niet de tijd om zich, alvorens het schoolterrein te betreden, van haar ‘hoofddeksel’ of ‘religieus symbool’ te ontdoen. Ik deed – de schoolregels volgend – teken dat ze zich moest ontdoen van haar hoofddoek en dat deed ze, onder begeleiding van bovenstaande en intensere verontschuldigingen, zonder tegenstribbelen.

Het was niet de eerste keer dat ik een leerling moest gebieden om een hoofddeksel af te zetten, maar het ging dan telkens om een pet of een muts. Ze doen dat dan ook, zonder gemaar, hooguit gepaard gaande met een zucht. Deze keer was anders, de waterval aan verontschuldigingen van mijn leerling brak iets in mij. Het waren verontschuldigingen niet omdat ze iets fout deed; het leken verontschuldigingen om wie ze is, om iets dat deel uitmaakt van haar zijn.

Samen leven

Een leerkracht heeft het voorrecht jonge geesten te vormen, ze tot denken aan te zetten, hen kritisch te laten kijken naar wat om hen heen gebeurt. Een voorwaarde hiervoor is dat de klas zelf die openheid kan bieden. Om tot leren over te gaan is een veilig leerklimaat nodig, en dat vraagt tijd. Een leerkracht is als een koorddanser, steeds staat de leerkracht te balanceren: tussen strengheid en mildheid, autoriteit en vrijheid. Het kost veel moeite om het vertrouwen van leerlingen te winnen, en dit vertrouwen te behouden. Een voorwaarde om dit vertrouwen te krijgen is net dat de leerling voelt dat hij/zij zichzelf kan zijn, dat hij/zij aanvaard wordt. Dat vragen de pedagogen ook van ons, en daar borrelde vorige week een vraag in mij op die ik niet meer kan lossen: hoe kan ik het vertrouwen winnen van leerlingen aan wie ik tegelijkertijd vraag een deel van hun identiteit opzij te zetten?

Het klaslokaal zou een getrouwe kijk op de samenleving kunnen bieden. Het is bij uitstek een plek waar de maatschappij samenkomt en vormt als geen andere omgeving een doorsnede van die maatschappij. Ik breek dan ook een lans voor de fundamenten van het samenleven. Fundamenten zoals solidariteit, gelijkheid, vrijheid en het respect voor ieder mens. Het klaslokaal zou een omgeving moeten zijn waar iedereen kan rekenen op erkenning en begrip.

Wanneer zal het onderwijs klaar zijn om iedereen een eigen plek in de klas te gunnen? Wanneer zullen onze scholen een ware weerspiegeling van de maatschappij, in al haar diversiteit en rijkdom, vormen?

Opdat al onze kinderen in vrijheid, geborgenheid en eigenheid les kunnen volgen. Opdat ze nooit een stuk van zichzelf moeten achterlaten aan de schoolpoort.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234