Zondag 20/09/2020
Stavros Kelepouris.Beeld DM

StandpuntStavros Kelepouris

Soms is gerechtigheid niet zonder meer mogelijk. Dat is de prijs die je betaalt voor de rechtsstaat

Stavros Kelepouris is journalist.

Voor wie de beelden zag, lijkt er weinig twijfel mogelijk: hier zijn agenten hun boekje ver te buiten gegaan. De video-opnames uit de cel van Jozef Chovanec tonen een interventie waarbij een hulpbehoevende man stevig wordt aangepakt, terwijl enkele agenten vrolijk ongepaste gebaren maken. Tot Chovanec zijn cel moet uitgedragen worden, op de drempel tussen leven en dood.

De reactie van de procureur-generaal van Bergen tweeënhalf jaar later: dat er geen bewijs lijkt te zijn dat de agenten verantwoordelijk zijn voor de dood van de Slowaak. Veel meer is er niet nodig om de volkswoede over een falend justitieapparaat aan te wakkeren. Het is een erg menselijke reactie bij het zien van beelden die de verbeelding tarten.

Experts en – hand in eigen boezem – ook de media laten zich dan al eens meeslepen in de reflex om er meteen van uit te gaan dat het hele gerechtelijke potje stinkt.

Maar de waarheid wordt doorgaans geschilderd in grijstinten, ook bij Jozef Chovanec. Natuurlijk is het moeilijk te vatten dat de agenten geen schuld zou treffen. Maar bewijzen wie bijgedragen heeft aan Chovanec’ dood, en hoe precies: dat is in een zaak als deze een huzarenstuk, zelfs met de videobeelden erbij. Het lijdt geen twijfel dat het roekeloos was om een kwartier lang op de rug van Chovanec te gaan zitten. Maar heeft dat ook direct zijn dood veroorzaakt? Experts zijn het er niet over eens.

Hoe wraakroepend de mededeling van de procureur-generaal van Bergen ook lijkt, ze kan ook gelezen worden als een hartenkreet over de feilbaarheid van justitie. Soms is gerechtigheid niet zonder meer mogelijk. Omdat we er als maatschappij nu eenmaal voor gekozen hebben dat het beter is schuldigen vrijuit te laten gaan dan onschuldigen op te sluiten. Dat is de prijs die je betaalt voor een rechtsstaat.

Dat neemt allemaal niet weg dat hier lessen moeten getrokken worden. Het is niet voor het eerst dat bij overmatig politiegeweld het verband met een overlijden moeilijk vast te stellen is – zie ook de dood van Lamine Bangoura, eveneens in 2018. De vraag moet zijn of dat geweld in de eerste plaats wel nodig en gerechtvaardigd is.

Net zoals het parket zich ook eens mag afvragen of het echt meer dan twee jaar moet duren voordat het beslist of de verantwoordelijkheid voor de dood van een man voor de rechtbank beslecht moet worden. Die tijd is onaanvaardbaar lang voor familieleden die al die tijd in het ongewisse bleven.

Het minste dat het parket voor hen kan doen, is zorgen dat alsnog elke steen omgekeerd wordt. Ten langen leste kan de conclusie dan nog steeds zijn dat er geen zekerheid is over de schuld van de agenten. Maar na zoveel tijd verwacht je dan wel een onderzoeksdossier dat nog vele jaren als lichtend voorbeeld van doortastend werk kan gelden. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234