Donderdag 14/11/2019

Opinie

Smeed #MeToo om van marteltuig tot werktuig

Mark Elchardus Beeld ID/ photo agency

Mark Elchardus is emeritus professor sociologie aan de Vrije Universiteit Brussel en opinie- maker bij De Morgen. Zijn bijdrage verschijnt op zaterdag.

De dramatische opvoering van klachten over ongewenste intimiteiten en seksueel geweld, nam de voorbije week nog toe. Het is duidelijk dat tal van vrouwen en mannen gedurende lange tijd veel hebben moeten slikken en opkroppen. Het drama trekt broodnodige rode lijnen: verduidelijkt wat niet kan en wat niet langer wordt getolereerd. Het geeft de slachtoffers ook het gevoel dat hen uiteindelijk enig recht geschiedt.

Een gevolg van onschatbare waarde is dat die slachtoffers zich nu sneller durven melden. Daarin schuilt tegelijk een groot gevaar. De sociale media katapulteerden ons immers terug naar barbaarse tijden. Schandpalen en schandblokken worden weer opgezet, tot in onze huiskamer, zichtbaar via de smartphone. Massaal worden mensen daaraan genageld. Onder hen, onvermijdelijk, ook onschuldigen. #MeToo, zo heet het foltertuig nu. De Franse versie #balancetonporc (verklik uw varken) is explicieter over de bedoeling. Een aantal doorgaans respectabele, conventionele media doet duchtig mee. Beschuldigd = schuldig. Wraak is zoet. We zouden ons dat niet mogen toestaan.

Onterende stilte

Zolang de gegrondheid of althans de ernst van een klacht niet is aangetoond, moet de vermeende dader anoniem blijven. Een moeilijk te bereiken doel, maar het zou wel ons streefdoel moeten zijn. Het is nagenoeg zeker dat men de onterende stilte waaronder zoveel slachtoffers zolang hebben geleden, niet kan doorbreken zonder een paar prominente daders met naam en toenaam te noemen, hun hypocrisie, val en schaamte breed uit te smeren. Niet omdat machtige personen de grootste groep daders vormen, verre van. Maar omdat een gemediatiseerde samenleving haar eigen regels heeft en dit nu eenmaal de tragische rol van prominenten is, zeker als zij beroemd zijn van politiek, preek, film of tv. Aan de schandpaal, om een verandering van mentaliteit te verwezenlijken, verantwoord melden vanzelfsprekend en veilig te maken.

Het kan echter niet de bedoeling zijn mensen bij de vleet in de schandblokken te slaan, louter op basis van een beschuldiging. We moeten nu naar een afdoende bescherming van zowel vermeende daders als vermeende slachtoffers. Een meldpunt en filter kunnen helpen: een instelling voor klachten over ongewenste intimiteiten en seksueel geweld, die de ontvankelijkheid van de klachten onderzoekt en de anonimiteit van de vermeende dader garandeert, minstens tot de klacht ernstig en ontvankelijk blijkt.

Onvoldoende bescherming

Ook slachtoffers verdienen bescherming. Die is er vandaag onvoldoende. De niet aflatende stroom meldingen in de zaak Weinstein, leidde gelukkig niet tot pogingen om de vrouwen die hem beschuldigen verdacht te maken. Dat wijst op normatieve vooruitgang. Spijtig genoeg deelt niet iedereen daarin. Hani Ramadan, directeur van het Islamitisch Centrum van Genève, gaf in 2016 zijn verklaring voor ongewenste intimiteiten: “De vrouw die geen hoofddoek draagt, is als een muntstuk van 2 euro. Iedereen kan zien dat zij van hand tot hand gaat”. Zijn beroemde broer Tariq Ramadan wordt inmiddels door twee vrouwen beschuldigd van verkrachting.

Tariq Ramadan wordt beschouwd als een belangrijk islamkenner. MO* Magazine gebruikte ooit een citaat van hem als titel: “Tolerant zijn is niet genoeg, je moet mensen ook respecteren”. Voor velen is hij een propagandist voor de moslimbroeders. Malek Boutih, de voormalige voorzitter van SOS-racisme, omschreef hem botweg als een fascist. Abou Jahjah beschouwt hem dan weer als een conservatieve humanist. Hoe dan ook, de anders zo snel verontwaardigde islamorganisaties blijven nu opvallend stil. Onze kranten ook. Het Laatste Nieuws was de eerste die, tien dagen na de melding en na een storm in de Franse media, de aantijging rapporteert. De Standaard kopte de volgende dag meteen vragend “Is Tariq Ramadan een verkrachter?”. De Morgen gaat uitgebreid in op wat Kevin Spacey zou hebben gedaan en op smeuïg Westminster, maar over Tariq Ramadan geen woord. Dat laatste zou lovenswaardig zijn, mocht het de regel zijn, mocht het in dit geval niet gaan om vrouwen die zeggen dat melden voor hen al zo moeilijk en gevaarlijk is.

Terwijl Tariq Ramadan zich opstelt als het slachtoffer van een complot, gebruiken zijn medestanders intens de sociale media om een van de vrouwen die hem beschuldigt en waarvan de identiteit bekend is, Henda Ayari, te vernielen: zij is, kort samengevat en zonder de schuttingstaal, geen echte moslima, maar een liegende, schaarsgeklede, zionistische hoer die nog wel haar verdiende loon zal krijgen. Dergelijke elektronische stenigingen dienen vervolgd. Respect moet gelden voor alle vrouwen, ook als zij beweren het slachtoffer te zijn van mannen die vroom pleiten voor schroom en zuiverheid.  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234