Dinsdag 16/08/2022

OpinieKlaas De Brucker

Sloop de muren tussen secundair en hoger onderwijs in de strijd tegen het lerarentekort

Beeld uit het programma 'De klas'. Beeld © VRT - 2018
Beeld uit het programma 'De klas'.Beeld © VRT - 2018

Klaas De Brucker is docent aan KU Leuven Campus Brussel. Hij neemt er deel aan het sociaal overleg, maar schrijft dit artikel in eigen naam.

Klaas De Brucker

Dat het lerarentekort alarmerende proporties heeft aangenomen en dat de gevolgen voor de productiviteit van onze economie nefast zijn, is ondertussen overduidelijk geworden. Vanuit diverse hoeken worden maatregelen voorgesteld om op te nemen in een nooddecreet.

Eén maatregel waar men het zelden over heeft, is de lerarenopleiding voor zijinstromers en lectoren, assistenten van hogescholen of universiteiten. Velen onder hen zijn er de werkdruk en publicatiedruk beu. Maar als ze de overstap naar het secundair onderwijs willen doen, moeten ze bijkomend een lerarendiploma halen. De privé vraagt zoiets niet. Ze doen er dan via deeltijdse trajecten vaak meerdere jaren over en krijgen al die jaren ook een veel lager loon. De lessen die ze geven in de hogeschool tellen vaak zelfs niet mee als stagelessen voor hun lerarenopleiding.

Ook de overzetting van hun benoeming en weddeanciënniteit levert problemen op. Waarom houdt men deze barrières in stand? Velen zouden de overstap naar het secundair onderwijs wel willen doen, de werkdruk is er anders (geen publicatiedruk), wat meer vakantie maakt dat men sneller recupereert en dichter bij huis kunnen werken reduceert de verplaatsingsstress.

Assistenten kunnen niet worden benoemd en bekomen dan ook geen ambtenarenpensioen, tenzij ze overstappen naar het secundair. En om het lagere loon te compenseren, stellen scholen de overkomers vaak voor om een paar uur meer te presteren (in bijambt). Die voordelen kunnen de nadelen misschien wel compenseren.

Zelf behaalde ik mijn aggregatie in 1994 toen de inspanningen daartoe beperkt bleven tot vier cursussen op zaterdagvoormiddag en zes stagelessen. Nu is daar wel één jaar extra voltijdse studie voor nodig. Wellicht om die reden werd deze vereiste voor de Vlaamse hogescholen geschrapt, anders hadden ze ook daar een personeelstekort.

Dat een gedegen lerarenopleiding nodig is, wil ik niet in vraag stellen, zeker niet voor starters. Maar die mag geen barrière vormen voor de mobiliteit binnen de onderwijssector. Iemand gevangen houden in zijn huidige job is nooit goed, men moet de juiste mens op de juiste plaats hebben, ook in de onderwijssector.

Dus ofwel voert men voor alle niveaus (inclusief het hoger onderwijs) een lerarenopleiding in, aangepast aan het specifieke niveau (zoals in Wallonië), dus vergelijkbaar met een rijbewijs, ofwel versoepelt men die vereiste (tijdelijk) voor alle niveaus. In de noodsituatie waarin we nu verkeren, zou men gerust voor zijinstromers met meer dan tien jaar ervaring buiten het onderwijs (zogenaamde ‘late roepingen’) verkorte trajecten kunnen uitwerken. Ook zouden zij in tussentijd al het volwaardige loon moeten krijgen.

Voor degenen die al tien jaar een onderwijsambt uitoefenen in het hoger onderwijs zou men hun ervaring gewoonweg moeten erkennen als bekwaamheidsbewijs, zeker voor de derde graad van het secundair onderwijs. Ook in andere sectoren gebeurt dat. Is er nu echt zo een groot verschil tussen lesgeven aan een 17-jarige versus een 18-jarige? Via gerichte bijscholingsmodules kun je achteraf nog altijd de nodige didactische hiaten opvullen. Een leraar voor de klas zonder volwaardig afgerond lerarendiploma, is nog altijd beter dan helemaal geen leraar.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234