Zondag 20/10/2019

Opinie

Slachtoffer en veroorzaker. Twee partijen van wie het leven nooit meer zal zijn wat het was

Guillaume Van der Stighelen. Beeld Karoly Effenberger

Guillaume Van der Stighelen is columnist en auteur van Samen door een deur.

Vijf jaar geleden werd een jongen aangereden door een auto en verloor daarbij het leven. Misschien was hij onvoorzichtig, misschien niet. Hij was amper dertien. Vijf jaar nam het in beslag voor verkeersexperts om uit te zoeken of het ongeval kon vermeden worden. Wie was verantwoordelijk. De voetganger, of de automobilist. Gisteren deed een politierechter de uitspraak. Vijf jaar lang heeft de familie er op moeten wachten. Vijf jaar lang heeft de familie gedacht dat deze dag bevrijding zou brengen.

Vijf jaar geleden reed een automobilist een jongen van dertien aan. Misschien door een onvoorzichtigheid, misschien niet. Vijf jaar lang heeft deze chauffeur liggen strijden met schuldgevoel. Vijf jaar geleefd met de angst ook door de rechtbank schuldig verklaard te worden.

Zware slag

Pas maandag heeft de rechter geoordeeld dat er geen bewijs is dat de automobilist in de fout ging en dus werd die vrijgesproken. Voor de vader die zijn zoon verloor is dit een zeer zware slag, te meer omdat het nu lijkt alsof het zijn zoon was die in de fout ging. Niet alleen gaat de schuldige vrijuit, bovendien wordt een onschuldig kind verweten van onoplettend te zijn. Tenminste, zo voelde de man dat aan. En daarom schold hij, naar het voorbeeld van vooraanstaanden in onze samenleving, de rechter uit. Woedend liep hij de rechtszaal uit: “Zot! Zot! Zot is hij!” De man was kapot.

Maar ook het leven van de chauffeur werd gebroken. Het oordeel van de rechter woog niet op tegen de zware uithaal van de vader.

Slachtoffer en veroorzaker. Twee partijen van wie het leven nooit meer zal zijn wat het was. Maar wel twee partijen die elkaar kunnen helpen. De ene door in de ogen te kijken en te zeggen: “Het spijt me verschrikkelijk, zo verschrikkelijk wat ik u heb aangedaan.” En de andere door te antwoorden: “Het was een ongeluk, wij zijn alle twee slachtoffer. U hebt mij niets aangedaan, dagelijks ontsnappen mensen aan de dood in dit verkeer. U en ik, wij hebben pech gehad.”

Maar zo zal het niet verlopen. Daar heb je hulpverlening voor nodig, dat is ver van ons bed. De vader heeft al aangekondigd dat hij in hoger beroep gaat. Ook daar zal niets worden opgelost. De volgende rechter zal of de uitspraak van de vorige bevestigen, of de chauffeur veroordelen. In beide gevallen blijven de twee levens een hel.

Zalf der gerechtigheid

Want rechters zijn geen hulpverleners. Rechters helpen slachtoffers en veroorzakers niet over het verschrikkelijke leed heen dat het noodlot, of in dit geval het dagelijks verkeer, veroorzaakt. Rechters spreken zich uit over wie volgens het wetboek gelijk heeft en wie niet. Van daaruit moet de mens het zelf oplossen.

De vader en alle mensen om hem heen zitten met een onmenselijk diep verdriet en zoeken een uitweg. Zoals zoveel slachtoffers hopen ze de wonde te kunnen genezen met de zalf der gerechtigheid. Maar dat is een illusie. Wonden als deze zijn nooit genezen. Ze maken deel uit van je nieuwe leven en het helpt je niet de veroorzaker ook een vernield leven toe te wensen. Integendeel.

Toch kan niemand die vader verwijten dat hij boos is. Zeker na al die tijd van onzekerheid. Alleen, je moet een rechter niet mee betrekken in een strijd die jij levert. Een rechter staat daar buiten en velt zijn oordeel aan de hand van geschreven wetten. Dat oordeel, voor of tegen, heb je nodig in de verwerking van een veel groter verlies. Gebruik het dan ook.

Deze rechter heeft de vader nu aangeraden het te laten rusten zodat er een ander en veel belangrijker proces kan beginnen. Het rouwproces. Dat is zeker geen zot advies. Al zou er nog meer menselijk leed gespaard blijven als het gerechtelijk onderzoek iets sneller ging en er iets meer aandacht ging naar de hulpverlening.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234