Zaterdag 10/12/2022

Opinie

Schuif begrotingstekorten niet door naar de komende generatie

Wim Soons Beeld RV
Wim SoonsBeeld RV

Wim Soons is nationaal voorzitter JONG CD&V.

Wim Soons

Op dit momenten lopen de begrotingsbesprekingen volop, en horen we sommigen sommigen meer en meer het begrotingsevenwicht loslaten. We doen daarom een oproep om een duidelijk traject aan te houden richting begroting in evenwicht.

De naakte cijfers wijzen er immers op dat het de komende jaren niet noodzakelijk makkelijker wordt om te saneren, en dat het risico daardoor zeer reëel is dat de rekening wordt doorgeschoven naar de komende generatie. Daarom pleit wij ervoor om een grondwettelijk verankerde schuldenrem in te voeren.

Waarom? Twee budgettaire trends hangen als een zwaard van Damocles boven de hoofden van de jonge generatie: de vergrijzingskost, en de rente op de staatsschuld.

De vergrijzingskost is geen nieuw fenomeen. De wet van september 2001, "tot waarborging van een voortdurende vermindering van de overheidsschuld en tot oprichting van een Zilverfonds" bleef jammer genoeg een tandeloze tijger, maar zorgde er door de oprichting van de Studiecommissie voor de Vergrijzing (SCvV) tenminste voor dat we over goede cijfers beschikken.

Zo leert het jaarrapport van de SCvV, dat in juli 2016 verscheen, ons dat de vergrijzingskost de komende jaren zal blijven oplopen: tussen 2015 en 2021 gaat het om 0,8% BBP, tussen 2015 en 2040 liefst op 2,9% BBP.

Om dit concreet te maken: bij een BBP van dik 400 miljard euro op vandaag, zou dit betekend dat louter het betalen van de vergrijzingskost in de toekomst 12 miljard euro per jaar extra zal kosten.

En dat terwijl we het nu vaak schrapen is om enkele honderden miljoenen extra te vinden.

Daarbij stop het echter niet. Vandaag genieten we immers van historisch lage rentelasten op onze staatsschuld, die zo'n 450 miljard euro bedraagt, of 109% van ons BBP. De Nationale Bank rekenende in haar meest recente jaarrapport voor dat in 2015 onze rentelasten 2,9% BBP bedroegen. In 2000, toen de schuld ongeveer even hoog was als vandaag (108,8%) bedroegen die lasten liefst 6,7% BBP!

Indien wij dus opnieuw rentelasten zouden betalen op het niveau van 2000, op termijn geen uit te sluiten scenario, zou dit ons zo'n 4% BBP extra zou kosten, of zo'n 16 miljard euro op jaarbasis!

Deze budgettaire megatrends dreigen een zeer zware last te leggen op de komende generaties. We moeten dan ook vandaag al aan de slag gaan om de toekomst voor te bereiden. Want het mag dan vandaag moeilijk zijn om de overheidsfinanciën te saneren, overmorgen gaat de uitdaging des te moeilijker zijn. Als we vandaag niet optreden.

Voor ons betekent dit dat de regering een duidelijk pad moet aanhouden in de richting van een begroting in evenwicht, en dat zowel inkomsten uit een rechtvaardigere fiscaliteit - ook op kapitaal -, als besparingen, gebruikt moeten worden om dit doel te bereiken.

Vandaag word dit pad niet aangehouden. Het jaar waarin het budgettair evenwicht moet gehaald worden verschoof de voorbije jaren telkens, van 2015 naar 2016 naar 2018. Intussen is het iedereen duidelijk dat ook 2018 onhaalbaar zal blijken, hoewel het hoge woord er nog niet helemaal uit is.

Vanuit JONGCD&V willen wij er voor pleiten om zo snel mogelijk een schuldenrem in te voeren: een grondwettelijke bepaling die ons land verplicht om vanaf 2020 een budgettair evenwicht te bereiken. Senator Peter Van Rompuy diende reeds een voorstel in om zo'n schuldenrem tot stand te brengen, maar tot op heden werd het voorstel niet goedgekeurd.

Daarnaast moet onze overheid er alles aan doen om het investeringsniveau op peil te houden, om zo te blijven investeren in het België van morgen. Onvermijdelijk komen we op die manier terecht in het debat over de kerntaken die onze overheid al dan niet moet blijven opnemen. Veel werk aan de winkel, en indien wij vandaag falen om stappen te zetten, zullen we overmorgen met een nog grotere uitdaging geconfronteerd worden.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234