Maandag 21/09/2020

BriefOpinie

Samenlevingsdienst: de tijd is aangebroken

Een groep Belgische jongeren in Samenlevingsdienst.Beeld rv

Deze brief heeft 107 ondertekenaars (zie onderaan).

100.000 jongeren per jaar in Duitsland, 140.000 in Frankrijk, 40.000 in Italië... Samenlevingsdienstprogramma’s winnen aan kracht in Europa. Daar is niets verwonderlijk aan: deze projecten, die jongeren uit alle lagen van de bevolking de mogelijkheid bieden om zich vrijwillig voor 6 tot 12 maanden op voltijdse basis te engageren voor projecten van collectief nut in zorg, cultuur, milieu enz. (met burgerschapsvormingen, uitkeringen, een statuut en sociale rechten), boeken opmerkelijke resultaten op het vlak van emancipatie van de jeugd en de versterking van het samenleven.

De ingrediënten die aan de basis liggen van dit succes zijn ervaringsgericht leren, een sociaal-culturele mix, maatschappelijk engagement en samenzijn. Door jongeren in staat te stellen om samen het beste van zichzelf te geven, is de Samenlevingsdienst een krachtig hulpmiddel om volwassen te worden, waardoor ze zich als proactieve en verantwoordelijke burgers kunnen laten gelden. Het is ook een kans voor hen om zogenaamde human skills te ontwikkelen, zoals leiderschap, communiceren en teamwerk, waar zoveel vraag naar is op de arbeidsmarkt.

De Samenlevingsdienst staat open voor iedereen, zonder onderscheid. Ze stelt jongeren die hun secundaire studies hebben beëindigd in staat om hun toekomstplannen te verduidelijken, studenten om een eerste praktijkervaring op te doen en vroegtijdige schoolverlaters om de controle over hun leven te herwinnen.

Voor kwetsbare, ontheemde jongeren of nieuwkomers is het een krachtige hefboom voor integratie, die nieuwe horizonten opent buiten het gezin of de buurt. Voor elkeen is het een kans om elkaar te ontmoeten en relaties op te bouwen.

Op maatschappelijk vlak speelt de Samenlevingsdienst in op verschillende hedendaagse vraagstukken zoals de bewustwording van democratische waarden en van de beginselen van de rechtsstaat alsnog het belang van solidariteit. Uit verschillende evaluaties van deze programma’s blijkt dat zij bijdragen tot de ontwikkeling van ondernemingszin, het herstellen van het vertrouwen in de instellingen, het bevorderen van de toegang tot de fundamentele rechten en gelijke kansen, het bestrijden van discriminatie en radicalisme... Over het algemeen versterken ze de sociale cohesie en, indirect, de burgerzin.

Helaas is België in Europa wat achtergesteld op het vlak van de Samenlevingsdienst. Sinds 10 jaar georganiseerd door het Platform voor de Samenlevingsdienst/Plateforme pour le Service Citoyen, heeft het zich de laatste jaren sterk ontwikkeld, maar met minder dan 500 jongeren per jaar bereikt het nog steeds maar een klein deel van zijn jeugd in vergelijking met onze buurlanden. Dit ondanks het feit dat het zijn relevantie tijdens de coronaviruscrisis opnieuw heeft aangetoond en dat de Nederlandse Maatschappelijke Diensttijd, direct geïnspireerd door het Belgische model en gecoacht door het Platform, na twee jaar nu al 2500 jongeren heeft bereikt dankzij massale steun van de Nederlandse overheid - een steun en erkenning die we graag ook in ons eigen land zouden zien!

België is echter niet gedoemd tot stilstand. Met de vorming van een nieuwe federale regering ontstaat een ongeziene kans voor een paradigmashift. De zeven partijen rond de tafel, die op zoveel punten van elkaar verschillen, hebben zich immers allemaal uitgesproken voor de oprichting van een vrijwillige Samenlevingsdienst in België. Het gaat er dus om de Samenlevingsdienst niet langer te zien als een last (wat het niet is: verschillende studies tonen aan dat voor elke geïnvesteerde euro er 2 terugvloeien naar de maatschappij), maar integendeel als een bijzonder inspirerend en verenigend maatschappelijk project voor het hele land.

Wij, het Platform voor de Samenlevingsdienst, de leden van zijn Steuncomité, rectoren, professoren, ondernemers, leden van het maatschappelijk middenveld, geëngageerde burgers, vragen de politieke vertegenwoordigers van dit land om de oprichting van de Samenlevingsdienst op te nemen in het nieuwe regeerakkoord, om een wettelijk kader te creëren en om een aanzienlijk budget toe te wijzen voor de grootschalige ontplooiing ervan in België.

Dit is een cruciale kwestie. Het gaat erom het talent van elke jongere te erkennen, jongeren te ondersteunen en een manier van samenleven te installeren die geworteld is in een modern, actief en solidair burgerschap.

Het Platform voor Samenlevingsdienst vzw

107 ondertekenaars, onder wie Caroline Pauwels,  Rector van de VUB; Rik Van de Walle, Rector Universiteit Gent; Herman Van Goethem, Rector Universiteit Antwerpen; Luc De Schepper, Rector Universiteit Hasselt; Vincent Blondel, Rector UCLouvain; Pierre Wolper,  Rector Universiteit Luik; Pierre Jadoul, Universiteit Saint-Louis Brussel; Philippe Dubois, Rector Universiteit Bergen; Paul De Grauwe, Professor economie London School of Economics; Jan-Emmanuel De Neve, Professor economie aan Oxford University en directeur van het Wellbeing Research Centre; Piet Colruyt, Impact investor, CEO van Impact Capital en Stichter Impact House; Dirk De Wachter, Psychiater en hoogleraar KULeuven en auteur van “De kunst van het ongelukkig zijn”; Peter de Caluwe, Directeur De Munt; Michaël De Cock,Artistiek leider van KVS; Milo Rau, Artistiek directeur NTGent; Paul Dujardin, CEO Bozar; Anuna De Wever, Co-organisator Youth For Climate; Adélaïde Charlier, Co-organisator Youth For Climate; Philippe Van Parijs, Filosoof en econoom, oprichter van de Hoover leerstoel voor economische en sociale ethiek aan de UCL; Maarten Boudry,Filosoof UGent, auteur van “Waarom de wereld niet naar de knoppen gaat”; Jean Paul Van Bendegem,  Filosoof en mathematicus, emeritus hoogleraar VUB; Bea Cantillon, Professor Sociologie UAntwerpen en Voorzitter van 11.11.11; Hilde Kieboom Voorzitter Sant’Egidio België; Ronald Vrydag Directeur Brussels Ouderenplatform; Magali Van Coppenolle, Econoom, voorzitster van de Vrijdaggroep, een denktank van jongeren met verschillende achtergronden; Fatima Zibouh, Hoofd van de afdeling antidiscriminatie bij Actiris Inclusive / Doctoraalstudent politieke en sociale wetenschappen; Roel Gerits, Voorzitter CANO-Vlaanderen (jeugdhulp); Jean-Pierre Delville, Bisschop van Luik; Khalid Benhaddou, Hoofdimam El-Fath-moskee in Gent, Voorzitter Platform Vlaamse imams en moslimdeskundigen; Frank Deboosere, Weerman; Eric Domb CEO van Pari Daiza, voormalig voorzitter van de Waalse Ondernemingsbond; Karen Boers CEO van BeCode; SayinZehraCEO Special Olympics Belgium; Koen Broucke, Beeldend kunstenaar, historicus en performer; Bart Van Loo, Schrijver; Anne Provoost, Schrijfster van romans, kinder- en jeugdliteratuur en essayiste; Anouk De Clercq, Audiovisuele kunstenares; Luc en Jean-Pierrre Dardenne,Cineasten; Stijn Coninx, Cineast; Benoît van Innis, Beeldend kunstenaar en cartoonist; Karen Celis Professor Politicologie VUB; Dave Sinardet, Professor politicologie (VUB); Mark Elchardus, Professor Sociologie VUB, auteur van Voorbij het narratief van de neergang; Jonathan Holslag, Hoogleraar internationale betrekkingen aan de VUB en auteur van De kracht van het paradijs; Patrick Loobuyck Hoogleraar morele filiosofie UAntwerpen en UGent, auteur van Samenleven met gezond verstandMagaly Rodriguez Garcia, Professor hedendaagse geschiedenis aan de KU Leuven, gespecialiseerd in de geschiedenis van prostitutie en subalterne groepen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234