Zondag 25/08/2019

Column

Samen luisterden wij naar de zwartkop, die van geen ophouden wist

Op zijn berg in de Oostkantons schrijft Marnix Peeters over vrijheid, vogels en zijn vrouw. Beeld Wouter Van Vooren

Wij zaten laatst in de tuin. Boven ons, in het loof van de berk, tjilpten de mussen van de pret en zong een zwartkop zijn heerlijkste lied. Hoog daarboven zweefde geruisloos een koppel rode wouwen, speurend naar prooi. Ik had de restjes van de dag ervoor opgewarmd en mijn vrouw las een stuk uit The Observer, waarbij zij geregeld verontrust iets mompelde.

Het gaat over psyops, zei ze. Over Robert Mercer, de hedge­fonds­miljonair. Silicon Valley. Je gelooft je ogen niet. De wereld is om zeep, en niemand heeft er erg in.

Ik zei dat ik niet wist wat psyops zijn.

Achter de overwinning van Trump en achter de brexit zitten een paar rijke computer­specialisten en hun bedrijven, zei mijn vrouw. Omdat iedereen nu van het internet afhankelijk is geworden, pompen ze miljarden in datamining en online beïnvloeding. Tot een paar jaar geleden bleef die datamining nog binnen de perken: ze wisten hooguit dat jij van Duvel houdt en graag lekker kookt, op basis van je Delhaize-kaart. Nu kunnen ze al jouw microdata uit Facebook en Instagram daaraan toevoegen, en kom je tot heel scherpe profielen. En dus beïnvloeding op maat.

Ik ben onbeïnvloedbaar, zei ik flink. Zeker op maat.

Met de vingers in de neus

Je kunt uit al die data bijvoorbeeld angstig aangelegde mensen isoleren, zei mijn vrouw, en die vervolgens bestoken met sinistere beelden van aanmarcherende vluchtelingen. In Amerika en Engeland heeft dat al gewerkt – de klassieke media konden preken wat ze wilden. Je huurt als overheid of kandidaat voor veel geld zo’n bedrijf in, en je bepaalt met je vingers in de neus wat het publiek gelooft of niet. En waar ze straks voor zullen stemmen.

Dat klinkt vooral mooi in theorie, zei ik.

Het is vooral akelig in de praktijk, zei mijn vrouw. Kijk, hier geven ze een ander voorbeeld: als je kapitaalkrachtig genoeg bent, kun je vanuit een bepaalde ideologie zoveel websites opstarten die jouw boodschap promoten, en die via bots met elkaar linken, dat je zoekresultaten op Google almaar prominenter en zichtbaarder worden. Holocaust-­ontkenners zijn daar al in geslaagd: als je de term ‘holocaust’ googelde, werd je overspoeld door websites waarop twijfel werd gezaaid. Als dát kan, kan alles – dan kun je mensen die iets over Europa willen weten murw slaan met onheilsberichten en dreigementen. Kun je elke geschiedenis vervalsen, elke realiteit naar je hand zetten. Dat is geen doemdenken, het is gewoon aan het gebeuren. Als de wereld er op dit moment wankel uitziet en moeilijk te begrijpen lijkt, is dat een gevolg van die psyops. Psychologische oorlogs­voering. Straks regeren een paar plutocraten de wereld.

Een glas koele witte wijn

Wij denken heel graag dat we ongenaakbaar zijn, zei ik, nadat zij het artikel had uitgelezen. Dat we alles zelf beslissen en ons door niemand de les laten lezen.

Zo is dat, zei mijn vrouw, die zichtbaar hunkerde naar een glas koele witte wijn, dat haar enkele ogenblikken later door mij werd aangereikt.

Uw chablis, mevrouw, zei ik.

Samen luisterden wij in het lommer van de berk naar de zwartkop, die van geen ophouden wist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden