Vrijdag 18/10/2019

Standpunt Bart Eeckhout

Salvini, Le Pen, Thierry Baudet: allemaal hebben ze hun exit-kakje stilletjes weer ingetrokken

Beeld rv

Bart Eeckhout is hoofdredacteur. 

In de gezaghebbende Britse krant The Times belandde het nieuws over de dreigende ondergang van het staalbedrijf British Steel op pagina 12 van de papieren krant. Dat is best merkwaardig, want als het bedrijf failliet gaat, staan er, toeleveraars incluis, zo’n 25.000 jobs op het spel. Geen kleinigheid.

Maar de voor veel Britse gezinnen erg reële economische ellende komt in de nieuwscyclus pas op het tweede plan. Vooraan staat de rokende krater die overblijft van het Britse politieke landschap. De Conservatieven vechten elkaar en hun premier Theresa May de tent uit tot de laatste kiezer verdwenen zal zijn.

Op de golf van antipolitieke verontwaardiging klimt de Brexit Party van Nigel Farage uit het niets op tot grootste partij van het land. Bij de Europese verkiezingen, waaraan de Britten vandaag onverwacht alsnog mochten deelnemen, wordt Farage gepeild op meer dan 35 procent.

Positie op het schaakbord

De situatie waarbij politici geobsedeerd naar de eigen navel staren, blind voor de maatschappelijke en economische realiteit rondom hen, komt de Belg niet onbekend voor. Toen de oliecrisis eind jaren 70 een abrupt einde maakte aan de jaren van voorspoed, was de Belgische politieke klasse niet bij machte een adequaat antwoord te bieden. Te zeer was men bezig met communautaire bekommernissen. Het is toen dat de Belgische staat een diepe schuldput is gaan graven. We dragen er nog altijd de gevolgen van.

Net zo lijken veel leidende Britse politici nog altijd meer bezig met hun eigen loopbaan en hun strategische positie op het schaakbord dan met de mogelijke economische gevolgen van de nakende brexit die ze maar niet onder controle krijgen.

Juist de neergang van British Steel herinnert er nog eens aan hoe verregaand die gevolgen kunnen zijn. Doordat het bedrijf binnen afzienbare tijd wellicht niet meer tot de EU zal behoren, mag British Steel niet meer zomaar meedoen op de Europese markt voor CO2-emissierechten. Die stevige en onvoorziene kosten doen het bedrijf kapseizen op de hyperconcurrentiële en veranderlijke staalmarkt. Het verhaal van British Steel is een waarschuwing van hoe onverwachte neveneffecten van de brexit grote gevolgen kunnen hebben.

Paradoxale situatie

In de rest van de Europese Unie is die boodschap wel goed ingedaald. Ook bij radicaal-rechts. Op veel plekken in de EU staat radicaal-rechts op winst voor zondag, en dat heeft het mede te danken aan harde kritiek op de Europese Unie-constructie. Maar na de geïmplodeerde brexit durft niemand nog te opperen om naar Brits voorbeeld ook maar het eigen volk uit de Unie te leiden. Matteo Salvini, Marine Le Pen, Thierry Baudet …, allemaal hebben ze hun exit-kakje stilletjes weer ingetrokken.

Dat is de paradoxale situatie van de EU in tijden van brexit: radicale, anti-Europese stemmen zijn succesvoller dan ooit, en toch wordt de algemene stemming weer positiever over Europa. Het moet zijn dat Europa toch iets goeds te betekenen heeft. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234