Maandag 15/07/2019

Opinie

Russische boycot leidt onvermijdelijk tot banenverlies en faillissementen

Piet Vanthemsche is voorzitter van de Boerenbond.

n maart van dit jaar werd Afrikaanse varkenspest vastgesteld in een uithoek van Litouwen. Een fait divers, ware het niet dat Rusland hiervan gebruik maakte om de import van varkensvlees uit de hele Europese Unie te verbieden. Iedereen dacht toen dat deze maatregelen geen lang leven beschoren waren - de Russische consument heeft het Europese varkensvlees broodnodig. Dat was evenwel buiten de waard gerekend. Wie dacht dat Poetin het belang van de Russische consument zou laten primeren, kwam bedrogen uit. Poetin is een Russische dictator van de oude school. Geheel in de lijn van zijn voorgangers is hij bereid zijn bevolking uit te hongeren als dat past in het hoger politiek belang. Analisten die deze crisis van commentaar voorzien, houden dit beter voor ogen.

Vijftig jaar na de oprichting van de Europese Unie, honderd jaar na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog worden wij voor het eerst in onze generatie geconfronteerd met de rechtstreekse gevolgen van een nieuwe oorlog, een handelsoorlog weliswaar, en laat ons hopen dat dit zo blijft.

Omzet onder druk
De brede Russische boycot van Europese land- en tuinbouwproducten bedreigt in eerste instantie 230 miljoen euro aan Belgische exportwaarde op jaarbasis. Die wordt vooral gerealiseerd door de fruit- en groententeelt met export van peren, appelen, tomaten en paprika's. Ook de varkenssector en bijvoorbeeld de boomkwekerij zien een belangrijke afzetmarkt afgesloten. Maar alle boeren en tuinders moeten zich zorgen maken. Want Europa exporteert 12 miljard euro aan allerhande landbouwproducten naar Rusland, Rusland was onze tweede grootste afzetmarkt geworden. Producten die niet meteen een andere exportbestemming vinden, zullen de Europese prijzen onder druk zetten, en dit in alle sectoren. Afhankelijk van de productiecyclus zal zich dat vroeg of laat nadrukkelijk laten voelen.

De omzet van de agrovoedingsketen komt dus onder druk te staan. Dit is het inkomen van de boer en de ondernemer, maar ook het loon van de werknemer in de keten. Op langere termijn leidt dit onvermijdelijk tot banenverlies en bedrijven die er de brui aan moeten geven.

De concrete impact berekenen is op vandaag onmogelijk, hoewel sommigen zich wel zullen wagen aan exacte waarzeggerij. Maar er is geen glazen bol nodig om te voorspellen wie de eerste slachtoffers van deze handelsoorlog zullen worden: de Europese boeren en tuinders en bij uitbreiding de ondernemers en werknemers in de agrovoedingsketen. Voor Vlaanderen is dit de eerste industriële sector. Zij worden het kind van de rekening.

Zonder de Europese diplomatie in twijfel te trekken, durven we toch eisen dat Europa de consequenties van haar diplomatieke spierballen gerol mee draagt. De landbouwgemeenschap begrijpt het geopolitieke belang van het conflict over Oekraïne. Wij hebben begrip opgebracht voor de Europese solidariteit met de bevolking in dat land. Maar nu de crisis de eigen Europese ondernemers hard treft, mag Europa niet wegkijken. Hier moet de solidariteit doorgetrokken worden. De rekening moet gesolidariseerd worden en mag niet enkel op de schouders van de Europese boer en tuinder terechtkomen. Europa heeft het instrumentarium in huis om crisismaatregelen te nemen. Het mag nu niet nalaten deze te gebruiken.

Een Europese aanpak dringt zich op, want Rusland kent zijn geschiedenis - verdeel en heers. Europa mag zich niet uit verband laten spelen. De federale en regionale overheden kunnen ook binnen dit Europees kader hun verantwoordelijkheid opnemen. Op federaal niveau kunnen de nodige sociale en fiscale maatregelen genomen worden om de crisis mee op te vangen en de gevolgen ervan te spreiden over de tijd. Op Vlaams niveau kan met de Vlaamse invulling van het Europese landbouwbeleid mee het verschil gemaakt worden.

Niet plooien
Zoals Europa diplomatiek niet wil plooien als het om het verdedigen van de democratie gaat, zo mag Europa niet plooien als het gaat om het produceren van voldoende voedsel aan redelijke prijzen voor producent en consument, niet enkel voor de Europeanen, maar ook voor de wereld en dus ook de Russische consument.

Ik was alvast niet onder de indruk van de eerste reactie van de Commissie gisteren. Zij betreurt dit "politiek geïnspireerd" handelsembargo en behoudt zich het recht voor gepaste acties te ondernemen. Geen woord over de gevolgen voor onze agrovoedingssector. Vandaag zijn onze boeren en tuinders het kind van de rekening en blijven ze in de kou staan. Deze winter kan de Europese burger letterlijk in de kou staan. Ik herinner mij de gespierde taal van onder anderen Raadsvoorzitter Herman Van Rompuy over Oekraïne, het is nu tijd voor gespierde actie om de belangen van de eigen sectoren en burgers te vrijwaren. Het is een unieke kans voor de Europese Unie om haar meerwaarde te bewijzen - of het omgekeerde natuurlijk.

Ik herinner mij de gespierde taal van onder anderen Raadsvoorzitter Herman Van Rompuy over Oekraïne, het is nu tijd voor gespierde actie om de belangen van de eigen sectoren en burgers te vrijwaren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden