Woensdag 11/12/2019
Marc Didden. Beeld Bob Van Mol

Column

"Rose Wylie schildert omdat ze niet anders kan. Beter nog: omdat ze de schilderkunst zelf is"

Marc Didden houdt niet van de zomer en schrijft hem dan maar van zich af.

Omdat eerlijk het langst duurt, zal ik het u maar bekennen: ik heb niet lang geleden een vrouw leren kennen. Ze heeft blauw-groen haar en draagt op haar neus een uilenbril en aan haar voeten een stevig paar veiligheidsschoenen van het merk Caterpillar. Ze is 84 jaar oud, van beroep huisvrouw en schilderes. 

Tot een zondag of twee geleden had ik nog nooit van haar gehoord maar via het BBC-kunstprogramma Imagine kwam ze in mijn leven. 

Ze heet Rose Wylie en ze werd voor de gelegenheid ondervraagd door Alan Yentob, een interviewer die zijn enorme kennis van kunst en cultuur handig kan verbergen onder een laagje onschuld. Aan een literaire reus als Philip Roth stelt hij bijvoorbeeld een schoolkrantvraag als "Waarom schrijft u boeken?", waarop hij dan warempel ook nog een glashelder antwoord krijgt. 

Aan Rose Wylie vroeg hij dus ook waarom ze schilderde, maar wie haar één keer bekijkt, weet dat al . Rose Wylie schildert omdat ze niet anders kan. Beter nog: omdat ze de schilderkunst zelf is. 

Ze lacht de suggestie dat haar werk over Madonna, Kate Moss, Nicole Kidman, Cristiano Ronaldo of haar huiskat Pete zou gaan dan ook weg, ook al komen die allemaal weleens prominent op haar vaak hoge, brede en lange schilderijen terecht. 

“Mijn kunst,” zegt Rose, “gaat zoals alle waardevolle kunst gewoon over kunst.” 

Ceci n’est pas une pipe, maar wel de afbeelding van een pijp. En zo is Rose Wylies werkelijk erg lange Snake geen echte slang maar haar indruk van een slang.
En we moeten niet bang zijn voor die slang maar wel geraakt worden door hoe de verf die Rose gebruikte inwerkt op de textuur van de meters gestrekte doek die zich aan haar voeten ontrollen. Want Rose schildert staand, vandaar
die Caterpillars. 

Als haar kat per ongeluk eens met vuile pootjes over haar werk in wording heen loopt, dan is dat ook goed en dan worden de sporen van de kat een deel van het werk.

Rose schildert al meer dan een halve eeuw lang, dag in dag uit, maar ze was al ver in de 70 toen ze als kunstenares ontdekt werd.

“Dat betekent dat ik lekker veel voorraad heb!” zegt Rose daarover. “Laat die heertjes uit Londen nu maar komen met hun zakken vol geld.” Niet dat geld haar interesseert. Dat zie je aan haar huisje in Kent, aan haar kleren. Aan de oude meubelen waarop ze zit, de gammele koekenpan waarin ze iets eetbaars bakt, als dat echt moet. Ze heeft samen met haar nog niet zo lang geleden overleden man, de ook al merkwaardige kunstschilder Roy Oxlade, weliswaar een gezin grootgebracht, maar aan huishoudelijke taken heeft ze altijd een bloedhekel gehad. 

Rose Wylie. Beeld Sarah Lee /eyevine

“Men gaat er altijd maar van uit dat vrouwen dat leuk vinden, zo in de potten en de pannen roeren om drie keer per dag een maaltijd op tafel te toveren, maar dat is in mijn geval niet zo”, zegt ze stil, terwijl ze een waterketel op het gasvuur zet. 

De cameraman laat bij wijze van intermezzo zijn lens even langs een van de gasbekken van Rose haar armetierige fornuis glijden. “Kijk naar die vlammetjes”, zegt ze.

“Akelig toch. En dat rooster: als je goed kijkt, vormen die beentjes samen een hakenkruis.” En dan begint ze te lachen. Als ik ooit nog eens naar het graafschap Kent ga, zoek ik haar op.

Of tenminste haar werk. 

Rose is a rose is a rose’, schreef Gertrude Stein toch al in 1913. Nu, deze Rose is zeker een roos. Haar doornen doen geen pijn. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234