Dinsdag 22/10/2019
Yasmien Naciri. Beeld Bob Van Mol

Column

Rolmodellen zijn geen wondermiddelen

Yasmien Naciri is marketeer en voorzitter van hulporganisatie Amana. Haar wisselcolumn met Matthias Somers verschijnt wekelijks.

Een goed functionerende maatschappij draagt zorg voor het toekomstperspectief van haar jongeren. Daar waar ze dit perspectief dreigen te ontlopen, bestaan er talrijke maatschappelijke actoren die een deel van de oplossing kunnen zijn. Vandaag vertaalt dit probleem zich vooral in de mismatch tussen enerzijds het overvloedige potentieel van jongeren met een migratieachtergrond en anderzijds de arbeidsmarkt.

Talloze studies zijn al verschenen over dit complexe en schijnbaar vastgeroeste probleem, maar desondanks blijft een doorbraak na al die jaren uit. De politieke en maatschappelijke conclusies die hieruit zijn getrokken blijken dus ontoereikend om de koe bij de horens te vatten. Zo wordt er nog te vaak gefocust op factoren die van minder doorslaggevend belang zijn en dienen de geformuleerde ‘oplossingen’ vooral het structureel falen van het systeem te maskeren.

Kortetermijndenken

In de aangehaalde problematiek rond de succesvolle uitstroom naar de arbeidsmarkt worden ‘rolmodellen’ vaak voorgesteld als de ‘ultieme remedie’. Beleidsmakers doen dan ook graag hun financiële duit in het zakje om verschillende vormen van rolmodellenwerking te stimuleren. Deze methodiek is inderdaad heilzaam om op korte termijn een zo groot mogelijke inhaalbeweging te maken en valt bijgevolg niet toevallig in de smaak van de politieke realiteit, waar vooral het ‘legislatuurdenken’ heerst. Maar zoals dat vaak gaat met kortetermijndenken, staat deze gang van zaken een structurele aanpak van het probleem vrijwel altijd in de weg.

Jazeker, representatieve rolmodellen hebben een positieve invloed op het zelfbeeld en de oriëntatie van jongeren. Er bestaan voldoende wetenschappelijke onderzoeken die – vooral wat het secundair onderwijs betreft – de meerwaarde van identificeerbaarheid op basis van gender, afkomst of geaardheid hebben bevestigd. Het is onder andere vanuit die vaststelling dat er geweldige projecten bestaan zoals ‘Klimop’ (UAntwerpen) en ‘Kies Hoger’ (KdG Hogeschool), die naast alle andere initiatieven, leerlingen uit het middelbaar aanmoedigen om te kiezen voor het hoger onderwijs en zo hun positie op de arbeidsmarkt te versterken.

Het spreekt echter voor zich dat het belang van rolmodellen aanzienlijk daalt wanneer het gaat over de uitstroom van hoogopgeleide jongeren op de arbeidsmarkt. Die jongeren zijn immers afgestudeerd en staan dus waar ze moeten staan. Het enige waar ze op dat moment goed gebruik van kunnen maken is een uitgebreid netwerk dat hen de zoektocht naar een geschikte werkgever kán vergemakkelijken. 

Dat is wat ondernemingen zoals Duo For a Job en WannaWork goed hebben begrepen. Wannawork zorgt ervoor dat de vacatures bij de jongeren geraken. Duo For a Job zorgt ervoor dat de werkzoekenden een beroep kunnen doen op de kennis en het netwerk van hun mentoren. Dit is een duurzame methode om de geschikte ‘match’ te verwezenlijken en daarmee ook op lange termijn een mentaliteitswijziging te realiseren.

Beweren dat hoogopgeleide jongeren met een migratieachtergrond minder kans maken op een job bij gebrek aan ‘rolmodellen’ is dus onjuist. Sterker nog, de kans dat uit deze methodiek een misplaatste vorm van paternalisme ontstaat met vooral perverse neveneffecten tot gevolg is veel reëler.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234