Woensdag 14/04/2021

OpinieBrief van de dag

Renovatie Gentse Gravensteen

null Beeld Wouter Maeckelberghe
Beeld Wouter Maeckelberghe

Luc Verpoest, KU Leuven en Raymond Lemaire Internationaal Centrum voor Conservatie.

Over erfgoed moet meer gepraat worden, en liefst ernstig. Ik had de indruk dat het publieke debat over het Gravensteen de goede inrichting uitging, met onder meer het gesprek met Maarten Liefooghe in De Morgen (16/2). Twee dagen later kreeg Guy Redig het woord (DM 18/2). Zelf specialist lokale democratie gaat hij in zijn opiniestuk scherp, zelfs grof tekeer tegen de ‘expertocratie’, de macht van de gediplomeerde deskundigen. Hij maakt er een amalgaam van: de kaste van architecten en stedenbouwkundigen die “niet uitmunten in empathie voor de bewoners”, inerte ambtenaren, erfgoedexperts, enzovoort. Eén pot nat.

Redig heeft een punt dat een en ander fout loopt met procedures, openbaar onderzoek, vergunningen. De gunning van het project aan architecte Sabine Okkerse dateert al van mei 2019 (zie de website van de Vlaamse Bouwmeester). De stad Gent zelf heeft op dat vlak zeker boter op het hoofd. We stellen vast dat inspraaksessies weleens gehanteerd worden als windowdressing, het lijkt niet anders in Gent.

Een publieke overheid heeft de plicht om er echt een brede discussie van te maken, liefst kort op de bal. Actiegroep SOS Gravensteen heeft ook pas eind 2020 gereageerd. Ik doe mijn best hun bezorgdheid te begrijpen, maar heb het soms lastig met hun ferme standpunten die niet altijd even nauwkeurig zijn; ze kunnen best wat bedachtzame expertise gebruiken.

Redig heeft het over de arrangementencultuur bij overheden. Terloops verwijst hij naar de ontwikkelaar - bedoeld wordt: vastgoedvennootschap - die (in verband met een project in Borgerhout) “zijn plan verpakte in zoetgevooisde refreinen (cohousing, buurtpark, doorwaadbaarheid)”. Volstrekt herkenbaar: Turnhout, Leuven, Antwerpen, Brugge zelfs... Hij had even kunnen doorgaan op de vastgoedvermarkting, ook van erfgoed (erfgoedwaarde wordt marktwaarde). In het geval van het Gravensteen moet ook het commerciële beleid van bijvoorbeeld Toerisme Vlaanderen en de toerisme-industrie, van de Gentse middenstand én het stadsbestuur, kritisch bekeken worden en afgeremd indien nodig.

Waar het dikwijls structureel erg fout loopt, is met de collusie tussen politiek bestuur en vastgoedsector: al te vaak is sprake van rechter en partij zijn. Particuliere belangen van de vastgoedsector gaan primeren op het algemeen belang, in casu ook dat van het erfgoed. Een publieke overheid die het algemeen belang moet verdedigen, laat begaan. Dat is erg nefast voor het erfgoed.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234