Donderdag 09/07/2020

Opinie

Rellen in Brussel: luister ook eens naar jeugdwerkers en lokale professionals

Mattias De Backer.Beeld RV

Mattias De Backer is postdoctoraal onderzoeker aan het Leuven Institute of Criminology (KU Leuven).

Het lijkt erop dat bij de recente incidenten in Brussel kleine groepen relschoppers manifestaties en evenementen hebben gekaapt om zich gewelddadig te richten tegen de politie, winkelruiten en straatmeubilair. De vraag is nu, om het met Paul Jambers te zeggen: wie zijn ze en wat drijft hen?

In mijn doctoraatsonderzoek werd duidelijk dat een gedeelte van de Brusselse jongeren systematisch identiteitscontroles moet ondergaan. Deze controles gebeuren vaak gericht: het gaat om mannelijke tieners en jongvolwassenen van (Noord-)Afrikaanse origine uit de verarmde wijken van westelijk Brussel. Volgens jongeren staan onervaren politieagenten die de wijk amper of niet kennen in voor de ordehandhaving en gedragen zich als ‘cowboys’. Een en ander draagt bij tot een breed gedocumenteerd wederzijds vijandbeeld tussen deze jongeren en de politie.

Laat ons ook niet vergeten dat sinds de aanslagen in Brussel de veiligheidsmaatregelen zijn verscherpt, wat zich in de leefwereld van deze jongeren vertaalt naar een verharding van de politionele praktijk. Verder is de sociaal-economische context waarin ze opgroeien verre van optimaal.

Verharding van twee kanten

Wanneer minister Jambon het heeft over ‘netwerken’ en een Brusselse burgemeester suggereert dat relschoppers hiervoor zouden worden betaald, ben ik toch geneigd te vertrouwen op de kennis ter zake van jeugdwerkers. 

Zij weten dat in de arme wijken van Brussel de fall-out van onze mondiale transformaties samenkomt. De verharding bij Brusselse jongeren speelt tegen deze achtergrond, treedt op als gevolg van de vele kwetsuren die ze hebben opgelopen: onrecht, afwijzing, vernedering, verraad. Het is overigens niet toevallig dat tijdens de rellen de politie werd geviseerd: het zijn de vertegenwoordigers van een overheid die hen wantrouwt en stigmatiseert. Het is belangrijk te beseffen dat verharding van twee kanten komt.

Maar ik vertel hier weinig nieuws. Deze analyse wordt dagelijks gemaakt door inwoners van westelijk Brussel, door jeugdwerkers, sociaal werkers, leerkrachten. Aziza El Miamouni van de Molenbeekse wijkacademie voorspelde in maart van dit jaar nog letterlijk dat we rellen tussen jongeren en de politie moesten vrezen. Ook voorafgaand aan de aanslagen in Parijs werd in Molenbeek al aan de overheden gesignaleerd dat er iets aan de hand was (maar deze reageerden niet of niet snel genoeg). 

Kunnen we dit probleem oplossen? Jazeker, via een proces van bemiddeling en dialoog: het uitspreken van grieven zorgt voor empathie en begrip. Voor die duurzame oplossing hebben we, geloof ik, de praktijkervaring van jeugdwerkers en andere lokale professionals nodig. Zij hebben de voelsprieten in de wijken, een netwerk van vertrouwensvolle relaties en kunnen de lont uit het kruitvat halen. Geef ze dan ook de erkenning die ze verdienen.

Tot slot wil ik graag een oproep doen aan de Brusselse politie om de kalmte te bewaren. Nu de geest uit de fles is, verwacht ik nog meer rellen in de komende weken en maanden. Mocht er in die periode een dode vallen onder jongeren, manifestanten of politie zitten we gevaarlijk dichtbij een scenario van Parijs in 2005 waarbij de banlieues (soms zelfs letterlijk) wekenlang in brand stonden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234