Zondag 27/09/2020

OpinieVeli Yüksel

Racisme zit in alle lagen van de samenleving en de politie ontsnapt daar niet aan

De manifestatie in Brussel vorige zondag liep uit de hand. Onze politiediensten mogen eindelijk wel wat diverser, vindt Yüksel.Beeld Yassin Akouh

Veli Yüksel is gemeenteraadslid in Gent (Open Vld) en was in de vorige legislatuur lid van de commissie Binnenlandse Zaken in de Kamer.

Minneapolis. Het was de laatste Amerikaanse stad waar ik het verwachtte. Maar zelfs de stad van Prince ontsnapt niet aan de Amerikaanse ziekte: zwarte slachtoffers van politiegeweld. Zelfs een goedmenende burgemeester kan daar geen rotte appels uit zijn politiekorps halen. De voorzitter van de politievakbond in Minneapolis eist zelfs dat de hoofdbeklaagde Derek Chauvin, vandaag in de cel voor moord op George Floyd, opnieuw als politieman aan de slag kan. Choquerend naar Europese normen, maar de kans is reëel dat de vakbond gelijk krijgt en de jury de dader vrijspreekt – perfect in overeenstemming met de Amerikaanse wetten.

Hallucinant. Hoe zit dat nu in België? België is de VS niet. De overgrote meerderheid van onze agenten doet de job perfect volgens het boekje, zelfs als zij het doelwit worden van geweld zoals tijdens de Black Lives Matter-manifestatie in Brussel. Maar tegelijk is ook hier niet alles spic en span. Ook in ons land hebben mensen met een migratieachtergrond hun verhalen over politieoptreden dat over de schreef ging.

Ik hoor die verhalen ook binnen het korps zelfs. Over intern racisme zond de RTBf onlangs een ontluisterende reportage uit, na een onderzoek bij de federale politie en bij een tiental politiekorpsen. Racisme zit in alle lagen van de samenleving en de politie ontsnapt daar niet aan. Niet elke agent durft zijn mond opendoen, uit vrees voor reacties binnen het korps. Of hij stuit op een muur van stilzwijgen.

Momentum

Hoe verander je dit? Burgers kunnen druk zetten door te protesteren. Maar niet op een destructieve manier. “Blijf verontwaardigd, op zo’n manier dat het iets in beweging zet”, schreef Stéphane Hessel ooit in zijn pamflet Indignez-vous. Politici doen dat met voorstellen. Hieronder schuif ik er vier naar voren. Ik hoop dat het momentum gekomen is om ze uit te rollen.

1. Rekrutering. Elk talent telt. Onze politiediensten zijn zélf vragende partij voor meer personeel. Daarbij moeten ze maximaal een afspiegeling zijn van de samenleving waarin ze werken en waarvan ze het vertrouwen vragen. Recent vroeg ik de cijfers op bij de politie Gent. Vandaag heeft 2,5 procent van de ongeveer 1.300 Gentse agenten een migratieachtergrond. Als je weet dat ongeveer 30 procent van de Gentenaars buitenlandse roots heeft, dan mogen we dit niet goed vinden. Nationaal zijn er zelfs geen cijfers beschikbaar, bij gebrek aan een definitie voor de federale overheid.

Het rekruteren van personen met een migratieachtergrond stelt specifieke uitdagingen. Om sneller resultaten te zien op het terrein pleit ik voor de aanpassing van die rekrutering. Die moet op stedelijk of lokaal niveau gebeuren. Jan Jambon (N-VA en toenmalig minister van Binnenlandse Zaken) startte in 2016 een proefproject bij de Antwerpse politie. Die mocht zelf aanwerven om het tekort aan agenten op te vangen en het korps diverser te maken. Na twee jaar zou het project geëvalueerd worden en eventueel uitgebreid naar andere steden. We zijn vier jaar verder en we hebben er niets meer van gehoord. Kunnen deze plannen opnieuw op tafel komen aub?

Veli YükselBeeld Photo News

2. Streefcijfers. Waarom niet werken met streefcijfers? En koppel daaraan een diversiteitsplan, naargelang de kleur in een gemeente, stad of politiezone. Het is het verhaal van de wortel en de stok: laat ons politiezones die het goed doen belonen, en de slechte leerlingen sanctioneren. De tijd van vrijblijvendheid is voorbij. Het is tijd voor actie.

3. Klachtenbox. Een derde les uit Minneapolis is de beperkte slagkracht van de korpschef die op een omerta botst. Als de top niet op de hoogte is van alle misstanden kan ze nooit adequaat managen. Ik stel daarom een digitale klachtenbus voor, waar slachtoffers van politieracisme laagdrempelig en discreet met hun verhaal terecht kunnen.

4. De kracht van de wet. De antidiscriminatiewet van 2007 stelt bepaalde vormen van discriminatie strafbaar. We moeten dus niet van nul beginnen. Maar die wet is ondertussen dertien jaar oud en moet dringend geëvalueerd en bijgestuurd worden. Als Kamerlid ondernam ik daartoe vergeefse pogingen. Telkens werd dit punt op de lange baan geschoven. Ik hoop dat de volgende regering daar echt werk van maakt.

Neen, wij leven niet in Amerika. Maar ook hier is er soms spanning tussen politie en burgers, met incidenten en rellen die we streng afkeuren. Geweld van relschoppers of de politie is nooit de oplossing. Die spanning moet eruit. Ik geloof dat een divers politiekorps en een forsere aanpak van discriminatie en racisme een groot deel van de oplossing zijn. We komen stilaan los uit de coronagreep. Laat ons aan het werk gaan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234