Maandag 20/05/2019

Opinie

Racisme tegen joden is niet iets van het verleden

Anya Topolski en Amir Haberkorn maken deel uit van 'Een andere joodse stem'.

Politiebewaking in de Joodse wijk in Antwerpen. Beeld BELGA

In het debat over Israël en Palestina klinken al te vaak dezelfde stemmen vanuit de Joodse gemeenschap. En dan vooral die van Michael Freilich.

'Als Freilich spreekt, moet iedereen zwijgen', klonk het zaterdag in deze krant (DM 17/9). Eindelijk een kritisch artikel, dachten we, waarin Douglas De Coninck de hoofdredacteur van Joods Actueel op zijn juiste plaats zou zetten. Op een aantal punten had hij gelijk, toch zijn we over sommige formuleringen gestruikeld. Zeker wanneer mijnheer De Coninck een vergelijking tussen yeshivas en talibanscholen maakt - waar haalt hij dit soort analogieën? We vragen ons af wat voor debat er wordt gevoerd als nuances wegvallen.

Hans Knoop, woordvoeder bij het Forum der Joodse Organisaties, reageerde met een opiniestuk in de woensdagkrant (DM 21/9)."Het FJO is de officiële vertegenwoordiging van de belangrijkste Joodse organisaties in Vlaanderen en is als zodanig door de overheid erkend" klonk het. "Michael Freilich vertegenwoordigt uitsluitend Joods Actueel. Publieke verklaringen van Freilich kunnen dus niet als de officiële standpunten van de Joodse gemeenschap worden beschouwd." Zo lijkt een wedstrijdje tussen Joods Actueel en het FJO op gang gefloten - wie is de officiële vertegenwoordiger van de Joodse gemeenschap in Vlaanderen en ook, toch impliciet, wie is de doorslaggevende partner van premier Netanyahu en zijn zionistische strijd?

Knoop laat in zijn stuk uitschijnen (en Freilich is daarin niet anders) dat de meeste Joden dezelfde visie delen over Israël, wat niet zo is. Daarom vinden we het belangrijk om een andere stem te laten klinken, maar ze moet ook gehoord worden. Wie graag zou hebben dat er één Joodse mening was of één Joodse gemeenschap moeten we teleurstellen. Joden zijn net als moslims, Belgen etcetera een zeer diverse groep - en wij zijn dankbaar voor deze diversiteit.

Geen enkele zogenaamde gemeenschap is gesloten homogeen. Ons bestaan is daar een duidelijk bewijs van.

Ook daarom graag iets over onze organisatie. EAJS bestaat meer dan 2 jaar en heeft een kerngroep van 15 leden, 75 leden en meer dan 100 sympathisanten. De leden van EAJS zijn een diverse gemeenschap van Joden die in België leven, met inbegrip van zij die in Vlaanderen geboren zijn, als meer recente inwijkelingen vanuit de hele wereld (zoals Europa, Israël, de Verenigde Staten). Wij vertegenwoordigen een verscheidenheid aan kritische standpunten met betrekking tot de Staat Israël, de betekenis en de politiek van het Zionisme, en wensen deze verschillen niet te reduceren tot één stem. Op dezelfde manier vertegenwoordigen wij een breed religieus spectrum gaande van praktiserend tot seculier, met een waaier aan politieke overtuigingen. Het lijdt geen twijfel dat verschillen en verscheidenheid een troef zijn die we niet moeten verbergen.

Terug naar Knoops stuk. Laten we nog maar eens benadrukken dat kritiek op het beleid van Israël (die volgens Knoop gelijk is aan kritiek op de bestaansrecht van Israël; nog een gebrek aan nuance) en de bezetting van Palestina niét hetzelfde is als antisemitisme. Kritiek op Israël is legitiem, net zoals kritiek op andere staten dat is en niet kan worden gelijkgesteld met haat tegenover de bevolking. Natuurlijk is die kritiek soms bijzonder pijnlijk, zoals het geval is bij bepaalde goepen die het bestaansrecht van Israël niet erkennen of het zionisme bestempelen als oorzaak van het Israëlisch-Palestijns conflict. Hoe kwetsend ook, dit is geen antisemitisme. Wij, ook met ons verschillende meningen en achtergronden, zijn het niet eens met de beleid van Bibi en de illegale bezetting. Bovendien is voor somige Joden in de diaspora, zoals hier in Belgie, Israël geen levensverzekering maar een bedreiging.

Toch lijkt het ons cruciaal om het kind niet met het badwater weg te gooien.  Het  feit dat Knoop en Freilich (die beide een pro-Israëlische standpunt innemen) gemakkelijk de  kaart van het antisemitisme trekken om mensen het  zwijgen  op te leggen,  wil daarom nog  helemaal niet zeggen dat antisemitisme niet meer bestaat. Racisme tegen joden, net zoals tegen moslims en andere groepen (zoals de Roma bijvoorbeeld)  is niet iets van het verleden. De cijfers tonen duidelijk aan dat deze vormen van structurele uitsluiting in Europa net toenemen. Dit is een alarmerende realiteit die besproken moet kunnen worden - en dit kan niet zonder nuance en diversiteit van meningen. 

Ad hominem-aanvallen helpen het debat niet vooruit. Ze leiden nooit tot inhoudelijke discussie over thema's als racisme of uitsluiting in onze samenleving. Dat debat is nochtans broodnodig. Met een veelvoud aan stemmen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.