Zondag 09/08/2020
Aya SabiBeeld DM

ColumnAya Sabi

Racisme is niet enkel letterlijk dodelijk, het is dodelijk vermoeiend

Aya Sabi is columniste en auteur van de verhalenbundel Verkruimeld land. Zij verzorgt deze week dagelijks de zomercolumn.

Afgelopen zondag zijn een duizendtal mensen op straat gekomen tegen het hoofddoekenverbod op de Brusselse hogeschool Francisco Ferrer. Deze hogeschool ontneemt volwassen vrouwen hun zelfbeschikkingsrecht, recht op onderwijs en hun waardigheid. Als excuus gebruiken ze zo’n leeg en onbestaand begrip als neutraliteit. Het eerste wat je aan elke universiteit en hogeschool bij de wetenschappelijke methode leert, is dat een mens nooit neutraal kan zijn. Neutraliteit bestaat niet en sterker nog: een hoofddoekenverbod is juist een zeer geladen en symbolische keuze.

Racisme is niet enkel dodelijk, in het geval van politiegeweld tegen zwarte mensen in de Verenigde Staten en met uitbreiding ook mensen van kleur in België: het is dodelijk vermoeiend. Het vertraagt je leven. Het zorgt voor zoveel keer langer zoeken naar een opleiding, een school waar je terecht kan, naar een job, een huis, een veilige schoolomgeving voor je kinderen, een plekje in de maatschappij. Het systeem trekt je namelijk naar beneden, het doet er alles aan om je elke dag te herinneren aan waar je staat op de sociale ladder die je maar al te graag wil beklimmen. Blijf beneden, of klim in stilte.

Het aankaarten van dit racisme is een nog pijnlijkere en tragere weg naar boven. Velen zullen van mening zijn dat een hoofddoekenverbod geen racisme is, het is islamofobie of een woord dat ze nog liever hebben: islamkritiek. Maar daar geloof ik niet in. Deze discussies zijn juist zo symbolisch, geladen en populair omdat de meerderheid van de moslims niet wit is. De islam is de bedreiging van buitenaf, het is de vijand uit het Verre Oosten, de kaliefen en hun eunuchen uit donkere verledens en bestofte sprookjes, de barbaren tijdens de kruistochten. Eerst waren ze een bedreiging voor het katholicisme, nu zijn ze een bedreiging voor de neutraliteit en de verlichting, maar belangrijk: ze blijven altijd een bedreiging. Wij tegen zij.

Het is niet dat de mensen het niet weten. Het is logisch dat bepalen wat de ander draagt een grove schending is van de normen en waarden die je claimt te verdedigen. Maar zo zijn wij bezig met uitleggen, opnieuw zeggen wat al jarenlang geschreven en gezegd en beargumenteerd en opgetekend is in onderzoeken en essays en journalistieke stukken, romans en documentaires, films en poëzie. Steeds opnieuw zeggen tot de enige optie zwijgen is. En soms is zwijgen inderdaad ook de enige optie. 

Ik was er zondag niet bij omdat ik er op dit moment voor mezelf moet zijn. Een betere wereld begint bij een betere ruimte in je hoofd. Groei. Ontplooi. Beklim die ladder. Wees bewust. Maar gun jezelf ook – naast de structurele wegversperringen en de vermoeiende discussies – een goed leven.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234