Maandag 13/07/2020

Lezersbrief

Racisme in België: waar blijven de data?

In Brussel werd gedemonstreerd tegen racisme. De auteurs vragen zich af wanneer we het structurele aspect zullen erkennen als maatschappij. Beeld ID/Stefaan Temmerman

Vijftigtal ondertekenaars onder wie Sarah Demart (USL-B), Sibo Kanobana (UGent); Ilke Adam (VUB), Nadia Fadil (KU Leuven) en Olivia U. Rutazibwa (University of Portsmouth).

Een grote groep activisten en wetenschappers is het erover eens dat we racisme niet kunnen bannen als we het niet definiëren als een structureel probleem. In 2017 onthulde een studie, die werd gefinancierd door de Koning Boudewijnstichting, dat meer dan 80 procent van de Afro-Belgen racisme ervaren. Een politieke reactie op dat cijfer kwam er nooit. Racisme zou relatief zijn, een kwestie van individuen die kansen moeten grijpen. Of als racisme niet als relatief wordt beschouwd, dan wordt het gezien als de uitzonderlijke uitdrukking van enkele racistische individuen die men kan aanwijzen, beschuldigen en straffen.

Een van de grootste uitdagingen in de strijd tegen racisme is daarom de overgang van een morele, individualiserende opvatting van racisme naar een structureel-maatschappelijke visie op racisme. Racisme is een integraal onderdeel van de samenleving, van onze geschiedenis, van ons institutioneel functioneren.

De coronapandemie heeft die structurele inbedding van racisme extra in de verf gezet. In de VS vertegenwoordigen de Afro-Amerikanen ongeveer 70 procent van alle besmette personen, terwijl ze slechts 13 procent van de totale bevolking uitmaken. In het Verenigd Koninkrijk ligt het sterftecijfer 2,5 keer hoger bij etnisch-culturele minderheden. In tegenstelling tot de VS of het VK hen hebben we in België geen cijfers naar etniciteit. We kunnen echter wel veronderstellen dat ook bij ons minderheden zwaar getroffen zijn door het virus. 

We moeten beter kunnen begrijpen hoe en waarom etnische minderheden, en onder hen minderheden van Afrikaanse origine, in grotere mate slachtoffers zijn van het coronavirus. Maar categorieën die verband houden met afkomst, sociale klasse, en arbeidsomstandigheden worden niet in acht genomen bij het in kaart brengen van de impact van het coronavirus. Academici kunnen niet precies onderzoeken welke sociale groepen het meest zijn getroffen, en dus wat de exacte effecten zijn van racisme op de volksgezondheid. 

De dekolonisatie van de maatschappij is onlosmakelijk verbonden met een proactief beleid ter bestrijding van etnische ongelijkheid. Een beleid dat structuren aanpakt en niet louter individuen. We moeten etnische ongelijkheden in alle onderdelen van de samenleving kunnen observeren en onderzoeken. Er moet daarom worden nagedacht over een onderzoeksbeleid over racisme in België, waarin ook de structurele eigenschappen van antizwartracisme aan het licht worden gebracht. Een eerste stap daarvoor is om data te verzamelen en te analyseren op basis van gekende uitsluitingsfactoren, zoals etnische en raciale kenmerken.

Vijftigtal ondertekenaars onder wie Sarah Demart (USL-B), Sibo Kanobana (UGent); Ilke Adam (VUB), Nadia Fadil (KU Leuven) en Olivia U. Rutazibwa (University of Portsmouth).

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234