Zondag 26/09/2021
Maarten Rabaey Beeld DM
Maarten RabaeyBeeld DM

StandpuntMaarten Rabaey

President voor alle Amerikanen worden? Aartsmoeilijk maar niet onmogelijk

Maarten Rabaey is journalist bij De Morgen.

De volgende Amerikaanse president staat voor een aartsmoeilijke opdracht om het land weer dichter bij elkaar te brengen. Toch is dat niet onmogelijk.

Hoewel ze dieper verdeeld zijn dan ooit in hun recente geschiedenis, bewezen de voorbije verkiezingen dat we de Amerikaanse kiezers niet louter mogen opsplitsen in inwoners van de klassieke ‘blauwe’ (Democratische) en ‘rode’ (Republikeinse) staten. Hun samenstelling wordt elke stembusgang gediversifieerder. Rode staten worden soms blauwer, blauwe staten worden soms roder. Dat zie je als je inzoomt op de kiesdistricten.

Beide partijen hebben elkaar deze keer kiezers afgesnoept. Biden won steun van ex-Republikeinen, Trump van ex-Democraten. Het Amerikaanse kiespubliek wordt volatieler. Dit houdt een gevaar in op verdere fragmentatie en polarisering, wat Donald Trump de voorbije vier jaar uitbuitte. Maar het biedt ook opportuniteiten voor een verzoenender president zoals Joe Biden er een hoopt te worden. Zolang de volgende vier jaar maar wordt gefocust op wat Amerikanen kan binden, dan in te spelen op wat ze verdeelt.

Het verhaal van de voorbije verkiezingen kan, zo stipte The New Yorker Magazine aan, verteld worden aan de hand van twee kiesdistricten: Maricopa County in het zuidelijke Arizona en Mahoning County in het noordelijke Ohio.

Maricopa County is gedurende decennia een Republikeins bastion. Tussen 1993 en 2017 haalde het district soms het wereldnieuws door de aanpak van de norse sheriff Joe Arpaio, die gevangenen liet werken in chain gangs, aan elkaar vastgeketend. Deze eeuw vinden er razendsnel demografische veranderingen plaats. Een derde van de bevolking is er nu latino. Er komen ook hoogopgeleide jongeren wonen van elders in de VS, aangetrokken door de techindustrie in Phoenix (waar het stadscentrum al Democratisch stemt). Trump won het kiesdistrict in 2016. Volgens de laatste telling leidt Biden er nu, hetzij nipt.

Mahoning County ligt aan het andere einde van het land. Acht op de tien mensen zijn er wit, en het was decennia een centrum van staalindustrie en een Democratisch bolwerk. De laatste keer kozen ze Republikeins in 1972. Toen autofabrikant General Motors in 2018 aankondigde dat hij zijn assemblagefabriek wilde sluiten, overtuigde president Trump GM om de fabriek open te houden. Dinsdag won hij er.

Wie president voor alle Amerikanen wil worden, brengt uiteenlopende kiesdistricten zoals deze samen in een gedeeld, positief verhaal. Dat is aartsmoeilijk maar niet onmogelijk. Alleen al door het beste van de twee werelden uit ons voorbeeld – techindustrie in Arizona en autofabrieken in Ohio – met elkaar te verbinden, krijg je bijvoorbeeld een perfecte match om e-wagens te maken.

De nieuwe Amerikaanse droom hoeft dus niet te beginnen met gebekvecht op Twitter, hij kan ook gewoon worden gemáákt met 21ste-eeuws jong talent.

In het somberder verhaal blijven rivaliserende kiezers elkaar mijden als de pest. Dan dreigt voor de VS een nachtmerrie van jaren vol bitse cultuuroorlogen. Of erger.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234