Zaterdag 11/07/2020

OpinieIskander De Bruycker

Plat gelobby? We hebben lobbygroepen nu meer dan ooit nodig

'Waarom mochten de op de katholieke zuil geënte tuincentra van AVEVE wél open blijven maar BRICO of GAMMA initieel niet?''Beeld Photo News

Iskander De Bruycker is politicoloog en Universitair Docent aan de Universiteit van Maastricht en als vrijwillig medewerker verbonden aan de Universiteit Antwerpen. Hij doet onderzoek naar de relatie tussen burgers, lobbygroepen en politici in België en de Europese Unie. Hij doceert in de Master European Public Affairs en de Master European Studies aan de Universiteit van Maastricht.

Het regent bedrijfsleiders en belangenvertegenwoordigers in het Corona debat. Dit doet bij heel wat analisten de wenkbrauwen fronsen. Politicoloog Carl Devos stelt zich in De Morgen (27/04) vragen bij al dat “plat gelobby”. We leven in tijden waarin de volksgezondheid moet primeren. Hoe kunnen we in hemelsnaam toestaan dat lobbygroepen als de Boerenbond of Matexi coronamaatregelen beïnvloeden? De vraag is terecht, maar het publiek debat negeert een belangrijk politiek feit: we hebben lobbygroepen nu meer dan ooit nodig.

Wilmès II geniet een schaars politiek draagvlak. De samenleving heeft deze federale regering niet gekozen. Die regering is daarom bijzonder vatbaar voor maatschappelijke kritiek op hoe ze de coronacrisis aanpakt. De crisis daadkrachtig managen is diens belangrijkste bron van politieke legitimiteit. Virologen als woordvoerder naar voor schuiven geeft geloofwaardigheid, maar garandeert geen maatschappelijke steun. Die steun is nu net essentieel om een exit strategie uit te rollen die door de samenleving gedragen wordt. Daarom heeft de regering de Coronalobby nu meer dan ooit nodig.

De Coronalobby bestaat uit allerlei maatschappelijke groeperingen, organisaties en bewegingen die door de crisis getroffen zijn en beleid daarover willen beïnvloeden. Ze fungeert als een intermediair tussen politiek en samenleving. Ze adresseert maatschappelijke wroegingen op politiek niveau. Horeca Vlaanderen tracht bijvoorbeeld in samenspraak met beleidsmakers een oplossing te vinden voor de diepe impasse in hun sector. Is dat “plat gelobby”? Moeten zij met lede ogen aanzien hoe hun leden kreunen onder de maatregelen? Of neem bijvoorbeeld de maatregel waarbij bewoners van woonzorgcentra plots bezoek mochten ontvangen. Sectororganisatie VLOZO werd daarover blijkbaar niet geconsulteerd. De maatregel genoot geen draagvlak en werd al snel ingetrokken. Door in overleg te gaan met lobbygroepen kunnen politici zulke uitschuivers vermijden en een maatschappelijk draagvlak voor maatregelen verzekeren. Zo voedt de samenleving de politiek en niet louter omgekeerd.

Niet alleen overleg tussen politiek en samenleving, maar ook een publiek debat met woord en wederwoord is essentieel in een democratie. Ook daar laat de Coronalobby zich horen. Net als onze samenleving, is de Coronalobby omvangrijk en divers. Denk aan organisaties als de vakbonden, UNIZO, Voka, zorggroep Curando, maar ook bedrijven als Colora en Johnson & Johnson. De Coronalobby spreekt niet met één stem. Het is daarom juist heel goed dat de media diverse stemmen uit de samenleving en het bedrijfsleven aan bod brengen in dit debat. De media brengen zo de Coronalobby uit de schaduw van de macht en bieden meer transparantie naar burgers. Journaliste Isolde Van den Eynde (HLN) zei in de afspraak op vrijdag (24/04) dat ze het “normaal” vindt dat er zo veel gelobbyd wordt. Deze nuchtere houding van journalisten ten aanzien van lobbyen is een belangrijke kentering en brengt lobbyen uit de schandaalsfeer.

De Coronalobby verrijkt het politieke debat en is een belangrijk doorgeefluik tussen samenleving en politiek, maar dat maakt ze verre van heilig. Waarom mochten de op de katholieke zuil geënte tuincentra van AVEVE wél open blijven maar BRICO of GAMMA initieel niet? Waarom is er in de exitmaatregelen zo veel aandacht voor het economische en niet voor het maatschappelijke? Een te éénzijdige Coronalobby is allicht een deel van het antwoord. Sommige lobby’s zijn sterker dan anderen. Ze hebben betere politieke contacten, meer financiële slagkracht en slimmere strategieën. De wet van de sterkste regeert en zwakkere groepen zoals vluchtelingen, minder bedeelden en alleenstaande ouders bijten in het stof. Uit onderzoek blijkt dat politici en de media een actieve rol kunnen opnemen om de balans van belangen te versterken. Politici kunnen zélf zwakkere lobbygroepen actief opzoeken en deze eventueel ondersteuning bieden. De media kunnen lobbygroepen aan het woord laten die niet over de expertise of middelen beschikken om spraakmakende persconferenties en media campagnes op te zetten.

De Coronalobby is niet perfect, maar ze verdient haar bestaansrecht in het publieke debat. Ze verdient lof omdat ze politici, experten en de samenleving dichter bij elkaar brengt. Door slim en gebalanceerd gebruik te maken van input van lobbyisten kunnen politici maatregelen in het publieke belang versterken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234