Donderdag 26/05/2022

OpiniePeter Mertens

Peter Mertens (PVDA): ‘De btw-verlaging op energie is wél een goed idee. Ik geef u 4 redenen’

Peter Mertens. Beeld Marco Mertens
Peter Mertens.Beeld Marco Mertens

Peter Mertens is PVDA-parlementslid.

Peter Mertens

Na 300.000 handtekeningen voor de petitie ‘Verlaag de btw op energie naar 6%’ en ontplofte facturen staat het voorstel op de politieke agenda. Eindelijk. Hoog tijd om de laatste twijfels de wereld uit te helpen en het momentum van de parlementaire meerderheid aan te grijpen.

6 procent btw, ook voor de rijken?

6 procent btw, dat betaal je op koffie en melk. Op kraantjeswater, aspirine en de pil. Voor elektriciteit en gas daarentegen, toch levensnoodzakelijke basisbehoeftes, betaal je 21 procent, het tarief voor luxeproducten als kaviaar en kreeft. Dat is absurd. Van de 4.166 euro die een doorsnee gezin per jaar betaalt voor energie, vloeit er 718 euro naar btw. Met een btw-verlaging naar 6 procent zou datzelfde gezin 512 euro besparen.

Dát is de essentie. Dat ook de rijksten zich verwarmen, maakt van energie toch geen luxeproduct? Dat zij er meer van consumeren, moet sterk gerelativeerd worden. Ze wonen in beter geïsoleerde huizen en kunnen gemakkelijker energie besparen. Maar zelfs al mocht het zo zijn: de allerrijksten verbruiken ook meer water, om hun zwembaden te vullen bijvoorbeeld. Er is toch geen haar op ons hoofd dat eraan denkt de btw op kraantjeswater op 21 procent te zetten?

Een btw-verlaging naar 6 procent is sociaal, net omdat het veel meer soelaas biedt voor die gezinnen bij wie de energiekosten het zwaarst doorwegen. De allerrijksten laten bijdragen, dat doe je via een vermogensbelasting, niet via de btw. Het treft dat Meyrem Almaci (Groen) net Fernand Huts aanhaalt in haar pleidooi tégen een btw-verlaging. In het graafschap Kent, waar Huts momenteel vertoeft, belast de Britse overheid zijn energieverbruik aan… 5 procent btw.

6 procent btw doet de koopkracht dalen?

Met een btw-verlaging ben je meer centen kwijt dan je er wint, omdat het de loonindexering zou vertragen, stellen sommigen. Allemaal op straat voor nóg hogere energiefacturen en de lonen zullen volgen? Natuurlijk niet. De loonindexering compenseert energiekosten spijtig genoeg onvoldoende. Die kosten wegen voor zo’n 5 procent in de index, terwijl ze voor heel veel gezinnen een pak zwaarder doorwegen. Voor de crisis spendeerde de helft van de eenoudergezinnen meer dan 10 procent van hun budget aan energie. Voor hen compenseert de index niet eens de helft van de prijsstijgingen.

Er zitten ook enkele maanden tussen de stijging van de levensduurte en de loonindexering. Ondertussen is er aan het einde van het loon telkens nog een stuk maand over. Een btw-verlaging verlicht de factuur onmiddellijk.

6 procent btw zal ons meer doen consumeren?

Met de huidige prijzen, die nog maanden zullen aanhouden, volstaat een btw-verlaging voor velen niet. Denken dat dit tot energieverspilling zal aanzetten, is op zijn minst opmerkelijk. Voor essentiële basisbehoeftes als energie hebben de prijssignalen van de vrije markt weinig invloed op het verbruik. Negen op de tien Vlaamse gezinnen vindt energiebesparing heel belangrijk: daar gaan de ramen en deuren heus niet open met de kachel aan. Ook niet als de energiefactuur daalt.

6 procent btw is onbetaalbaar?

Premier De Croo (Open Vld) zoekt naar “duurzame oplossingen voor de overheidsfinanciën”. Het goede nieuws is dat we in ons land een speler hebben die de rekening perfect kan betalen: Engie-Electrabel.

De productiekost van de elektriciteit opgewekt in hun afgeschreven kerncentrales bleef dezelfde, maar nu de gasprijs door het dak gaat, verkoopt Electrabel zijn nucleaire energie aan recordprijzen. Een beetje zoals Noordzeevissers die hun goedkope haring op de visveiling aan de prijs van het kabeljauwhaasje verkopen. “Maar hey, zo werkt de vrije markt”, klinkt het dan cynisch. De hoge energiefacturen die honderdduizenden gezinnen in armoede duwen, doen de kassa bij Electrabel stevig rinkelen. Onze studiedienst berekende de overwinsten op 2,6 miljard euro. Daarmee kun je al wel eens een btw-verlaging financieren.

Dat de regering onderzoekt hoe ze de overwinsten kan afromen is een goede zaak. Spijtig dat er sinds september, toen wij het dossier een eerste keer op tafel legden, drie kostbare maanden verloren gingen. Maar laat ons er nu snel werk van maken.

Het is nu koud. Het is nu dat de mensen in de miserie zitten. Zij hebben niet de luxe hun voorschotten maanden uit te stellen. De btw-verlaging is eenvoudig in te voeren en biedt onmiddellijk soelaas. Er is vandaag een parlementaire meerderheid voor. Laten we dat momentum aangrijpen om te doen wat moet.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234