Zondag 05/12/2021

OpinieMinne De Boeck

Pedojagen werkt averechts, laat politie en justitie hun werk doen

Portret van de Nederlandse pedojager Max Wijnen en een collega. Beeld Joris Van Gennip
Portret van de Nederlandse pedojager Max Wijnen en een collega.Beeld Joris Van Gennip

Minne De Boeck is criminologe verbonden aan het Universitair Forensisch Centrum (UFC) & Stop it Now!.

De voorbije weken stond Nederland in rep en roer door de zogeheten ‘pedojagers’. Ook in Vlaanderen deden pedojagers hun intrede. Pedojagers zijn burgers die zich uitgeven als minderjarigen op sociale media en zo contacten proberen te leggen met vermeende pedofielen. Deze burgers spreken naderhand met de vermeende pedofiel af om hem of haar ‘een lesje te leren’ en publiekelijk aan de schandpaal te nagelen door de confrontatie te delen op sociale media. Dit kan gaan over bedreigingen, intimidatie tot zelfs ernstig geweld. In Arnhem liet een van deze vermeende pedofielen het leven na ernstige mishandeling door enkele tieners.

Het doel van de pedojagers is het heft in eigen handen te nemen omdat politie en justitie volgens hen tekortschieten in de aanpak van seksueel kindermisbruik. In principe mogen deze burgers de zogenaamde pedofielen uitlokken, maar het bewijsmateriaal dat ze verzamelen is vaak niet bruikbaar voor verder onderzoek. Burgers hebben niet de nodige knowhow om dit te doen. Het kan er zelfs toe leiden dat de eventuele strafprocedure in gevaar komt. Potentieel gevaarlijke mensen zijn hierdoor gewaarschuwd vooraleer de politie in actie kan schieten. Door een gebrek aan bewijs of door de afwezigheid van strafbaar gedrag is er bijgevolg soms geen andere keuze dan de persoon te laten gaan.

De grens met zelf strafbaar gedrag stellen is vaak heel dun, zeker wanneer dit pedojagen gepaard gaat met bedreigingen en geweld. Dit is extra werk voor politie en justitie en bijgevolg kostbare verloren tijd die anders zou kunnen gaan naar de effectieve opsporing en vervolging van seksuele kindermisbruikers. Ook voor de pedojager zelf schuilt er gevaar: je weet nooit met wie je te maken krijgt en hoe de man of vrouw zal reageren.

Wanneer personen met slechte intenties weten dat er pedojagers actief zijn om hen in de val te lokken, krijg je als resultaat dat zij zich nog meer gaan terugtrekken en zich nog meer in de anonimiteit gaan begeven. Daar vinden ze erkenning bij gelijkgestemden en komen ze terecht in afgesloten groepen waar we als samenleving zeker geen grip meer op hebben. Gevoelens van isolement, sociale eenzaamheid en uitsluiting door de samenleving zijn overigens allemaal factoren die ervoor zorgen dat iemand niet veel te verliezen heeft en bijgevolg een groter risico vormt om over te gaan tot seksueel kindermisbruik. Terwijl het doel, aldus de pedojagers, juist is om te voorkomen dat kinderen misbruikt worden, bereiken ze hiermee juist het omgekeerde.

Pedofiel is geen misbruiker

De maatschappelijke boodschap ‘jagen op pedofielen’ heeft ook enorme consequenties voor pedofielen die nooit seksueel misbruik plegen. Seksueel kindermisbruik, of de plegers waarop deze pedojagers jagen, en pedofielen worden hier achteloos over dezelfde kam geschoren. Terwijl een kindermisbruiker niet gelijk is aan een pedofiel, en een pedofiel niet gelijk is aan een kindermisbruiker. Een pedofiel is iemand met een seksuele voorkeur voor kinderen. Ze ervaren seksuele gevoelens maar ook vaak gevoelens van verliefdheid, fysieke en emotionele aantrekking.

De meeste pedofielen plegen nooit seksueel kindermisbruik en weten hun pedofiele gevoelens op een veilige manier vorm te geven. Daarnaast wijst wetenschappelijk onderzoek uit dat 60 tot 80 procent van de kindermisbruikers niet pedofiel is. Deze plegers kampen mogelijk met andere onderliggende problematieken, maar pedofilie is hier geen van.

Laten we dus het onderscheid maken tussen het ervaren van de pedofiele gevoelens en het plegen van pedoseksueel misbruik. Hoe durft een pedofiel anders zijn pedofiele gevoelens bespreekbaar te maken? De misvatting dat pedofielen per definitie ook kindermisbruikers zijn is niet alleen heel stigmatiserend, het draagt ook niet bij aan preventie. Door het grote stigma dat hierdoor op pedofilie rust gaan deze personen alleen maar hogere drempels ervaren om hulp te zoeken wanneer ze dat nodig hebben en blijven ze alleen met hun geheim. Wanneer hulp nodig is en die niet gevonden wordt, is er pas gevaar. De publieke schandpaal van het pedojagen versterkt jammer genoeg alleen maar de misvatting dat pedofielen sowieso een gevaar vormen voor kinderen. Laten we focussen op de echte gevaren en daarbij politie en justitie hun werk doen.

Wanneer het doel is om seksueel kindermisbruik te voorkomen, zijn er andere manieren om dat te bereiken. Preventie die zich richt op (potentiële) daders is daarbij essentieel. Daderbehandeling en preventie-intitiatieven in binnen- en buitenland hebben reeds hun nut bewezen. Door een hand uit te steken naar diegenen die bezorgd zijn over hun gevoelens en gedrag en hen een uitweg te bieden door hulp te zoeken voor hun probleem, kan seksueel kindermisbruik voorkomen worden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234