Zaterdag 19/10/2019

Open brief

“Paus Franciscus, heeft u zelf nog argumenten om het kerkelijk management te vertrouwen?”

Johan Leman. Beeld Karel Duerinckx

Beste en oprecht Hooggewaardeerde Paus,

Verontschuldig me dat ik U vanuit Brussel aanschrijf op een wijze die mogelijk via een of andere bisschop tot bij U terechtkomt. U weet maar nooit.

In de late jaren 80 kwamen mensen zoals ik – eenvoudig voetvolk in het kader van de institutie die U coacht – een eerste maal voor een pijnlijke verrassing te staan. We vernamen dat een Vaticaanse monseigneur die verantwoordelijk was voor de Vaticaanse bank (Paul Marcinkus, red.) het allesbehalve nauw nam met de gelden van die bank en relaties onderhield met de maffieuze P2. 

Een zeer onaangename verrassing.

Enkele jaren geleden volgde de berichtenstroom over pedofilie in de kerk en hoe die onverkwikkelijke zaak is toegedekt. Ik weet dat de kerk daarin niet alleen stond en ben oud genoeg om me artikels uit de jaren 60 en 70 te herinneren van niet-kerkelijken die pedofilie verdedigden als een valabele vorm van affectie. Ook sport- en andere clubs gaan niet altijd vrijuit, zeker. Maar in dit soort zaken verkies ik voor eigen deur te vegen. Het ergst vond ik dat een van onze bisschoppen (Roger Vangheluwe, red.) zelf pedofiel bleek en daar nogal licht overheen stapte. De man is nog altijd bisschop (zij het zonder functie). Vindt u dat niet verbijsterend? Sindsdien lazen we over pedofiele toestanden in de Verenigde Staten, Australië en last but not least Ierland. Het wordt veel, nietwaar?

Over die kwestie is de voorbije dagen vergaderd in Rome. Eindelijk, zou ik zeggen. Maar waarom bleef het een onderonsje van hoogwaardigheidsbekleders? Waarom was er slechts een minimum aan vrouwelijk voetvolk aanwezig? En vooral: waarom, in hemelsnaam, bleven de slachtoffers afwezig tijdens de debatten? Als je dan een Duitse kardinaal hoort verklaren dat heel wat dossiers op het Vaticaan zijn vernietigd, breekt er dan niets in een mens?

Daar komt nu een boek bij over de vermeende manipulatieve macht van een omerteuze lobby van Vaticaanse gay-prelaten. Overdrijft de auteur (Frédéric Martel, red.)? Enige reactie zou mogen volgen! Voor alle duidelijkheid: ik heb geen enkel probleem met homoseksuelen op het Vaticaan, maar als die een machtige lobby vormen, dan protesteert een gelovige mens toch? Hoe kan hij/zij erop vertrouwen dat dit niet leidt tot een sterke ‘bias’ bij debatten over het priesterschap van de vrouw, of over de mogelijkheid van priesters om in het huwelijk te treden? Denkt U ook niet dat zulke debatten het best gevoerd worden in evenwichtig samengestelde colleges?

Dit zijn allemaal zaken waar de mens die U dit voorlegt niet het minste benul van had toen hij op achttienjarige leeftijd besloot zich expliciet te vereenzelvigen met het instituut kerk. Maar wat moet ik nu allemaal op korte tijd op mij zien afkomen? Ik zal wel niet de enige zijn die met dit gevoel zit. Beseft U hoe dit aanvoelt? Ik laat andere commentaar achterwege. Maar zegt U nu zelf: heeft U zelf nog argumenten om het kerkelijk management te vertrouwen?

Is vertrouwen niet het fundament dat elk christelijk geloof schraagt? Vertrouwen in het leven, ook bij zware tegenslag; vertrouwen in de mensen die zo’n geloof uitdragen en een voorbeeldfunctie proberen te hebben; vertrouwen in het moment dat men uit de tijd stapt. Is de christen gelovige daarbij niet vooral iemand die zijn relatie met het goddelijke ervaart als een grote gift waar zijn kleine wedergift tegenover staat? Mag de gelovige van het institutionele kader dat hem die boodschap overbrengt niet verwachten dat het dit proces correct overbrengt? 

Wat moeten mensen denken die als kind misbruikt werden? Moeten ze dit als een expressie van die grote gift ervaren? Oké, niemand is perfect. Dat wordt ook niet verwacht. Maar er zijn grenzen, en die grenzen werden te vaak op te ernstige wijze overschreden. 

Met excuses, terwijl iedereen in de structuren blijft zitten alsof niets gebeurd is, overtuig je niemand.

Beste en oprecht Hooggewaardeerde Paus,

Ik besef heel goed dat U voor een zeer zware taak staat. Evident zal uw omgeving, als ze inderdaad ineen zit zoals ze beschreven wordt, het U niet gemakkelijk maken en de kwestie minimaliseren. Maar als U in uw zaak gelooft, zoals U zondag na afloop van de conferentie verklaarde, moet U écht drastisch optreden. U hebt geen keuze. Als de berichtgeving klopt, moet U de moed hebben om een belangrijk deel van dit Vaticaanse personeel – en al dat gelobby – de laan uit te sturen. Laten we met een propere lei herbeginnen. U moet het vertrouwen herstellen.

Veel gelovigen zullen U daarvoor onnoemelijk dankbaar zijn,

Uw dienstwillige,

Johan Leman, Brussel

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234