Woensdag 16/10/2019

Interview

Pascal Smet over de tunnels: "We will fix this"

Brussels minister van Mobiliteit Pascal Smet (sp.a). Beeld Tim Dirven

"Het ergste wat kan gebeuren, is dat PS en MR de tunnelcrisis aangrijpen voor een onderling gevecht en dat N-VA ervan profiteert om Brussel in een kwaad daglicht te stellen." Daarom komt mobiliteitsminister Pascal Smet met een "vredesplan".

Geen beter geschikte plek om met 'minister van Brusselse tunnels' Pascal Smet af te spreken, dan aan een van de monden van de Leopold II-tunnel. De inmiddels beruchte tunnel is wel weer open, maar is er net als de andere ondertunnelingen van de Brusselse stadsring niet te best aan toe.

Liefst 523 miljoen moet de renovatie van het tunnelcomplex gaan kosten. Niet mis, maar:'We will fix this', bezweert Pascal Smet.

Eerst de vraag van 523 miljoen: hoe is dit in godsnaam kunnen gebeuren?
Pascal Smet: "Ook dat is een gedeelde verantwoordelijkheid. De tunnels die ons in de jaren 50 en 60, en in het geval van Leopold II de jaren 80, zijn aangeleverd door de Belgische regering zijn gebouwd met constructiefouten en vaak materialen van inferieure kwaliteit.

"Maar de Brusselse regering zelf heeft jarenlang nagelaten om te investeren in fundamentele renovaties. Daar moeten we eerlijk in durven zijn: dit is een collectieve verantwoordelijkheid van alle partijen die de voorbije decennia in Brussel meebestuurd hebben. Maar we gaan de tunnels renoveren en het Brussels gewest zal dat zelf betalen."

Als u tol vraagt, hier aan de basiliek, moeten de autorijders van buiten Brussel die betalen. In casu: Vlaanderen.
"Daarover is nog niets beslist. Ofwel nemen we dit op de klassieke manier op in de begroting, gespreid over verschillende jaren. Dat zal dan wel consequenties hebben voor het budgettaire evenwicht. Daarom kijken we ook naar publiek-private samenwerking (PPS). Ofwel staat de privé in voor ontwerp, bouw en onderhoud van de tunnels en krijgen ze van het gewest een vergoeding. Ofwel werken we aan een PPS-constructie die de begroting niet belast, maar dan moeten we het risico dat bij de privépartner ligt vergoeden. Voor de renovatie van Leopold II zullen we zo'n 'gedeconsolideerde' constructie opzetten."

En dus komt er een tol?
"Niet noodzakelijk. Als we geld vragen voor één weg, ontstaat er een risico op sluipverkeer. Bij een laag bedrag kan dat nog meevallen, maar dat moeten we eerst goed onderzoeken."

Minister Smet aan de Leopold II-tunnel. 'Nu kunnen we niet anders dan renoveren, want er ligt geen alternatief klaar.' Beeld © Tim Dirven

Zelfs goed functionerende tunnels hebben nooit verhinderd dat de Brusselse stadsring één langgerekte file is.
"Ik zou zelfs zeggen: integendeel. Brussels is qua visie op stad en mobiliteit blijven steken bij Expo 58. Al te lang zijn we er hier vanuit blijven gaan dat je met de auto tot aan elke deur moest geraken. Dat is - letterlijk - dodelijk voor de leefbaarheid van de stad. Eigenlijk hadden we nu klaar moeten zijn om zonder versleten tunnels Brussel mobiel te houden. Dat dossier had jaren geleden voorbereid moeten worden, maar dat is helaas niet gebeurd. En nu kunnen we niet anders dan renoveren, want er ligt geen alternatief klaar. Maar ooit gaan we tunnels sluiten. Nu nog niet, maar over pakweg tien jaar moet het kunnen."

Dat zijn 523 miljoen kosten op het sterfhuis.
"Niet noodzakelijk. We gaan sowieso niet alle tunnels sluiten. En ook een gerenoveerde tunnel die we zouden willen afsluiten kan later dienen als ondergrondse parking.

"Voor het eerst is er nu een Brusselse regering met een visie op de stad die de mens en niet de auto centraal stelt. De inwoners van Brussel maar ook van de andere gewesten hebben er alle belang bij dat Brussel een gezonde, bloeiende stad blijft."

Die vereende liefde voor de hoofdstad zit er niet meteen in.
"Het ergste wat Brussel kan overkomen, is dat PS en MR de tunnelcrisis aangrijpen voor een onderling gevecht en dat N-VA ervan profiteert om de stad in een kwaad daglicht te stellen. Brussel heeft geen extra geld nodig voor zijn mobiliteit, wel eencoalition of the willing.

"Het is niet alleen onze verantwoordelijkheid dat Brussel dagelijks 250.000 pendelaars aantrekt in een individuele wagen. De federale overheid blijft een antistedelijke fiscaliteit opleggen, die wonen op het platteland goedkoper maakt dan in de stad, individueel pendelverkeer subsidieert, 4 miljard fiscaal voordeel geeft aan bedrijfswagens, en de NMBS niet op het pad van de S-Baan(het vroegere gewestelijk expresnet, BE)zet.

"Maar ook de gewesten kunnen helpen. Als het Waalse Gewest zijn verzet opgeeft tegen een slimme vorm van rekeningrijden, kunnen we eindelijk werk maken van een rechtvaardige financiering die gebruik tempert. En als Vlaanderen eist dat we overstapparkings aan de gewestrand bouwen, kunnen de Vlaamse randgemeenten, zoals Drogenbos, dan al stoppen met hun verzet tegen de eerste parking die we op Brussels terrein willen bouwen? We versnellen onze studie naar de verlenging van de metro vanaf Koekelberg-Simonis naar Groot-Bijgaarden, waar dan een grote overstapparking zou kunnen komen. Dat lukt alleen als Vlaanderen toestaat dat een stukje Brusselse metro op Vlaams grondgebied loopt."

Wat kan Brussel zelf doen?
"Wij plannen een investering van 5,2 miljard in openbaar vervoer over de komende tien jaar. Geen luchtfietserij, concreet becijferde jaarplannen. De metro wordt volledig gemoderniseerd, er komt een nieuwe lijn, alsook nieuwe tramlijnen en een busplan. Aan het Heizel-complex bouwen we een verkeershub, met parkings en overstappen van en naar het Brusselse en Vlaamse tramnetwerk. Daarnaast bouwen we 80 kilometer fietspaden die we aansluiten op de Vlaamse knooppunten. Ook de befaamde overstapparkings gaan er komen, met 8.500 plaatsen tegen 2021. Maar dat kan alleen werken als de andere niveaus helpen om de pendelaar uit zijn auto te krijgen."

Begrijpt u de scepsis bij de anderen?
"Natuurlijk. In mijn hart droom ik nog altijd van een interne staatshervorming voor het hoofdstedelijk gewest, maar als we daar op wachten, beweegt er niks.

"Brussel is te lang arrogant geweest: 'Wij zijn de hoofdstad, kom op met je geld'. Zo kweek je geen liefde. We moeten nederig zijn, zonder ons te laten vernederen. Samen kunnen we leuke dingen doen. Carpooling is nu bijvoorbeeld een dood concept. We zouden een soort Tinder voor autodelen kunnen creëren. Met een hippe, gebruiksvriendelijke app zouden werknemers over alle bedrijven en gewesten heen mensen moeten kunnen vinden met wie ze kunnen meependelen."

Een staats-Uber als het ware.
"U zult begrijpen dat ikzelf die vergelijking niet ga maken."(lacht)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234