Dinsdag 15/10/2019

Opinie

Opgestoken vingertje van Loobuyck wijst in de verkeerde richting

Eric Corijn. Beeld Wouter Van Vooren

Eric Corijn is cultuurfilosoof en sociaal wetenschapper; hoogleraar aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB).

Wat bezielt collega Patrick Loobuyck om als (enige?) behoeder van het 'gezond verstand' het vingertje op te steken naar 72 andere collega’s en hen met enkele cijfers terecht te wijzen om zo het beleid van staatssecretaris Francken (N-VA) te legitimeren? TINA, There is no alternative. Zo lijkt het wel. Want in het stuk wordt niet gezegd dat een ander beleid wenselijk zou zijn, laat staan dat daar enige aanzet toe wordt gegeven. Uit de tekst kan ik alleen afleiden dat Loobuyck denkt dat er geen alternatief is.

Welaan dan. Hier zijn enkele aanzetten. Wat de cijfers betreft: stoppen met Belgische cijfers te isoleren van de Europese en van de globale migratiebewegingen. In een wereld vol van vrije markt en allerlei open grenzen worden nationale statistieken potsierlijk. En dus de regulatievraag op de juiste schaal stellen. Hoe verhouden die Belgische cijfers zich tot het miljoen aanvragen dat sinds de crisis van '15-'16 nog op een uitspraak wacht in de EU? Is het billijk dat Duitsland ruim de helft van alle asielzoekers heeft opgevangen? Migratiebeleid moet dus ook breken met de nationalistische eurosceptische lijn en die politiek inruilen voor een meer doorgedreven sociaal en cultureel project voor Europa. En dan een andere positie innemen in geopolitieke kwesties, stoppen met de NAVO en haar militarisering achterna te hollen, niet deelnemen aan oorlog, echt inzetten op een postkoloniaal ontwikkelingsbeleid. Kortom, het gezond verstand vereist in deze wereld een radicaal postnationalistisch project.

Privaat geldgewin

In afwachting moet ook het binnenlands beleid anders. Inzetten op een herfinancieren van de staat om de afbraak van sociale voorzieningen en openbare diensten te stoppen. Dat betekent inderdaad dat privatisering en privaat geldgewin moeten worden ingeperkt volgens de regel van Wouter Beke (CD&V): de economie is er voor de samenleving en niet omgekeerd. Dan kunnen we de draagkracht van de samenleving berekenen op basis van reële rijkdom in geld en middenveld en niet begrenzen door de concurrentiecapaciteit van de private ondernemers.

Is dat opengrenzenbeleid en de miserie van de gehele wereld oplossen? Zeker niet. Het is wel het maximum halen uit medemenselijkheid, delen en solidariteit. Het is een beleid gericht op collectieve voorzieningen en niet op egocentrisch individualisme. De draagkracht wordt dan gemeten op basis van de inzet van het samenlevende deel van de bevolking en niet op basis van de opinie van de bange blanke man. Dat is namelijk het verschil tussen de vrijwilligers van het Maximiliaanpark en diegenen die Francken in de opiniepolls naar boven jagen. Het is dus ook een kwestie van normbesef, van de mensenrechten boven nationale beleidsopties te stellen, van de problemen aan te pakken zoals ze zich voordoen en niet zoals het beleid ze zou willen framen. Mijn 72 collega’s hebben gelijk erop te wijzen dat Europa zijn moreel kompas dreigt kwijt te spelen en dat vele debatten doen denken aan argumenten uit de jaren 30.

John Rawls

Zijn dat voldoende openingen voor een alternatief debat, mijn beste Patrick Loobuyck? En dan wil ik het – puur politiek filosofisch – nog wel eens hebben over de beperkingen van het politiek liberalisme en de gerechtigheid van politiek filosoof John Rawls (1921-2002). Want dat is het morele kader van collega Loobuyck. Het blijft gevangen in een methodologisch individualisme en een politiek nationalisme. Opletten dat als enige richtlijn voor het 'gezond verstand' te nemen. Voor je het weet zit je in het spoor van Jean-Marie Dedecker. Die is ook voor het gezond verstand.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234