Vrijdag 21/02/2020

Opinie

Op naar nieuwe Britse verkiezingen?

Lieven Buysse.Beeld rv

Lieven Buysse doceert onder andere Britse taal en cultuur aan de KU Leuven Campus Brussel

De Britten staan erom bekend graag te gokken, maar de gok van Theresa May blijft duren. In april gokte ze dat ze de grootste oppositiepartij Labour zou kunnen vernietigen door vervroegde verkiezingen uit te schrijven. Ze verloor, maar wil van geen wijken weten. Daarom gaat ze dan maar in zee met de DUP, een reddingsboei die eventjes voor verlossing kan zorgen.

Hier en daar wordt al gesuggereerd dat Theresa May slechte commentaren krijgt omdat ze een vrouw is. Hoewel dat bij sommige commentatoren een rol kan spelen, is dat zeker niet het belangrijkste element. De vergelijking met een van haar recentste voorgangers, Gordon Brown, is daarin niet onbelangrijk. Ook hij volgde een van zijn idolen op – Tony Blair – en dacht tot dezelfde categorie van wereldspelers te behoren, maar had hoegenaamd niet dezelfde envergure en dus ook niet dezelfde aantrekkingskracht tegenover de Britse kiezer. May is in hetzelfde bedje ziek. Ze dacht Cameron te kunnen opvolgen, maar noch in het Lagerhuis noch in de verkiezingscampagne kon ze tot nu toe zijn intellectuele spitsvondigheid en naturel uitstralen. Sekse lijkt hierin een minder belangrijke factor te zijn dan persoonlijke kwaliteit.

Zwaktebod

Ondanks alles gaat premier May door, en ze hoopt nu op de gedoogsteun van de DUP. Hoewel de keuze voor die kleine, regionale partij ideologisch behoorlijk evident is, lijkt de optie van een minderheidsregering ten dode opgeschreven. In het verleden heeft het Verenigd Koninkrijk die noodgreep al wel een aantal keren moeten gebruiken, maar zelden met een duurzaam resultaat. Ofwel werden snel nieuwe verkiezingen uitgeschreven, ofwel trad de partij die gedoogsteun gaf toe tot een coalitie.

Dat laatste is weinig waarschijnlijk. In elk geval kan een regionalistische partij met slechts tien zetels maar moeilijk vijf jaar lang bepalen wat de regering in Westminster zou beslissen. Het Engelse electoraat zou dat moeilijk kunnen slikken – wat hebben de Noord-Ieren over Engeland te zeggen? – maar net zo min zou de trotse Conservatieve achterban van de premier hier lang mee kunnen leven. De huidige regeling lijkt sterk op een overgangsfase: geen enkele Tory had een hung parliament verwacht en dus is er geen plan B. Theresa May heeft, als zoenoffer, haar belangrijkste adviseurs ontslagen. Dat is een zwaktebod. Als premier ben je nu eenmaal verantwoordelijk voor hun daden, en het ontslag van je adviseurs ontslaat je niet van je plicht.

Dat de partij niet eerder heeft ingegrepen, bewijst haar tijdelijke onmacht. Er was geen alternatief. Maar dat hoeft niet lang te duren. De partij is sterker dan de premier. Het is vooral Theresa May, die zichzelf zo uitdrukkelijk tot de inzet van de verkiezingen heeft gemaakt, die kwetsbaar is. De partij kan haar moeiteloos overleven. Alleen is vorig jaar, toen de Tory's op zoek gingen naar een nieuwe partijleider, al gebleken dat een sterke figuur ontbreekt. De naam van Boris Johnson weerklinkt hier en daar, maar hij zou de Britten niet de beste dienst bewijzen in de brexitonderhandelingen, zoals al bleek in zijn mandaat als minister van Buitenlandse Zaken. Armoe troef, dus.

Theresa May blijft voorlopig watertrappelen, geholpen door het vooruitzicht op steun van de DUP. Die partij is echter niet met de zittende premier getrouwd en kan zeker ook leven met een andere eerste minister. Zo blijft May loslopend wild, buiten én binnen haar partij, en is de garantie voor stabiliteit in het licht van een wenselijk brexitscenario – wat dat ook moge inhouden – absoluut niet vervuld. Als May blijft zitten, zijn nieuwe verkiezingen dan ook niet veraf, en blijven brexitgesprekken gehypothekeerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234