Dinsdag 16/08/2022
eeckhout Beeld dm
eeckhoutBeeld dm

De gedachteBart Eeckhout

Op dit moment wordt het bord van de hele wereldeconomie afgeveegd. Maar dit hoeft niet fout te gaan

Bart Eeckhout is hoofdcommentator bij De Morgen.

Bart Eeckhout

Het zou goed kunnen dat deze week later in de economische geschiedenis geboekstaafd zal staan als een cruciale periode. In Oekraïne gaan de legers van Vladimir Poetin voort met hun even heilloze als nietsontziende veroveringsoorlog. Dat noopt de Europese Unie tot steeds strakkere sancties, die ook in het eigen economische vel snijden. In Washington beslist de Amerikaanse centrale bank, de Federal Reserve, over de meest forse verhoging van de rente sinds het begin van de eeuw, om de uit de klauwen lopende inflatie te bedwingen. China blijft intussen het coronavirus met harde lockdowns te lijf gaan, wat de bevoorrading van zowat de hele wereldhandel onder druk zet.

Je moet, kortom, geen grote pessimist zijn om in die samenloop van omstandigheden de contouren te ontwaren van een langdurige economische crisis. Stijgende prijzen jagen de inflatiespiraal in gang, tekorten in de voorraadkamers schokken de just-in-time-economie, onzekerheid over de gang van de wereld kruipt in de hoofden van investeerders, ondernemers en consumenten. Om het met een versteend voetbalcliché te zeggen: dan weet je dat het moeilijk wordt.

Toch is alles nog niet verloren. Dit hoeft niet fout te gaan, ook niet in onze kwetsbare exporteconomie. Eén van de hoopgevende elementen is dat de vraag naar verse arbeidskracht voorlopig nog niet stilvalt. De tewerkstellingsgraad groeit nog altijd (lichtjes), en de roep naar nieuw personeel klinkt nog altijd luid. Banken, telecom, de luchthaven... allen smeken ze om volk. Ook cruciale maatschappelijke sectoren – onderwijs, zorg – kunnen extra mensen goed gebruiken.

Er is wel een probleem. Hoe groter de krapte op de arbeidsmarkt, hoe duidelijker de gebrekkige werking van die arbeidsmarkt zichtbaar wordt. De analyse is overbekend: de Belgische arbeidsmarkt beschermt vrij genereus al wie het geluk heeft er deel van uit te maken, maar hij kan ook obstakels opwerpen voor wie uit de boot valt, bijvoorbeeld door langdurige ziekte of gebrekkige opleiding. Het leidt ertoe dat de arbeidsreserve die er nog altijd is maar moeilijk aansluit op de arbeidsvraag.

Links en rechts, werknemers en werkgevers, reageren traditioneel nogal voorspelbaar op die analyse. Voor de enen ligt de knoop bij de werkdruk die mensen ziek maakt, voor de anderen zit het ’m bij de te slappe activering van werkzoekenden. Die stellingenoorlog kondigt zich ook nu weer aan, en zal ook nu weer tot niets leiden.

Wat als ze allebei gelijk hebben? Waarom zou de oplossing voor het ene probleem een uitweg voor het andere moeten verhinderen? De situatie is ernstig genoeg om die gedachte te durven overwegen.

Op dit moment wordt het bord van de hele wereldeconomie afgeveegd. Ook de sociale partners kunnen het zich niet meer permitteren om geloofwaardig op de oude, achterhaalde stellingen te kamperen. Samen met de regeringen van dit land staan ze voor de historische opdracht om een nieuw sociaal contract af te sluiten dat de tegenstellingen op de arbeidsmarkt verzoent. De tijd is er rijp voor, alleen gezag en onderling vertrouwen ontbreekt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234