Zondag 03/07/2022
Bart Eeckhout. Beeld DM
Bart Eeckhout.Beeld DM

StandpuntBart Eeckhout

Ook wat betreft Oekraïne worden we geconfronteerd met een ‘complexe crisis’. Opnieuw staan we niet paraat

Bart Eeckhout is hoofdredacteur.

Bart Eeckhout

“Wat duidelijk is, is dat we naar een nieuw tornooi van machtspolitiek tussen de grootmachten gaan, en dat Europa niet aan de start komt als een sterk, eendrachtig team, maar als een hoopje plompe, kinderlijke dwergen.” Jonathan Holslag, hoogleraar internationale relaties, spaart de roede niet in een spraakmakende opiniebijdrage die eerder in deze krant verscheen. Holslag heeft het over de oplopende spanningen met Rusland aan de Oekraïense grens. Daar heeft de Russische president Poetin een indrukwekkende troepenmacht verzameld.

Professor Holslag drukt zich nogal stellig uit - zowel over de kans op een regelrechte oorlog als over de militaire zwakte van de Europese Unie - maar een punt heeft hij zeker. Nu de diplomatieke onderhandelingen tussen Washington en Moskou op weinig zijn uitgedraaid, is het onzeker wat de volgende stap wordt: de-escalatie of escalatie? Rolt Poetin enkel met de militaire spierballen om indruk te maken, of wil hij zijn leger echt gaan inzetten?

Ook hier gaat de stelregel op: hope for the best, prepare for the worst. Dat ziet er niet te best uit. Al langer is duidelijk dat de VS minder moeite stoppen in het westerse bondgenootschap en voorrang geven aan andere belangen in de Stille Zuidzee. Onder president Biden is de schimpende retoriek over de NAVO dan wel verdwenen, het beleid is niet noemenswaardig veranderd. Dat betekent dat de Europese landen meer de eigen boontjes dienen te doppen. Dat besef dringt maar traag door. En nu bonst de Russische beer hongerig op de poort.

Realiteitszin is wellicht een betere leidraad dan morele hoogdravendheid. Dat wil zeggen dat je er maar beter van uitgaat dat in Europese landen de bereidheid en capaciteit om voor Oekraïne ten strijde te trekken niet overdreven groot is. Het hoogst haalbare in dit geopolitieke schaakspel is dan een gelijkspel. Dat wil zeggen dat Rusland de Oekraïense grenzen respecteert, en dat het Westen voorlopig niet te veel toetert over toekomstig NAVO-lidmaatschap van het land.

Hier vallen ook voor België lessen te leren. Opnieuw worden we geconfronteerd met een ‘complexe crisis’. Ditmaal raakt geopolitiek aan energiezekerheid, en opnieuw staan we niet bepaald paraat. De Belgische krijgsmacht is, na decennia besparing en verwaarlozing, de uitputting nabij. Dat is een luxe die we ons helaas niet meer kunnen permitteren.

De uitdaging is breder. De Belgische staat heeft een groot probleem met de financiering van zijn kerntaken. Dat is verwonderlijk, gelet op de belastingdruk en de omvang van de overheid. Als er dan toch een volgende staatshervorming moet komen, zou het oplossen van die paradox de topprioriteit moeten zijn. Het klinkt vast gek, maar een staatshervorming die centraal stelt wat een overheid nodig heeft om haar burgers te beschermen en niet wat we nu weer eens lekker kunnen gaan splitsen, zou dat voor de verandering eens geen goed idee zijn?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234