Zaterdag 19/10/2019

Opinie

Ook onze regering mag, zoals François Hollande, de zaken benoemen zoals ze zijn

Beeld EPA

Sven Biscop doceert Belgisch en Europees buitenlands beleid aan de Universiteit Gent en doet aan het Egmont Instituut onderzoek naar Europese strategie.

Ja, wij zijn in oorlog met IS. Niet sinds de aanvallen in Parijs vorige vrijdag, maar sinds 2014, toen we besloten hebben militair in te grijpen om de opmars van IS te stuiten. In zijn reactie benoemde Frans President François Hollande dus een oorlog die al een jaar aan de gang is. Of hoe anders de doelbewuste beslissing noemen om een zelfverklaarde staatsstructuur volledig uit te schakelen? Maar we gebruiken dat woord niet graag meer en spreken hoogstens nog van vredesoplegging. Waar de vrede moet opgelegd worden, heerst echter oorlog. De zaken benoemen zoals ze zijn, zou eerlijker zijn tegenover de publieke opinie en zeker ook tegenover onze soldaten. Op het terrein blijft oorlog immers oorlog, ongeacht het eufemisme van de dag.

Deze de facto oorlogsverklaring is terecht, omdat het bestaan zelf van IS een impliciete oorlogsverklaring is. In de eerste plaats aan de lokale regimes, die IS wil omverwerpen om een kalifaat te vestigen. Deze oorlog is de bestaansreden van IS, en dus valt er met hen geen vrede te sluiten. Zolang IS bestaat is er in de regio geen vrede mogelijk, en dus ook geen democratisering of ontwikkeling. Zolang ook zal Europa betrokken blijven, omdat het loutere bestaan van IS heel wat Europeanen aantrekt om als "foreign fighters" deze oorlog te vervoegen.

Sven Biscop. Beeld rv

Het voortbestaan van Europa staat echter niet op het spel. Geen enkele terroristische aanslag kan een Europese democratie ten val brengen - zolang wij trouw blijven aan de vrijheid, gelijkheid en broederlijkheid waarop onze samenleving gebouwd is. Wat wel op het spel staat, is het overleven van verschillende regimes in de regio zelf, die veel brozer zijn. Het zijn echter ook lokale regimes, inclusief onze bondgenoten Turkije en Saoedi-Arabië, die IS eerst mee groot gemaakt hebben. Tot ze ontdekt hebben dat in het complexe Midden-Oosten de vijand van mijn vijand ook gewoon mijn vijand kan zijn.

Voor Europeanen en Amerikanen is dit daarom geen onbeperkte oorlog. Amerikaans President Barack Obama heeft het initiatief voor de interventie genomen, omdat de regionale spelers aanvankelijk niet konden of wilden inzien dat ze, zoals Frankenstein, hun creatie niet langer controleerden. Onze interventie moeten we blijven beperken tot luchtaanvallen en het opleiden en bewapenen van lokale strijdkrachten. Het is aan onze regionale bondgenoten, die het meest bedreigd zijn, om het meeste verantwoordelijkheid op te nemen en de oorlog te winnen op de grond.

Na de aanslagen in Parijs is het tijd voor een nieuw offensief - een diplomatiek offensief. De nood aan diplomatie is al evenmin nieuw als het feit dat dit een oorlog is. De luchtcampagne is van in het begin niet meer dan een vertragingsmanoever, tot effectieve grondtroepen IS volledig kunnen verslaan. Grondtroepen kunnen echter maar effectief zijn als ze weten waarvoor ze vechten. Dat vereist dat alle partijen die tegen IS strijden eerst overeenkomen welke machtsstructuur er na IS moet komen, in Syrië en Irak. De Europese Unie is het best geplaatst om een regionale diplomatieke conferentie bijeen te roepen, met de VS, Rusland, Iran, Irak, Saoedi-Arabië en Turkije, en had dit eigenlijk al lang moeten doen. Het is nu ironisch genoeg de Russische interventie die het diplomatiek proces alsnog op gang heeft gebracht. Daar moet het nu sneller gaan, om een wapenstilstand mogelijk te maken op alle andere fronten en de militaire inspanning op IS te concentreren.

Belgische militairen zijn nog steeds als trainers in Irak, onze gevechtsvliegtuigen zijn gepland om er volgend jaar terug te keren, en ons fregat Leopold I escorteert binnenkort mee het Franse vliegdekschep Charles de Gaulle. België is betrokken, als doelwit en als herkomstland van "foreign fighters". Dat we onze verantwoordelijkheid opnemen is niet meer dan normaal. Ook in Syrië, want het is militair gezien zinloos dat een IS-strijder in Irak geen doelwit meer zou zijn als hij de grens met Syrië oversteekt.

Maar weten de Belgen dat we al betrokken zijn in Syrië? Franse vliegtuigen zullen opstijgen vanop de Charles de Gaulle om IS in Syrië te bombarderen. Zelfs al zijn het geen Belgische vliegtuigen, ons fregat maakt integraal deel uit van deze inzet en zal moeten optreden in geval van een poging tot vergelding tegen de Charles de Gaulle. Geen foute beslissing, maar geen beslissing die je en stoemelings neemt. Ook onze regering mag, zoals François Hollande, de zaken benoemen zoals ze zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234