Donderdag 24/10/2019

Opinie

Onze gezondheidszorg is nog te wit

Margot Vanderstraeten Beeld Tom Van Nuffel

Margot Vanderstraeten schrijft Yousra Benfquih terug: "Uitspraak over brillen en ‘Marokkanen’ is wel degelijk gefundeerd."

Beste Yousra Benfquih,

Of we dezelfde tram of bus of trein nemen, weet ik niet (DM 31/3). Dat doet er ook niet toe. De situatie is voor heel Vlaanderen namelijk min of meer dezelfde: niet-Europese allochtonen, en met name Marokkaanse en Turkse mensen, zoeken minder snel hun toegang tot een geneeskundig specialist dan andere allochtone inwoners. Een oogarts is een specialist.

Mijn door Bart Schols aan de tafel van De afspraak verstrekte citaat 'dat Marokkanen zelfs te trots zijn om een bril te dragen' dient binnen deze context 'gezien' te worden. Al geef ik grif toe dat mijn reactie op dat citaat in de uitzending zorgvuldiger had kunnen zijn. Ik had, bijvoorbeeld, op het verschil tussen generaties en opleidingsniveau kunnen wijzen. Als schrijfster – en u zult hetzelfde ervaren – verkies ik reflectie voor ik begin te formuleren. Tot reflectie kan ik, aan een tafel met acht mannenogen en meerdere camera's op mij gericht, helaas niet altijd komen: ieder zijn gebreken.

Maar voor het schrijven van Het zusje van de buurvrouw heb ik me zoals gewoonlijk wél goed voorbereid. Ik heb ook nagedacht bij wat ik schreef. Te meer omdat ik, als schrijfster en als journaliste, al meermaals ervaren heb dat schrijven over een bevolkingsgroep waartoe ik zelf niet behoor per definitie uiteenlopende commentaren uitlokt.

De uitspraak over brillen en ‘Marokkanen’ is wel degelijk gefundeerd en juist. Hij drukt, helaas, zowel een feit als een bezorgdheid uit.

Drempels

Ik baseerde me, tijdens het schrijven van Het zusje van de buurvrouw, onder meer op een novellelange studie van het steunpunt gelijkekansenbeleid dat, via de Universiteit Antwerpen en Hasselt, grondig onderzoek heeft verricht naar de zogenaamde ‘gelijke’ toegang tot onze gezondheidszorg. Ook via pigmentzorg.be, een overheidsinstantie gespecialiseerd in cultuursensitieve zorg, kunt u bijkomende informatie over dit complexe thema bekomen.

Meerdere studies – ook in onze omringende landen – bewijzen jammer genoeg dat zelfs onze lichamelijke gezondheidszorg niet voor iedereen even toegankelijk is, en dat bepaalde bevolkingsgroepen extra drempels ervaren om naar een huisarts of een specialist te stappen.

Als het over allochtonen gaat – en de definitie van dit begrip varieert van studie tot studie – worden deze drempels door meerdere factoren gevormd: taal, vertrouwen, sekse, inkomen, dorp of stad, opleiding, religie, bijgeloof, etniciteit, culturele invulling van zowel ouderdom als aftakeling, ziekte en geneeskunde, informatisering van de zorg, et cetera.

Over de gezondheidszorg binnen onze Turkse en Marokkaanse gemeenschap bestaan specifieke onderzoeken. Daaruit blijkt dat er, om gelijke toegang te bereiken, voor alle betrokken partijen (patiënten, gezondheidszorg, voorlichting, omgeving) nog veel werk aan de winkel is.

U voelt me al aankomen. Wie al niet naar de specialist stapt voor lichamelijke kwalen, zal op nog meer en misschien wel onoverkomelijke drempels stuiten als hij op zoek gaat naar hulp voor psychische pijn: verdriet, depressie, angsten, fobieën, paniekaanvallen, schizofrenie, verslavingen. Ook van de zorg binnen deze sector bestaan onderzoeken en statistieken: geestelijke hulpverlening is doorgaans nog altijd wit, zowel aan de kant van patiënten als die aan de kant van de hulpverleners. De redenen daarvoor zijn velerlei, en de verantwoordelijkheid daarvoor ligt in alle betrokken kampen.

Signaalherkenning

In die zin geldt het voorbeeld van de bril als een metafoor. Het probleem niet kunnen/durven/willen zien, is deel van het probleem. Waarmee ik wil zeggen dat we eigenlijk allemaal beter naar elkaar moeten leren kijken en luisteren: patiënten, hulpverleners, omgeving. We zouden meer ontvankelijk kunnen zijn voor de ander die anders is. We zouden van elkaar kunnen leren. Alleen door verschillen te benoemen is er algemene vooruitgang mogelijk.

En laat dat nu precies het hoofdthema zijn van Het zusje van de buurvrouw. Signaalherkenning. Zien, horen, voelen wat er speelt. En daar, samen, over praten.

Ik stuur het boek naar u op, dan kunt u het lezen. Want uit uw opiniërende column kon ik opmaken dat u onvoorbereid in uw pen kroop en het verhaal noch de betreffende onderzoeken gelezen had. Tot later, Yousra, we spreken elkaar!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234