Donderdag 09/04/2020

Opinie

Onze generatie mag vooral rommel ruimen, om zelf wat op te bouwen is er geen geld

"De jongste generatie mag vooral rommel ruimen", zegt Sam Rijnders, "om zelf wat op te bouwen rest er nauwelijks tijd en al helemaal geen geld."Beeld Marcel van den Bergh

Sam Rijnders (27) is redactiesecretaris van het Leuvense studentenblad Veto.

"Another one bites the dust." Meer dacht ik niet, toen ik het hoorde. Weeral was een leeftijdgenoot uit het leven gestapt, zoals dat dan heet. Alsof hij even sigaretten in de nachtwinkel om de hoek halen was.

Vreemd genoeg was mijn reactie meer onverschilligheid dan verdriet. Ja, deze keer viel de bom minder dicht bij huis. Niet iedereen kan je beste vriend zijn. Inderdaad, de lijdensweg klonk ondertussen bekend, bijna cliché. Is het niet de relatie, dan wel de studie die faalt. Toch is er meer aan de hand. Dit heet gewenning.

Zelfdoding: een op de tien studenten overwoog het en een op de honderd probeerde het. Voor jongeren is het ondertussen de grootste doodsoorzaak. Niet het verkeer, noch drugs en al helemaal geen gekken met maaiende machinegeweren, maar wijzelf zijn onze ergste vijand. Niet voor niets spreken psychiater Dirk De Wachter en psycholoog Paul Verhaeghe over een epidemie van depressies en andere geestesziektes. Niet voor niets zijn hun boeken bestsellers.

'Waarom' is altijd de belangrijkste vraag en het antwoord daarop zoeken we steevast in een persoonlijk verhaal. Het lief dat minder lief bleek dan gedacht. Ouders die scheidden. Hersenen die nooit goed spoorden. Allemaal geruststellende gedachten. Hij sprong, maar ik blijf met beide voeten op de grond. Vooral: ze staan ons toe de ogen te sluiten voor de structurele problemen van een samenleving in verval.

Ironisch genoeg gaat het in de eerste plaats om die huidige weerzin om de context te zien. "Nooit had je meer kansen, je moet ze alleen maar grijpen", luidt het mantra. Ook hier verraden woorden waarden. Alsof we allemaal maar in dezelfde ballenbak van het leven hebben te graaien. Alsof slagen niet meer is dan je arm strekken en de dag plukken. Alsof falen altijd je eigen fout is.

Het is zo'n samenleving waar mantelzorgers profiteurs worden. Gehandicapt kind of demente ouder? Weinig verschil met een winnend ticket in de loterij. Burn-out? Alleen dwazen willen tegelijkertijd een job, een gezin en een sociaal leven. Werkloos? Wacht maar tot je de rekeningen niet meer kunt betalen. Te dik? Eet minder. Te zwart? Niet zeuren, want racisme is relatief.

Context matters. Misschien is het beroepsmisvorming als socioloog, maar ik geloof dat het sukkelstraatje meer dan een verkeerde afslag is. Want buiten ziet het er niet goed uit. Is het niet de economie, dan wel de planeet die vergaat. Onze generatie mag vooral rommel ruimen, om zelf wat op te bouwen rest er nauwelijks tijd en al helemaal geen geld. Baggeren, daar zijn wij Vlamingen goed in. Dat komt van pas in een continent dat verarmt en een land dat verzinkt.

Cijfers meer jouw ding? In Griekenland steeg het aantal zelfdodingen sinds de crisis met een kwart. Al wat jong is, vertrekt of verzuipt.

Je meent misschien dat ik overdrijf. Het is hier toch geen Griekenland? Leven we niet in een van de rijkste regio's ter wereld? Ja, maar wat is enger dan niets meer te winnen en alles te verliezen hebben? De generatie van onze ouders was vaak de eerste die naar het hoger onderwijs trok. Wij krijgen vooral te horen dat we niet te lang en economisch efficiënt moeten studeren. Hun ideaal heette democratisering. Dat van ons is het soort individualiteit dat Apple of H&M ons en masse slijten.

"De jongeren van vandaag zijn veel weerbaarder", zei kinderpsychiater Peter Adriaenssens onlangs. Gelukkig maar, denk ik dan.

Ze zeggen dat geen ouder zijn kind zou moeten begraven. Laat mij daaraan toevoegen dat niemand zijn vrienden van de sporen zou moeten schrapen. Dat geen samenleving haar jeugd zo mag vergooien. Want dit is geen zelfdoding meer, noch zelfmoord. Dit is moord.

Wie met vragen zit over zelfdoding kan terecht bij de Zelfmoordlijn op het gratis nummer 1813 en op de website www.zelfmoord1813.be.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234