Maandag 20/05/2019

Opinie

Ons strakke keurslijf van wat ‘mannelijk’ moet zijn, doet onze mannen en jongens lijden

Celia Ledoux. Beeld Eric De Mildt

Celia Ledoux is schrijfster en columniste.

De American Psychological Association (APA) heeft een baanbrekende richtlijn uit over hulpverlening aan mannen en jongens. “We hebben hen over het hoofd gezien”, zei de richtlijn. Het klonk als een mea culpa.

Terecht. Ik ben een boek over de malaise in mannelijkheid aan het schrijven, een rijzend thema in het maatschappelijk debat. De richtlijn bevestigt wat ik waarneem: mannelijkheid is onze norm, maar mannen- en jongensproblemen negeren we. Het document is wetenschappelijk stevig gefundeerd, rustig en overwogen. Gelukkig maar. Volgens onze wereldwijde norm moeten mannen zo onmenselijk sterk en tegen alles bestand zijn, dat je zoiets doordacht moet aanpakken.

Maar het veroorzaakt deining. Zo ook Joachim Pohlmanns column in deze krant ‘Mannelijkheid is een aandoening’. Ik fronste. Dat zei het rapport niet, wel dat oude clichés over mannelijkheid leed veroorzaakten. Had Pohlmann ‘masculine ideology’ misbegrepen of moedwillig slecht vertaald? Hij negeerde feiten en praatte over zichzelf – een ideologisch rommeltje vergeleken bij de doordachte tekst die hij aanviel. Belangrijker: zijn column was gevaarlijk.

Want wat staat er in het APA-document? Feiten. Geen halfzachte.

Keuzevrijheid

Mannen overlijden te vroeg, omdat medische hulp en preventie voor watjes zijn. Depressieve jongens krijgen nutteloze etiketten als ‘hyperactief’ of ‘onhandelbaar’. Jongens zijn dader maar ook grootste slachtoffer van geweld, vaker verslaafd, worden door extremisten en misdadigers gelokt om ‘echte man’ te worden. Gays in de kast uit angst voor represailles, slaag of uitgestoten worden, verkrachting van mannen in gevangenissen, mishandelde mannen zonder opvangplek, massaal schoolverlatende jongens. In hoederecht hebben ze achterstand, als ze zorgen staat hun job op de helling.

Ons strakke keurslijf van wat ‘mannelijk’ moet zijn, doet onze mannen en jongens lijden. Dat kaartte de tekst aan, en hij gaf handvatten aan hulpverleners.

Is dat mannelijkheid vernietigen? Of de broodnodige redding van veel jongens en mannen?

Empathie uitte Pohlmann echter niet. Hij voelde zìjn voorkeuren afgewezen: de stiff upper lip, stoïcisme, afkeer van therapie. Nonsens natuurlijk: de APA verdedigt keuzevrijheid, net als het feminisme. Vrouwen, mannen, iedereen daartussen of wars van, mogen hun eigen keuzes maken. Meestal verrassend banale, maar ook andere keuzes verdienen respect en steun als medemens in het sociaal contract.

Neem nu mij. Ik loop van hakken tot make-up, klassiek vrouwelijk, van patriarchale symbolen over. Geen feminist valt mij daarop aan. Omgekeerd is mij geen vrouw of ander mens minder om hun zijn of doen, als ze er geen ander mee schaden. Pohlmann mag de Marlboro-man spelen zo veel hij wil, maar moet zijn keuze niet als dé norm opleggen aan andere mannen en jongens. Dat is schadelijk. Dàt verdedigt de APA.

De feministische bevrijding is nog verre van evident of makkelijk, maar laat wel al mannelijke keuzes toe, zoals broekdragen, roepen, CEO worden of truckchauffeur. Stel u voor dat een jongen of man voor vrouwelijke keuzes gaat. Overloop ze eens. Voelt u zich al ongemakkelijk?

Nu willen weinig mensen sterk van de norm afwijken. De meesten willen gevoelens mogen uiten, mogen zorgen of niet constant oermannelijk zijn, vanzelfsprekend hulp in fysiek en geestelijk welvaren krijgen. Evidente ruimte die nu ontbreekt.

Polhmann ontzegt dat, en benadert daarmee als woordvoerder van flink-rechts onbewust extremistendogma’s die hij politiek verwerpt. Hij hemelt een roemrijk verleden op, vindt “dreiging van geweld” een onmisbaar maatschappelijk fundament, wijst elke keuze of. Zoals religieuze gay bashers, Saudi’s met hun voogdijsysteem over vrouwen, Poetin met zijn staatsgeweld.

Verlichtingswaarden

Ironisch genoeg verdedig ik als schrijfster en feministe mannelijke waarden en normen, ga van feiten uit en respecteer autoriteit. Ik herinner hem aan verlichtingswaarden zoals gelijkheid en de keuzevrijheid van de burger. Was dat geen gedoodverfd thema van zijn partij?

Pohlmann mag een stiff upper lip hebben en reservist spelen zo veel hij wil, maar moet mij geen AK-47 in handen duwen.

Hij mag mannelijke waarden uitleven, maar moet feiten erkennen, vooral statistieken van pijn en leed, en anderen geen cruciale hulp misgunnen omdat hij zijn eigen traditionele keuze de enige norm acht. Want de feiten tonen: dat gebeurt nu. Dat is niet alleen schadelijk, maar zelfs heel dodelijk voor onze jongens en mannen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.