Vrijdag 19/07/2019

Column

Ons onderwijs dreigt uit te draaien op wat men wilde vermijden: het creëren van privileges

Joachim Pohlmann. Beeld Bob Van Mol

Joachim Pohlmann is woordvoerder van Bart De Wever (N-VA) en schrijver van Een unie van het eigen. Zijn column verschijnt wekelijks.

Als middenklasserevolutionair is het in mijn belang dat de middenklasse zo groot mogelijk is. Als de tijd komt om de revolte op te starten, is het immers essentieel dat het reservoir van oproerlingen quasi onuitputtelijk is. Hoe meer middenklassers, hoe beter.

Het belangrijkste instrument om die middenklasse op peil te houden en uit te breiden, is het onderwijs. Generatie na generatie van boeren- en arbeiderskinderen vond in het klaslokaal de toegangspoort tot een aangenaam en comfortabel leven in de middenklasse.

Dat onderwijs was erop gericht het beste uit de leerlingen te halen. En de besten onder die leerlingen alle kansen te geven om door te stromen naar het hoger onderwijs. Met de democratiseringsgolf die startte in de jaren 50, werd dat ook voor steeds meer jongens en meisjes mogelijk.

‘Plus est en vous’ was niet alleen de wapenspreuk van de familie Gruuthuuse of het adagium waarmee de nu verketterde jezuïeten hun scholieren groot trokken, het was het credo van heel het onderwijs. Iedereen werd duidelijk gemaakt dat er meer in hen zat dan ze zelf vermoedden.

Niemand was gebonden door zijn of haar afkomst. Alle opties waren open, zolang men maar hard werkte en excelleerde in datgene waar men goed in was. En al golden die mooie woorden in realiteit niet voor iedereen op dezelfde wijze, het was een streefdoel dat toch imposante resultaten heeft opgeleverd.

Gelijkheid van kansen – iedereen moet dezelfde kansen krijgen, al is het aan het individu om die zelf te grijpen – was de motor van die immense sociale mobiliteit. Maar in het democratiseringsproces sloop ergens de illusie binnen dat gelijkheid van kansen hetzelfde is als gelijkheid van resultaten.

Als kersvers vader luister ik met een verscherpte aandacht naar de verhalen van collega’s over de schoolcarrières van hun kroost. En de schrik slaat me om het hart. Kinderen die thuiskomen met rapporten waarop het laagste cijfer een 9 op 10 is; en die vol staan met smileys maar zonder klasgemiddeldes.

Zonder die klasgemiddeldes kunnen de kinderen zich immers niet met elkaar vergelijken. En dat wordt als positief geduid omdat het zogezegd onderlinge gelijkheid in de hand werkt. Maar het lijkt er vooral op gericht om te verhullen dat een dergelijk gemiddelde belachelijk en ongeloofwaardig hoog zou liggen.

Ons onderwijs dreigt uit te draaien op wat men wilde vermijden: het creëren van privileges. Als de lat steeds lager wordt gelegd om iedereen de gelijke kans te geven om te slagen, worden de leerlingen niet langer uitgedaagd. Waarom moeite doen als iedereen een 10 heeft?

De sterksten gaan zich vervelen in klassen waar de zwakste leerlingen de maat aangeven. Om hen toch enigszins bij de les te houden, krijgen ze extra taken en oefeningen. Tot ze geclusterd worden in aparte groepjes en uiteindelijk klassen, waardoor je de facto A-leerlingen en B-leerlingen krijgt.

En dat is dan nog het beste scenario. Evenzeer zou het kunnen dat bemiddelde ouders hun kinderen bijspijkeren met privélessen tot ze het beu zijn en hun kinderen naar scholen sturen waar hun kapitaal kwaliteit kan kopen. Dan ontstaan en A- en B-scholen, die ook gekend zullen zijn op cv’s.

De eerste slachtoffers daarvan zijn de nakomelingen van de migratiegolven. Onderwijs is voor hen nog steeds het ticket naar de middenklasse. Maar uiteindelijk lijden alle kinderen onder die zucht naar nivellering.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden