Dinsdag 07/12/2021

OpinieGuido Van Ham e.a.

‘Ons geen zorgen meer maken? Dan is nagenoeg volledige vaccinatie noodzakelijk’

Toeristen keren terug van vakantie in Portugal. Met het hervatten van alle sociale activiteiten lijkt een verdere verspreiding van de deltavariant onvermijde­lijk. Beeld EPA
Toeristen keren terug van vakantie in Portugal. Met het hervatten van alle sociale activiteiten lijkt een verdere verspreiding van de deltavariant onvermijde­lijk.Beeld EPA

Guido Van Ham (em. prof. immuno-virologie Instituut Tropische Geneeskunde en UAntwerpen), Linos Vandekerckhove (infectieziekten specialist-viroloog UZ Gent) en Hans-Willem Snoeck (prof. microbiologie en immunologie Columbia University).

Na anderhalf jaar coronamiserie hebben we uitzicht op ‘het rijk der vrijheid’. De vaccinatiecampagne draait op volle toeren, de ‘coronacijfers’ blijven dalen. We zijn er bijna door... denken we.

De opmars van de deltavariant is evenwel onrustwekkend. Overal verdringt hij in snel tempo de vorige varianten en veroorzaakt dodelijke epidemies. In Engeland en Portugal, waar de vaccinatiegraad vergelijkbaar is met de onze, lijkt een nieuwe golf al begonnen. Er wordt niet verder versoepeld of er worden zelfs restricties opnieuw ingevoerd. En dan was er het bericht over de uitbraak in een woon-zorgcentrum in Nijvel, waar, ondanks vaccinatie van de bewoners en een gedeeltelijke vaccinatie van het personeel, toch weer twaalf mensen overleden.

Moeten we ons zorgen maken en wat kunnen we eraan doen? Het antwoord is ‘ja’ op de eerste vraag, en is ‘nagenoeg volledige vaccinatie’ op de tweede.

Met het hervatten van alle sociale activiteiten, terwijl vooral de jongeren nauwelijks gevaccineerd zijn, lijkt een verdere verspreiding van de deltavariant onvermijdelijk. Die hoge viruscirculatie werkt verdere mutatie in de hand.

Een recente modelleringsoefening door een groep wetenschappers in Parijs komt tot het volgende besluit: “Zonder specifieke maatregelen en op basis van de huidige vaccinuitrol suggereert ons model, afgestemd op de Franse epidemie, dat dit een nieuwe epidemische golf zou kunnen veroorzaken vanaf augustus. De omvang en exacte timing van deze golf zou afhangen van het exacte transmissievoordeel van de circulerende varianten.” Als het regent in Parijs, zal het niet droog blijven in Brussel of Antwerpen...

De oplossing is een zo volledig mogelijke vaccinatie. De vooropgestelde vaccinatiegraad van 70 procent kon misschien gelden voor het oorspronkelijke virus, maar door de veel hogere besmettelijkheid van de deltavariant is 90 procent of meer vereist. Minderjarigen moeten daarom ook gevaccineerd worden. Het Europees Geneesmiddelenagentschap heeft het Pfizer-vaccin bij 12- tot 15-jarigen al goedgekeurd. Covid is trouwens ook voor hen niet onschuldig. Zonder vaccinatie zullen elk jaar tientallen kinderen in België het zeer ernstige multisysteem inflammatoir syndroom ontwikkelen. Bovendien ontwikkelt tussen de 2 en 15 procent van de besmette kinderen long covid, wat tot blijvende klachten en schoolverzuim leidt.

Alle vaccins die bij ons verdeeld worden, werken ook goed tegen de deltavariant. Minder virus wil ook zeggen minder verspreiding en minder mutatie. De individuele bescherming tegen infectie is niet 100 procent, maar voor de meeste volledig gevaccineerde mensen is de kans om nog zwaar ziek te worden klein.

Voor sommigen is dat echter niet het geval. Personen met verzwakte afweer blijven zelfs na vaccinatie kwetsbaar, zeker voor varianten. Het gaat dan niet alleen om fragiele hoogbejaarden, maar ook om jongere mensen met aangeboren immuunstoornissen, en mensen die behandelingen in het kader van kanker, orgaantransplantatie en auto-immuunziekten ondergaan. Hier geldt het principe van ‘ringvaccinatie’: wie niet volledig beschermd kan worden via vaccinatie, moet beschermd worden door iedereen met wie ze in contact komen te vaccineren.

Dat niet-gevaccineerden in woon-zorgcentra en ziekenhuizen werken, is bijgevolg onverantwoord. Alle gezondheidswerkers die rechtstreeks in contact staan met kwetsbare personen moeten verplicht gevaccineerd worden. Dit geldt ook in scholen en werkplekken waar kinderen of volwassenen met verzwakte afweer aanwezig zijn.

In ruimere zin is groepsimmuniteit essentieel om de verdere circulatie van het virus en zijn evolutie naar meer besmettelijkheid af te remmen. Het is belangrijk om onze ‘mindset’ te veranderen: vaccinatie is niet alleen nodig voor persoonlijke bescherming. Vaccinatie is ook het beschermen van de maatschappij en vooral van de meest kwetsbaren onder ons.

Zich niet laten vaccineren is evenwel een keuze met ook repercussies voor alle gevaccineerden. Wie zich niet laat vaccineren, nu veilige vaccins voor iedereen beschikbaar zijn, moet beseffen dat die keuze de oorzaak zal zijn van reisbeperkingen, schoolsluitingen, tijdelijke beperkingen van het sociale leven en gedeeltelijke lockdowns die iedereen, ook de gevaccineerden, treffen. Laten we dus voor nagenoeg volledige vaccinatie gaan. Gezien de impact van het weigeren van vaccinatie op de maatschappij, zouden wij zelfs een algemeen verplichte vaccinatie, uiteraard behoudens uitzonderlijke omstandigheden, steunen indien dat nodig mocht blijken. Hopelijk komt het niet zover.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234