Donderdag 17/10/2019

Opinie Bert Wagendorp

Oh my God. Dat is vreselijk. I’m fucked

Amerikaans president Donald Trump. Beeld Photo News

Bert Wagendorp is columnist bij de Volkskrant.

Het rapport van de Amerikaanse speciaal aanklager Robert Mueller wordt momenteel door juridische schriftgeleerden aan een diepgravend onderzoek onderworpen. Wat staat er precies en wat betekent dat? Extra complicatie vormen de weggelakte gedeelten in de ruim vierhonderd pagina’s tellende tekst: wat stond daar, en als dat onleesbaar werd gemaakt omdat er nog onderzoek naar de betreffende kwestie wordt gedaan, wat betekent dát dan?

Het hoogtepunt van het rapport is de scène waarin Trump wordt meegedeeld dat Robert Mueller is benoemd tot speciaal aanklager. Ik kan me goed voorstellen dat Mueller die in het rapport heeft opgenomen: topmateriaal. Hij zegt iets over Trumps belaste geweten, hij is bijzonder grappig en het is een mooi compliment aan de schrijver van het rapport.

Bert Wagendorp. Beeld Hollandse Hoogte / Marcel Krijgsman Photography

Trump na het slechte nieuws: “Oh, my God. Dat is vreselijk. Dit is het einde van mijn presidentschap. I’m fucked.”

Je hoort het president Frank Underwood uit House of Cards zeggen. Je ziet Trump zitten, zijn hoofd rood aangelopen, volledig in paniek; hij is verdoemd, die minkukel van een Rosenstein heeft die ellendeling van Mueller benoemd en die gaat hem kapot maken en aan het kruis nagelen. Het is zo’n scène die heel tragisch is (iemand ziet zijn leven in duigen vallen), maar tegelijkertijd hilarisch vanwege de tragikomische wijze waarop het slachtoffer zijn hopeloze situatie samenvat.

De opbouw van de quote is meesterlijk, alsof Mueller een dialoogschrijver heeft ingehuurd om de zinnen zo goed mogelijk op papier te krijgen. Het begin is ijzersterk (“Oh. My. God.” (korte pauze). Daarna bouwt de uitspraak in twee zinnen fraai op naar de geweldige climax: “I’m fucked.” Wanneer Russian Interference in de bioscoop komt, hoeven ze hier in elk geval niets meer aan te doen.

Tegelijkertijd zijn de zinnetjes onthullend – niet voor niets zijn het de meest geciteerde uit het rapport. Wat Trump in feite zegt is dit: ik ben erbij, ik ga door de mand vallen, ze gaan openbaar maken wat ik allemaal heb geflikt met de Russen. Het is juridisch gezien geen bekentenis, maar de uitspraak maakt duidelijk dat Trump in zijn eigen ogen van alles heeft te vrezen.

De zinnetjes staan daarmee ook symbool voor het hele rapport. Formeel komt Mueller tot de conclusie dat er door de Trump-campagne niet bewust is samengespannen met de Russen, dat Trump geen marionet was in handen van Poetin. Maar zelfs die conclusie is niet keihard: het ontbreekt aan bewijs dat Trump op de hoogte was van contacten tussen personen in zijn omgeving en Moskou. Maar er worden in het rapport zoveel indirecte bewijzen aangehaald van de warme banden tussen het kamp-Trump en de Russen, dat het onmogelijk is het hierbij te laten.

In het rapport gaan 181 pagina’s over de pogingen van de president om het onderzoek te dwarsbomen. Dat hij dat heeft geprobeerd is, ondanks de zwarte passages, duidelijk. In een aantal gevallen werden de pogingen gedwarsboomd door medewerkers, die niet deden wat Trump had bevolen. Mueller wilde er zijn handen ook niet aan branden: volgens hem is het nu aan het Congres om te onderzoeken of Trump de rechtsgang heeft belemmerd.

Het hele rapport walmt en stinkt van de erin beschreven leugens, intimidatie en manipulatie. Trump reisde donderdag af naar zijn golfresort in Florida, met de boodschap dat het nu allemaal voorbij is, maar vermoedelijk komt hij daarin bedrogen uit. Het rapport is geen vrijspraak – integendeel, het wemelt van de kapstokken voor nader onderzoek.

De Russen wilden Trump als president, dat staat vast, en ze lieten weinig middelen onbenut om ervoor te zorgen dat het zover kwam. Je kunt je afvragen waarom. “Om geopolitieke redenen”, luidt het meestgehoorde antwoord. Poetin had baat bij een labiele, tv-verslaafde twitterende mafketel aan het roer van zijn belangrijkste concurrent op het wereldtoneel. Iemand die tweespalt zou zaaien in de NAVO (gelukt), die de Russen vrij spel zou geven in Syrië (gelukt) en die voor onrust zou zorgen in het handelsverkeer met de EU en China (ook gelukt). Poetin hoopt dat chaos hem in de kaart zal spelen.

Maar misschien was hij nog wel het meest gebaat bij een president die in de VS zelf voor een politieke puinhoop zou zorgen, die het land tot op het bot zou verdelen; een aangeschoten eend. Ook in dat streven is Poetin voortreffelijk geslaagd.

Volgende scène uit House of Cards: de Russische president Viktor Petrov zit in zijn werkkamer in het Kremlin gemeen glimlachend voor de televisie: “He’s fucked”, constateert hij tevreden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234