Zondag 28/11/2021

Bart Kerremans

Obama en de Republikeinen zijn gedoemd om met elkaar samen te werken

null Beeld GETTY
Beeld GETTY

Prof. dr. Bart Kerremans is Amerikakenner en hoogleraar aan de KU Leuven.

Op de een of andere manier zijn Obama en de Republikeinen gedoemd met elkaar samen te werken. Dat zou de kans op patstellingen zoals die van de afgelopen jaren moeten verkleinen. Misschien is dat wel het meest paradoxale gevolg van de resultaten van de Midtermverkiezingen in de VS.

Op het eerste gezicht zou men dit niet verwachten. De Republikeinse partij is immers steeds verder gegaan in haar conservatisme en heeft Obama daarmee het leven bijzonder zuur gemaakt. Nu de partij de meerderheid in de beide kamers van het Amerikaanse Congres heeft, lijkt het logisch te verwachten dat ze haar uitgesproken agenda aan Obama zal opdringen, desnoods via een regelrechte confrontatie.

null Beeld Thomas Vanhaute
Beeld Thomas Vanhaute

Er zijn inderdaad domeinen waar een confrontatie tussen de Republikeinse meerderheid en Obama waarschijnlijk is. Dat is zeker zo voor Obamacare, Obama's wet op de verplichte gezondheidsverzekering. De voorbije jaren werd een vijftigtal wetsvoorstellen door de Republikeinse meerderheid in het Huis goedgekeurd om deze wet ongedaan te maken. Dergelijke pogingen zullen nu ook vanuit de Senaat komen, waardoor Obama zijn veto zal moeten aanwenden. Het gaat immers om zijn belangrijkste politieke verwezenlijking.

Er valt ook een confrontatie te verwachten rond de regulering van de financiële sector. Wall Street is immers gekant tegen een aantal aspecten van de Dodd-Frankwet van 2010 die de sector - als reactie op de excessen die tot de financiële crisis van 2007-2008 hebben geleid - strenger reguleert. Wall Street heeft immers veel meer dan anders via financiële steun aan de campagnes van Republikeinse kandidaten ingezet op een Republikeinse overwinning, dit met het oog op de afschaffing of afzwakking van deze wet.

Maar confrontatie is niet het enige wat we moeten verwachten. Er is immers de schaduw van de presidentsverkiezingen van 2016. En hoewel de resultaten van deze week de Republikeinen ook met het oog daarop blij kunnen stemmen, bevatten ze toch ook een aantal waarschuwingen die hen tot pragmatisme moeten bewegen.

De belangrijkste daarbij is dat de partij misschien iets minder dan in 2012, maar toch nog in zeer grote mate, de partij van de blanke kiezers is, en dan vooral van de blanke mannelijke, welvarende en oudere kiezers. In een Midtermverkiezing kan dat een voordeel zijn, omdat de Democratische Partij doorgaans sterker scoort bij vrouwelijke, minder welvarende, jongere kiezers en kiezers uit minderheidsgroepen. In 2016 zullen die zich echter opnieuw in groteren getale bij de stemhokjes aanmelden. Vooral wat minderheidsgroepen betreft, kan de nieuwe Republikeinse meerderheid dit niet langer negeren. Deze groepen - en vooral dan de Latinokiezers - groeien immers in omvang in een aantal van de staten die in 2016 beslissend zullen zijn voor de vraag wie Obama zal opvolgen.

Ook gematigde kiezers wegen zwaarder op het resultaat van een presidentsverkiezing dan van een Midtermverkiezing, en ook daar moeten de Republikeinen zich op richten als ze hun kansen voor 2016 gaaf willen houden. Dit betekent dat ze zich als beleidspartij moeten gaan gedragen, niet meer uitsluitend als oppositiepartij die z'n heil zoekt in systematische obstructie. Thema's zoals immigratie, bedrijfsbelastinghervorming en internationale handel krijgen daardoor meer kans op slagen dan de voorbije jaren het geval was.

Toch zal het niet gemakkelijk zijn, noch voor Obama, noch voor de Republikeinen. Zoals gesteld zullen de verkiezingen van 2016 steeds meer hun schaduw werpen op Washington D.C. Verschillende Republikeinen zullen zich daarom willen profileren én het onderscheid met de agenda van Hillary Clinton scherp willen stellen. Tegelijkertijd zal Obama de geloofwaardigheid van een Democratisch alternatief recht moeten houden, wil hij er mee voor zorgen dat een partijgenoot hem in het Witte Huis kan opvolgen en daarmee ook zijn belangrijkste realisatie - Obamacare - verder kan blijven verdedigen.

Kortom, de paradox van deze verkiezingen mag dan zijn dat ze Obama en Republikeinen tot meer samenwerking zouden moeten bewegen, het zal zeker geen rimpelloos parcours worden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234