Zondag 17/11/2019
Maarten Rabaey. Beeld rv

Standpunt

Nu snel duidelijkheid nodig, want de menselijke kost van brexit is nu al onbecijferbaar

Maarten Rabaey is journalist bij De Morgen.

Het Britse Lagerhuis keurde voor de eerste keer een kaderwet rond het recentste brexitakkoord met de EU goed. Maar, door het afkeuren van de door hem gevraagde spoedbehandeling drukt premier Boris Johnson op de pauzeknop en vraagt nieuw uitstel aan Brussel. Er moet nu snel duidelijkheid komen, want de menselijke kost van de brexit is nu al onbecijferbaar.

“De telefoon van mijn tante werd op de haak gegooid tijdens een gesprek met Britse familieleden”, vertelde een Brusselse Brit onlangs. “De reden? Brexit, of course.” Aan de andere kant van de lijn hadden ze geen oren naar het argument dat hun Leave-stem de job van de gesprekspartner aan deze kant van het Kanaal op losse schroeven heeft gezet en al tot inkomensverlies geleid had. Er is nu weinig animo om langs te gaan met kerst.

Zo eloquent het democratische debat in het Lagerhuis voortkabbelt, zo hard is de toon op de Britse straten. Sommige gezinnen zijn zo diep verdeeld over de brexit dat menselijke relaties beschadigd zijn of helemaal verbroken worden. Waar premier Boris Johnson vandaag met een kwinkslag een kritische vraag van zijn jongere broer Jo over de onzekere toekomst van EU-wetenschapsfondsen counterde, vinden in sommige gezinnen al brexitconfrontaties met slaande deuren plaats.

Jongeren zijn boos op grootouders die Leave stemden omdat ze binnenkort misschien niet meer met een Erasmus-beurs kunnen studeren in het buitenland. Leave-broers en Remain-zussen maken ruzie omdat het Britse pond zo sterk aan waarde verliest dat de gezamenlijke skivakantie in de Franse Alpen dit jaar niet kan doorgaan. “De schuld van Boris!” “Nee, de schuld van die talmende Corbyn!”

En dan hebben we het nog niet eens over de Schotse en Engelse klasvriendinnen die elkaar niet meer spreken zonder steken te geven over elkaars vlagvertoon. Of over hoe in Noord-Ierland al aanslagen zijn verijdeld omdat het vredesakkoord tussen pro-Ierse Republikeinen en pro-Britse unionisten op de proef wordt gesteld.

Straks kunnen de verwijten nog erger worden. Zelfs als het huidige brexitakkoord wordt goedgekeurd en er een beperkt vrijhandelsakkoord kan worden gesloten met de EU, zal het VK in de komende vijftien jaar volgens overheidsberekeningen liefst 6,7 procent minder groei kennen. In mensentaal: tot 2034 zouden Britse gezinnen dan elk jaar (!) 2.250 pond (2.600 euro) verarmen.

Bij een catastrofaal vertrek zonder akkoord – nog altijd een worstcasescenario – zou de kost nog veel hoger worden. Dan loeren persoonlijke drama’s om de hoek voor de 1,3 miljoen Britten in de EU en de 2,37 miljoen Europeanen in het VK. Velen van hen zijn bedreigd met uitwijzing na verlies van verblijfsrechten. Families met gemengde nationaliteit kunnen uit elkaar worden gerukt.

Politici staan te weinig stil bij de emotionele gevolgen van brexit wanneer ze zich als olifanten in een porseleinwinkel gedragen. Het Britse familieservies is al stuk. Er moeten brokken worden gelijmd. Er worden in het House of Commons schitterende debatten gevoerd over cijfers en letters, maar aan het einde van de dag is brexit een verhaal over de toekomst van de common people, de gewone mensen. Zij hebben nu nood aan duidelijkheid. Ofwel volgt er nu alsnog een geordend vertrek, al dan niet na een uitstel voorbij 31 oktober, ofwel zijn nieuwe verkiezingen aan de orde. Met de ultieme vraag van The Clash: Should I stay or should I go now? 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234