Donderdag 11/08/2022
null Beeld DM
Beeld DM

StandpuntBart Eeckhout

Nu de nood hoog is, blijkt Europese samenwerking toch de weg vooruit. Van dat Russisch gas raak je niet in je eentje af

Bart Eeckhout is hoofdredacteur.

Bart Eeckhout

Een oorlog doet rare dingen met mensen. Amper waren de eerste Russische kanonnen aan het bulderen of daar beviel VB-voorzitter Tom Van Grieken in de Terzake-studio van de gedachte dat hét grote probleem het ontbreken van een zelfstandig Europees leger was. Dat is nogal een bocht vanwege de leider van een politieke formatie die van het aftakelen van Europese samenwerking een strijdpunt heeft gemaakt. Een Europees leger tast onze nationale soevereiniteit niet aan, dan? En zou dat leger, als het er is, dan wél moeten gaan meevechten in Kiev en Odessa, of hoe moeten we die opmerking precies begrijpen?

Het VB is intussen zelf naar de Poolse grens vertrokken om een partij hulpgoederen ter plaatse te bezorgen aan vluchtende Oekraïners. Misschien kan de burgmeester van het Poolse grensstadje Przemysl de Poetin-T-shirt nog eens bovenhalen die hij eerder deze week al de Italiaanse politicus Matteo Salvini bijna letterlijk onder de neus wreef. Net als Filip Dewinter is Salvini nog zo’n radicaal-rechtse Poetin-handlanger die pardoes van zijn geloof is gevallen.

Het gemorrel in de marge van radicaal-rechts is illustratief voor een algemener kantelpunt in het denken over de Europese Unie. Jarenlang zat de pro-Europese gedachte in het defensief. Politieke krachten die van de EU juist weer een losser verband van natiestaten wilden maken wonnen terrein, overigens soms met de amper verhulde steun van het Kremlin op de achtergrond. Nu de nood aan de man is, blijkt Europese samenwerking toch de weg vooruit, willen we geopolitiek en economisch op eigen benen lopen. Van dat Russisch gas raak je niet in je eentje af.

Het valt wel te hopen dat de Europese leiders wat geleerd hebben van de existentiële crisis van het voorbije decennium. De kritiek dat de EU-fanfare wel erg ver voor de bevolking uit gaan lopen was, klonk vaak pijnlijk terecht. De manier waarop tot voor enkele jaren lidstaten gedwongen werden zichzelf te pijnigen in volle economische recessie heeft bijvoorbeeld wondes geslagen die maar moeizaam helen.

De eerste tekenen zijn niet allemaal beloftevol. Dat Commissievoorzitter Ursula Von der Leyen al te fluks een EU-lidmaatschap voor Oekraïne in het vooruitzicht stelde, deed denken aan het ‘oude’ Europa van hoge woorden waarover pas naderhand wordt nagedacht. Dit is het recept voor teleurstelling, in Europa, en zeker in Oekraïne.

Het Paleis van Versailles, waar de Europese regeringsleiders verzamelen blazen, biedt er niet het juiste decor voor maar de ‘nieuwe EU’ zal moeten leren ambitieus en bescheiden tegelijk te zijn. Ambitieus in de concrete bescherming van de bevolking, met noodzakelijke plannen voor onder meer klimaatzorg, energie-onafhankelijkheid en defensie. Bescheiden in het uitdragen van de politiek-ethische superioriteit. In het verleden was het te vaak andersom.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234