Zondag 20/10/2019

Standpunt

NTGent is geen koene held van de artistiekevrijheidsstrijd

Bart Eeckhout. Beeld Eva Beeusaert

Bart Eeckhout is opiniërend hoofdredacteur. 

De kans is redelijk onbestaande dat er ooit werkelijk een IS-supporter de bühne van NTGent beklimt, om mee uitbeelding te geven aan het Lam Gods, zoals theatermaker Milo Rau wenst. Gaat niet gebeuren. Dus waarover maken we ons druk?

Het relletje over de oproep van het Gentse stadstheater opent wel een interessant debat over artistieke vrijheid. Die is het wat wildere zusje van de vrijheid van meningsuiting. Juist binnen de beperking van een artistieke ruimte hoort de vrijheid om ook schokkende, afwijkende visies te tonen maximaal te zijn. De galerijen van de kunstgeschiedenis hangen vol met provocaties, van Caravaggio tot de 'kakmachine' van Wim Delvoye.

Die vrijheid, zo weten we sinds de moorddadige aanslag op de redactie van Charlie Hebdo, staat nogal onder druk. Maar intimidatie gebeurt ook subtieler dan door de loop van een machinegeweer.

Op sommige percelen van de samenleving lijkt het vuur van verontwaardiging permanent op te laaien. Elke dag is er wel weer een ander Barbertje dat moet hangen. Dat leidt tot verkramping in het debat. Dat mocht kunstenares Deborah de Robertis onlangs nog ondervinden toen ze bij een lezing in Brussel over censuur door de organisator zelf van het podium werd gesleurd.

Misschien wou de schouwburg die trend aanschouwelijk maken. Misschien wou de kunstenaar met een overduidelijke provocatie de druk op het recht op artistieke provocatie in beeld krijgen. Nou, dat is dan aardig gelukt.

Dat maakt van NTGent nog geen koene helden van de artistiekevrijheidsstrijd. Bij de brainstorm over dit plannetje zijn toch wel een paar zaken vergeten. Bijvoorbeeld dat we weer opschuiven naar de tweede verjaardag van de IS-aanslagen in eigen land.

Juist op een moment dat de herinnering aan de terreur voor velen nog redelijk rauw is en weer wordt opgediept, is het nogal onkies om geestesgenoten van de daders een onbestemd platform aan te bieden. Hoe dan ook wordt hen daarmee een uitzonderlijke, heroïsche, symbolische status verleend, die ze in werkelijkheid helemaal niet verdienen.

Natuurlijk heeft een kunstenaar het recht om die regels aan zijn laars te lappen, in naam der kunst. Maar vraag ons niet om ervoor te applaudisseren. Het is niet omdat je het recht hebt om te provoceren dat je dat recht op de meest banale en onrespectvolle manier moet uitputten.

Wat overblijft, is een ongeïnspireerde en nodeloos kwetsende stunt. En helaas ook alweer het beeld van een kunstenaar die zich heeft losgezongen van reële maatschappelijke betrokkenheid. Er zijn in Gent alleen al meer dan genoeg sociaal-artistieke projecten die met veel minder middelen veel slimmer en meer betrokken omgaan met urgente thema's als radicalisering of polarisering.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234