Woensdag 08/12/2021

Opinie

Nooit meer oorlog? Vergeet het

De IJzertoren tijdens de IJzerbedevaart vorig jaar. Beeld BELGA
De IJzertoren tijdens de IJzerbedevaart vorig jaar.Beeld BELGA

Pol Van Den Driessche is N-VA-senator en voorzitter van de Belgische Groep van de Interparlementaire Unie (IPU).

Vroeger ging ik jaarlijks, ik schat sinds ik tien jaar was. Nu is het al jaren geleden. Maar morgen trek ik toch nog eens naar Diksmuide naar een herdenking die de 88ste IJzerbedevaart heet te zijn. Hoewel deze bijeenkomst amper nog te vergelijken is met de manifestaties uit het verleden en waar ooit tienduizenden mensen aan deelnamen.

Ik ga uit piëteit voor de Vlaamse, de Engelse, de Duitse en alle andere soldaten die sneuvelden aan het IJzerfront en elders. Tijdens de Eerste Wereldoorlog, maar ook uit de Tweede en allerhande oorlogen op deze planeet. Ze waren inderdaad wel altijd iemands vader, iemands moeder, iemands kind, iemands geliefde. Met onnoemelijk veel verdriet.

Samen met zovelen tijdens en na elke oorlog zal ik morgen eisen dat er "Nooit meer oorlog" mag komen. In de jaren na de Wapenstilstand publiceerden Vlaams-nationalisten programmaboekjes met een tekening van kruisjes waarop een gebalde vuist stond en de schreeuw: "Ik vloek den oorlog". Het verlangen naar vrede bevatte ook een uiting van woede. Of was het kreet van machteloosheid?

Datzelfde gevoel bekruipt je als je vandaag het wereldgebeuren volgt. Op bijna elk continent woeden oorlogen, sommige heel heftig en open en op grote schaal. Elders gaat het om 'kleinere' conflicten, al lijkt dat alleen maar zo omdat de media er minder (vaak) op focussen. Want de pijn blijft dezelfde voor elk slachtoffer en zijn naasten.

Pol Van Den Driessche. Beeld Photo News
Pol Van Den Driessche.Beeld Photo News

Ook al vroeger dacht ik dat dit op een dag zou ophouden. Meningsverschillen, kwesties als ras en geloof, tegenstrijdige belangen, dat oeroude streven naar meer macht, kortom alles wat in het verleden tot oorlogen leidde: dát zouden we eindelijk eens beschaafd gaan regelen. We hadden onze les geleerd, toch?

Niet langer door elkaar te doden en alles van de tegenpartij zo grondig mogelijk te vernielen. Maar door rond de tafel of in een sofa bij het haardvuur met elkaar te praten, te onderhandelen en tot een vergelijk te komen. Soms weken en maanden aan een stuk, met felle woordenwisselingen en hevige stemverheffingen. Mogelijk werd er zelfs geen akkoord bereikt, "we agree tot disagree". Als we dat oorlogstuig maar in de hangars van de kazernes konden houden.

Werkelijk waar, ik geloofde dat de mensen vredevol zouden samenleven. 'Imagine', droomde ik. Maar neen dus.

Wij, in de West-Europese contreien, mogen ons gelukkig prijzen dat de oorlogswapens al zeventig jaar zwijgen. Dat de Europese aartsvijanden van weleer hun conflicten niet beslechten op slagvelden en in het luchtruim. Maar op goed vier uur vliegen vanop Zaventem - dat is behoorlijk dicht in de buurt - is dat absoluut niet zo.

Oekraïne is toch een naast buurland van onze EU en zit in een vieze oorlog met Rusland verwikkeld? Ikzelf liep onlangs in de loopgrachten van de Peshmerga op dertig kilometer buiten de Koerdische hoofdstad Erbil (dagelijks rechtstreeks vanuit Frankfurt of Wenen te bereiken na een vlucht van drie uur). En we reisden tot voor kort met velen graag naar de historische steden en lagen languit aan de prachtige stranden van Tunesië en Egypte?

Veel redenen om te denken dat de oorlogen op korte termijnen zullen stoppen, zijn er niet. Wel integendeel. De militaire actie van de internationale coalitie moeten fors worden opgevoerd als we IS willen verslaan of minstens willen terugdringen. Oorlog voeren tegen dit barbaarse regime is gewoon een noodzaak, willen we onze waarden en vrijheden laten overleven. Dat zal nog heel veel bloed en tranen vergen, ook aan onze kant. Een andere mogelijkheid bestaat er momenteel niet.

Eenmaal de Tweede Wereldoorlog echt was losgebarsten, ging niemand - met uitzondering van enkele collaborerende leiders - met Adolf Hitler onderhandelen. Zeer terecht, over de doelstellingen van de nazi's kon niet worden gepraat. Ook vandaag haalt geen zinnig mens het in zijn hoofd te gaan samenzitten met IS, met Boko Haram of met Al Qaida. Deze en alle terroristische organisaties die onze verlichte waarden aantasten, moeten worden verpletterd.

Maar zelfs als dat zal zijn gebeurd, zullen er nog dictators leven of opstaan en gruwelijke misdaden begaan. Die enkel door geweld kunnen worden uitgeschakeld. Oorlog zal altijd bestaan. Zeker als je bedenkt dat sommigen met oorlog ook nog eens bijzonder veel geld verdienen.

En toch zing ik morgen vredesliederen. Naïef? Ja. Ik zie tegelijk hoopvolle evoluties. Zo praten, voor het eerst sinds decennia, de Chinese en Taiwanese presidenten direct met elkaar.

Er zijn vast nog conflicten die zonder verder bloedvergieten kunnen worden opgelost. Laten we dat alvast blijven proberen.

In die overtuiging rijd ik morgen naar de IJzervlakte.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234