Zaterdag 05/12/2020
Bart Eeckhout.Beeld DM

StandpuntBart Eeckhout

Nog altijd treden er mechanieken in werking om strafbare feiten onder de pet te houden

Bart Eeckhout is hoofdredacteur.

Op 26 januari 2010 vindt een 26-jarige jongeman de dood in een cel na bijzonder hardhandig optreden van politieagenten. Pas nadat ruim drie jaar later beelden opduiken van het geweldmisbruik komt het onderzoek naar de feiten in een stroomversnelling.

Op 27 februari 2018 overlijdt een Slowaakse man in het ziekenhuis van Charleroi. Hij is er in levensbedreigende toestand binnengebracht nadat hij in een cel hardhandig tot bedaren was gebracht door politieagenten. Pas nadat ruim twee jaar later beelden opduiken van het geweldmisbruik, ditmaal inclusief uitbrengen van een Hitlergroet door een agent in functie, komt het onderzoek naar de feiten in een stroomversnelling.

De parallel tussen de overlijdens van Jonathan Jacob (in 2010) en Jozef Chovanec (in 2018) springt zozeer in het oog dat de vergelijking niet te missen is. Ondanks dure eden blijken er nog altijd bitter weinig lessen getrokken te zijn sinds de zeer vermijdbare dood van de eerste, tien jaar geleden. Nog altijd blijken sommige politieagenten enkel brutaal en dodelijk geweld als strategie te kennen tegenover mensen in een ernstige en gevaarlijke psychische crisis. Nog altijd zijn er beelden nodig om de feiten aan het licht te brengen.

Het is, los van de diepe tragedies van de slachtoffers, evenwel een andere gelijkenis die ons het meeste zorgen moet baren. Nog altijd treden er mechanieken in werking om de waarheidsvinding te smoren en strafbare feiten onder de pet te houden. De tweeënhalf jaar oude camerabeelden, met de extreem gewelddadige overmeestering en de Hitlergroet, kunnen niet voor iedereen in het politiecommando verrassend en nieuw zijn. Het rapport van het toezichthoudende Comité P is helder genoeg om een tuchtonderzoek dringend te maken.

Waarom worden nu pas vragen gesteld bij een agent die zestien minuten lang met het volle gewicht op een arrestant gaat zitten? Waarom wordt nu pas aanstoot genomen aan een Hitlergroet in het volle cameralicht? Waarom wordt nu pas raar opgekeken bij een arts die zonder voorgaand onderzoek onder dwang een injectie toedient? En ook: waarom bedenkt de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken nu pas dat een dossier waarop de Slowaakse ambassadeur met veel aandrang de aandacht vestigt, misschien toch een nader onderzoek waard was geweest?

Toen het Comité P begin jaren 90 werd opgericht, was dat nodig omdat bepaalde politielui in dit land zelf te zeer verwikkeld waren geraakt in zaken van banditisme of handel in wapens, drugs en mensen. Die beerput is intussen leeggemaakt. Maar de cultuur van machtsmisbruik, verzwijging, strategisch wegkijken en onderlinge bescherming is blijkbaar nog altijd sterk aanwezig in de groep mensen die van de samenleving het monopolie op geweld heeft gekregen.

Zolang die cultuur niet aangepakt wordt, is het wachten op de volgende keer dat er camerabeelden met dodelijk geweld uitlekken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234