Woensdag 08/07/2020

Opinie

Niet alle advocaten zijn linkse activisten, en hun Orde ook niet

Woonunits voor gezinnen in Steenokkerzeel.Beeld PhotoNews

Hugo Lamon is bestuurder hervormingsbeleid en woordvoerder van de Orde van Vlaamse Balies (OVB).

Staatssecretaris Theo Francken (N-VA) liet zich op Twitter, blijkbaar zijn voornaamste communicatiekanaal, weer niet onbetuigd. Hij omschreef de Orde van Vlaamse Balies, die de 10.600 Vlaamse advocaten groepeert, als de “zoveelste opengrenzen-ngo met een links-activistische agenda”. Het minste wat je kunt zeggen is dat die omschrijving vernieuwend is, maar eigenlijk is het fout, ongepast en beschamend om een beroepsorde op die manier weg te zetten.

Even de aanleiding in herinnering brengen. In het gesloten centrum 127bis in Steenokkerzeel wachten mensen op hun gedwongen repatriëring, onder meer ook minderjarige kinderen. Die kinderen worden niet opgesloten om feiten die ze gepleegd hebben, maar enkel omdat hun ouders illegaal in het land zijn. Enkele organisaties protesteren daartegen. Voor alle duidelijkheid: de Orde van Vlaamse Balies (OVB) heeft zich niet bij die beweging aangesloten.

De OVB heeft wél een persbericht verspreid waarin wordt verwezen naar een aantal internationale verdragen die verbieden dat minderjarigen worden opgesloten voor omstandigheden waarvoor ze zelf niet verantwoordelijk zijn en ook niet van hun ouders mogen worden gescheiden (onder meer de artikelen 3 en 9 van het Kinderrechtenverdrag en de artikelen 3 en 8 van het EVRM). 

Het persbericht voegde eraan toe dat de Orde zich niet in de plaats wil stellen van de politieke beleidsmakers, maar er enkel op wil wijzen dat het beleid rekening moet houden met de mensenrechten. “Het belang van kinderen moet altijd voorgaan op andere overwegingen, omdat kinderen als kwetsbaren in de samenleving bijzondere bescherming verdienen”, want dat vloeit voort uit het internationaal recht, dat ook door ons land werd aanvaard.

De Orde schrijft dat niet zomaar. Het behoort ook tot haar wettelijke taak om te waken over het algemeen belang (art. 495 van het gerechtelijk wetboek). Het Hof voor de Rechten van de Mens heeft in het verleden België al enkele keren veroordeeld voor het opsluiten van minderjarigen voor omstandigheden waar ze niets aan kunnen doen (de arresten van 12 oktober 2006, 19 januari 2010 en 13 december 2011) en de Orde wil dat in herinnering brengen.

Geen partijpolitiek

Het is niet de taak van een advocatenorde om aan partijpolitiek te doen. De advocatuur is zeer divers en in alle politieke partijen zijn advocaten actief. Dat is natuurlijk hun recht en toont ook aan dat de advocatuur zich in het maatschappelijke leven engageert. 

Maar opkomen voor de rechtsstaat is niet iets links of rechts. Het is gewoon opkomen voor het respect voor de bestaande regels, met inbegrip van de internationale normen (die integraal deel uitmaken van het recht). De Orde moet opkomen voor de 'rule of law'. 

Hugo Lamon. Beeld kos

Politici kunnen ijveren voor wetswijzigingen, en als ze daar een meerderheid in het parlement voor vinden, is de wet anders. Als politici problemen met internationale verdragen hebben, moeten ze proberen die te laten wijzigen. Zolang dat niet lukt, moeten ze die respecteren. Zo werkt de democratie.

Recht is ook een kwestie van nuance. Sommige juristen denken dat de nieuwe regeling toch de mensenrechtentoets zou kunnen doorstaan. Recht is immers ook iets evolutiefs, maar in ieder geval moet met die hogere normen rekening worden gehouden.

Het is verontrustend dat een dergelijke boodschap wordt omschreven als links-activistische praat. Nu is het natuurlijk al enkele dagen bijzonder warm, en Twitter is niet de natuurlijke plek voor een genuanceerd debat, maar het stoort dat een staatssecretaris via dat medium een hele beroepsgroep stigmatiseert.

Beschuldigingen

Als reactie op het persbericht (of beter, op de quote die in de krant verscheen) volgden Twitter-beschuldigingen van de staatssecretaris. Als 'bewijs' voor het vermeende politieke activisme van de Orde verwees hij naar een radiodebat dat hij had met de voorzitster van de OVB.

Bij nader inzien bleek het om een gesprek uit 2011 te gaan met een toenmalig lid van de raad van bestuur van de OVB, toen de staatssecretaris nog parlementslid van de oppositie was. Wat er toen precies is gezegd, is niet meer te achterhalen, maar betekent de stelling van de staatssecretaris ook dat hij zelf gebonden is door wat pakweg zijn voorganger in 2011 (Philippe Courard, PS) toen als standpunten innam? Of geldt wat hij voor de Orde wil doen niet voor hem?

In opvolgende Twitter-berichten zegt de staatssecretaris ook nog, in dezelfde ongenuanceerde stijl, dat de opsluiting van gezinnen met het oog op verwijdering niet tegen het internationaal recht is. 

“Raad van State merkte dit ook op”, voegt hij er in Twitter-stijl aan toe. De studiedienst van de OVB zocht het op, maar vond niet onmiddellijk de bevestiging van die stelling in de adviezen van de Raad van State. Alvast in het advies 63.5513/4 van 13 juni 2018 is dat niet onmiddellijk terug te vinden. Maar dat advies is natuurlijk genuanceerd.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234