Vrijdag 18/10/2019

Opinie Michael De Cock

Nergens vindt de lokroep van de ranzigheid zo veel weerklank als in Vlaanderen

Michael De Cock. Beeld Stefaan Temmerman

Michael De Cock is artistiek leider van de Koninklijke Vlaamse Schouwburg (KVS) in Brussel, auteur, regisseur en acteur.

Er zijn twee democratieën in dit land, wordt weleens beweerd. Dan vergeet men er gemakkelijkheidshalve de Brusselse, de derde en de meest authentieke van dit land, aan toe te voegen. Daar kunnen kiezers immers zowel op Franstalige als Nederlandstalige partijen stemmen. Maar dat er inderdaad verschil is tussen de verschillende regio’s en democratieën in dit land, mag vandaag wel duidelijk zijn. Het is echter niet bepaald iets om fier op te zijn aan de Nederlandstalige kant van de taalgrens.

Nergens vindt de lokroep van de ranzigheid zoveel weerklank als in Vlaanderen. Terug van nauwelijks weggeweest. N-VA, dat zich ooit bij monde van Bart De Wever sterk maakte dat ze het Vlaams Belang klein zou krijgen, betaalt vandaag de prijs voor die overmoed én voor de ronduit xenofobe communicatie die ze de laatste jaren heeft gevoerd. Een communicatie die mensen en bevolkingsgroepen viseert en door tal van opiniemakers en journalisten als ‘normaal’ wordt beschouwd.

Geen graten

N-VA, achterna gehold of gesteund door politici van haast alle andere partijen, heeft het migratiedebat de laatste regeerperiode geïntoxiceerd. Van de gewraakte communicatiecampagne rond het verdrag van Marrakech tot de laatste gelekte speech van De Wever voor de eigen achterban over de jacht op mensen zonder papieren en ‘Air Francken’. Een foute speech voor de eigen achterban – wie gelooft überhaupt nog dat zoiets niet gaat lekken – moest Joke Schauvliege (CD&V) met haar baan bekopen. De Wever zag geen graten in zijn uitschuiver.

Verbazend is de winst van het Vlaams Belang dus niet. De laatste campagnedagen waren helemaal voor Van Grieken (VB). Waarom die, nauwelijks een dag voor de verkiezingen, werd uitgenodigd om in debat te gaan met Theo Francken (N-VA) over migratie door de redactie van Terzake is mij nog altijd een raadsel. Waarom verkoos men niet de zittende staatssecretaris? En waarom een debat met extreemrechts over dat thema? Nee, niet alles is de schuld van de media, maar het illustreert wel hoe het discours van extreemrechts helemaal genormaliseerd is geworden.

Bolwassing van formaat

Theo Francken kreeg een bolwassing van formaat van Van Grieken in Terzake. Wat is dit voor een debat, stamelde hij. Logisch. Francken mag dan wel sterk zijn als hij zelf mag chargeren tegen de ‘opengrenzenlobby’ – nog zo’n akelig woord dat ook opiniemakers als Mark Elchardus graag bezigen in deze krant – maar het verschil uitleggen tussen VB en N-VA inzake migratie, daar is een pak minder aan te winnen. Welk verschil trouwens? Een dag later, in een debat op de Grote Markt van Mechelen – met voorsprong het domste televisie-idee van de hele campagne – stond Stef Wauters erbij en keek hij ernaar toen De Wever Van Grieken voor paljas versleet. Wauters gaf geen krimp, of hij deed dat hij het niet gehoord had. Hij was een praatje aan het maken met John Crombez (sp.a).

De Wever ging, net als Francken een paar dagen eerder, door het ijs bij Van Grieken. Nooit met Vlaams Belang, zei De Wever. Die partij had immers geen stijl, zo poneerde hij ter verdediging van een quote uit De Tijd waarin hij het Vlaams Belang met een hondendrol in een krantenpapier had geassocieerd. Een nette, afgeborstelde jongen verwijten dat hij geen stijl heeft terwijl je zelf keer na keer uit de bocht gaat: het is weinig geloofwaardig. Het verschil tussen PS en VB voor De Wever? Di Rupo is een seigneur met andere ideeën, met de tweede kon hij het op veel punten vinden, maar de stijl stond hem niet aan. Tja. Niemand die nog opkijkt van zulke uitspraken.

N-VA heeft, in de hoop een paar procentjes bij te winnen op extreemrechts en ondanks bezadigdere stemmen als die van minister-president Geert Bourgeois, Valerie Van Peel of Jan Peumans, de rode loper uitgerold voor het Vlaams Belang. De kracht van de Verandering bleek die van de Verruwing.

Terug naar af

De droom van De Wever was om in een handomdraai Vlaanderen bestuurbaar te krijgen, in de hoop België in de onbestuurbaarheid te storten. Benieuwd wie hem wil depanneren, nu N-VA gehavend uit dit verkiezingsweekend komt. De grootste, dat wel, maar te gehavend om met veel aplomb het minister-presidentschap op te eisen.

We zijn terug naar af. Elke euforie van eender welke andere partij is triviaal. Hooguit PVDA mag zich verheugen, met een plek in het parlement. Politicoloog Cas Mudde stelde dat we niet meer zouden opkijken van een nieuwe zwarte zondag. Hij heeft zich vergist. Een vriendin kreeg er de tranen van in de ogen. Twintig jaar lang kreeg links te horen dat het de ‘problemen niet genoeg benoemd heeft.’ Ga toch weg. Straks blijken de woorden van Knack-hoofdredacteur Bert Bultinck nog visionair. Het zit hem in het grondwater, of in het DNA. 

En de N-VA? De dash is er dan misschien nog niet uit. De mot zit er wel in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234