Woensdag 01/02/2023

ColumnDave Sinardet

Nee, je kan niet geloofwaardig spreken over een ambitieuze fiscale hervorming als de salariswagen zelfs niet in beeld komt

Dave Sinardet. Beeld wouter van vooren / tim dirven
Dave Sinardet.Beeld wouter van vooren / tim dirven

Professor politieke wetenschappen Dave Sinardet (VUB) overschouwt tweewekelijks de politiek, afwisselend met Alain Gerlache.

Dave Sinardet

Laatst raakte ik op een seminarie aan de praat met een Zweedse confrater. Toen ik deze professor transporteconomie tijdens de koffiepauze vertelde dat onze federale regering een fiscale hervorming voorbereidt, die lasten op arbeid wil doen dalen door te wieden in de wildgroei van fiscale voordelen, reageerde hij opgetogen: “Ah, gaan jullie eindelijk komaf maken met jullie absurde subsidies voor bedrijfswagens? Dat werd tijd, want jullie zijn daarin Europees kampioen, net als in verkeersopstopping. Perfectly ludicrous.” Ik slaakte een zucht en kon ter verdediging van ’s lands eer enkel inbrengen dat veel academici, onder wie ikzelf, daarop al geregeld hebben gewezen.

Als politicoloog heeft het mij altijd gefascineerd dat zowat alle politici beweren autogebruik te willen afremmen maar tegelijk een systeem in stand houden dat mensen in de wagen duwt. Fiscale inconsequentie in het kwadraat. Zo’n loonbetutteling beperkt werknemers bovendien in hun vrijheid. Ja, maar salariswagens zijn nu eenmaal een manier om aan de hoge lasten op arbeid te ontsnappen, was dan steevast de verschonende respons vanuit de politiek. Juist, maar een evidente oplossing verlost ons van beide kwalen tegelijk: zet het fiscale voordeel om in een échte daling van de lasten op arbeid. Ja, maar dan gaan salariswagenbezitters zich geviseerd voelen en de indruk krijgen dat ze meer verliezen in auto dan wat ze extra krijgen in euro, was dan weer de repliek. Wel, kader dit dan in een grote, ambitieuze taxshift die komaf maakt met álle nodeloze loonvervangers zodat iedereen mee in het bad wordt getrokken en de inkomstenbelasting fors naar beneden kan.

En kijk! Dat is nu precies wat minister van Financiën Vincent Van Peteghem (cd&v) beweert te beogen. In zijn blauwdruk voor een grote fiscale hervorming lezen we: “Wie werkt moet in centen worden vergoed voor die prestaties. Een gelijke behandeling van verloningsvormen zal ervoor zorgen dat weer meer loon in euro’s wordt uitbetaald. Zo kunnen mensen zelf beslissen waar ze hun centen aan besteden.” Halleluja, heldere taal! Eindelijk een taboeloze taxshift!! Vooruit met de geit!!!

Maar dan volgt een anticlimax die de uitschakeling van de ‘gouden’ Duivels-generatie in Qatar nog overtreft: “Daarom behandelen we eco-, sport- en cultuurcheques op dezelfde manier als loon”. Oké dan. Men schaft wat onschadelijke cheques af, terwijl de salarisvervanger met de meest nefaste maatschappelijke kosten – files, ruimtelijke wanorde, energieverbuik, verkeersonveiligheid... - vrolijk blijft doorrijden? Terwijl die met zo’n 4 miljard per jaar zowat het sterkst kan bijdragen aan een fors voelbare lastenverlaging op arbeid? Terwijl de Europese Commissie, de OESO, de Nationale Bank, denktanks en deskundigen allerhande daar al jaren toe oproepen, inclusief dit jaar nog een door de federale regering benoemde expertengroep rond koopkracht én de specialist fiscaliteit die de minister van Financiën zélf aanstelde om zijn hervorming te adviseren?

Er rest maar één conclusie: de salariswagen is politiek even onverwoestbaar als onverdedigbaar. Een vleet aan voordelen zullen de Belgen moeten inleveren om een fiscale hervorming mogelijk te maken, en terecht. Maar o wee, wie waagt te raken aan de salariswagen! Ja, maar - klinkt het nu bij de minister – we kunnen er niet opnieuw aan sleutelen, want pas beslisten we nog om vanaf 2026 enkel elektrische bedrijfswagens te steunen en zo het systeem te verduurzamen.

Juist, maar dan in de betekenis van bestendigen. Deze regering stelt gemotoriseerd loon zelfs voor als onmisbare bondgenoot in de klimaatstrijd. Nonsens, volgens experts, want de Europese Commissie legde autobouwers een maximumuitstoot op, waardoor ze elders kunnen compenseren wat ze in België uitsparen. Bovendien stoppen andere landen stilaan hun steun aan elektrische wagens omdat de transitie al is ingezet. Wie die nog sneller wil afleggen, kan maatregelen nemen die autogebruik niet aanmoedigen.

Nee, men kan niet geloofwaardig gewagen van een ambitieuze fiscale hervorming als de salariswagen zelfs niet in beeld komt. Erger nog: slaagt Vivaldi toch in een halve hervorming, dan hangen we aan die pree op wielen wellicht voor eeuwig vast, want vervolgens verschijnt geheid opnieuw het argument dat men ze niet geïsoleerd kan afbouwen.

Mijn Zweedse collega aanhoorde mijn relaas met een mengeling van verbijstering en geamuseerdheid. “Gelukkig hoorde ik wel dat jullie in Brussel rekeningrijden gaan invoeren”, zei hij vervolgens. Zuchtend zette ik mijn kopje koffie neer en maande ik hem naar het seminarielokaal: “De volgende sessie gaat beginnen”.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234