Donderdag 02/02/2023
Marc Van Ranst. Beeld dm
Marc Van Ranst.Beeld dm

ColumnMarc Van Ranst

Nationalisten vragen steeds respect voor de eigen strijdvlag, maar omgekeerd hebben ze geen respect voor de Belgische vlag

Marc Van Ranst is viroloog aan de KU Leuven. Zijn column verschijnt tweewekelijks, afwisselend met Els van Doesburg.

Marc Van Ranst

Het begon ooit met een prachtige Zweedse vriendin, en vijftien jaar later doceerde ik nog altijd een zomercursus aan de universiteit van Kalmar in het zuidoosten van Zweden. Daar verloopt het leven net iets trager, en de mensen zijn er erg aardig. Het landschap wordt er mee vormgegeven door de bruinrode houten huizen met witte hoeken en witte vensters. Aan bijna elke gevel hangt een blauw-gele ‘fasadflagga’.

De Zweedse vaderlandsliefde is groot, maar genereus en streelzacht, zeker wanneer je het vergelijkt met het in your face ‘God bless America’- en ‘Make America Great Again’-chauvinisme in de VS. Dat is het verschil tussen bonvivantesk patriottisme en agressief nationalisme. Dat is ook het verschil tussen de Belgische vlag en de zwart-gele Vlaamse Leeuw.

Elk jaar kijk ik op 11 en 21 juli aandachtig naar de gevels in Willebroek. Dit jaar waren er op 11 juli opvallend weinig huizen die het beest uithingen, behalve dat ene heem waar ik vier leeuwenvlaggen telde. Op 21 juli zag ik eveneens weinig driekleuren aan de gevels, ook al zat de nationale feestdag gesandwicht tussen de gouden zevenkampmedaille van Nafi Thiam, de kwartfinale van de Red Flames en de groene Tour van Wout van Aert.

Dit in schril contrast met de tricolore deliria in 2014 en 2018 tijdens de wereldkampioenschappen voetbal in Brazilië en Rusland. Toen bleven de Belgische vlaggen vrolijk hangen van half juni tot na de nationale feestdag. Wanneer de Rode Duivels winnen, hangen de Belgen massaal hun vlag uit voor Koning Voetbal, ondersteund door dure reclamespots van de voetbalbond, Panini-stickers van de Red Devils bij Carrefour en gratis Belgische vlaggen met het Jupiler-logo.

Die Jupiler-vlaggen waren in 2014 een doorn in het oog van de Aarschotse N-VA, die vond dat mensen die een Belgische vlag met reclame voor Waals bier durfden uit te hangen volgens het gemeentereglement op reclameborden een belasting van 50 euro zouden moeten betalen. Ik vind gemene gemeentepolitiek ongemeen grappig.

De officiële vlag van de Vlaamse Gemeenschap is de leeuw met rode klauwen en een rode tong. Die hangt eigenlijk vooral aan overheidsgebouwen. De zwart-gele vlaggen met een “klauwende volledig zwarte leeuw op een gouden veld” zijn de ‘strijdvlaggen’ van de Vlaamse Beweging. Deze strijdvlag was tijdens de Tweede Wereldoorlog een belangrijk symbool in de propaganda van de nazi’s en hun Vlaamse collaborateurs. Voor de huidige naar confederalisme of separatisme hunkerende Vlaams-nationalisten is hun strijdvlag het symbool van verzet tegen de ‘Belgische overheersers’ en, volgens Ivan Mertens van Vlaanderen Vlagt, de vlag “die het minst bezoedeld is met toegevingen aan de Franstaligen”. Ik vind dat bombastische sérieux over vlaggen zo grappig.

Het zijn dus vooral strijdvlaggen die in de aanloop naar 11 juli, op verkiezingsmeetings, en tijdens wielerwedstrijden gratis en voor niks worden uitgedeeld door Vlaams Belang, N-VA, Voorpost en andere Schild & Vrienden. Soms is een gratis vlag niet genoeg. Dit jaar beloonden lokale N-VA-afdelingen diegenen die op 11 juli “de vlag lieten wapperen” nog eens extra met een tube N-VA-zonnecrème met daarop de tekst “Wrijf het maar goed in; word niet rood!”. Ik ben zo rood als een kreeft, en toch vind ik dit grappig.

Zwaaien met strijdvlaggen is niet zonder gevaar, want tijdens Parijs-Roubaix in 2004 draaide een strijdvlag in volle finalestrijd in het achterwiel van de hardwerkende Vlaming Leif Hoste. In 2013 vertelde Siegfried Bracke, N-VA’er maar geen grootvlaggenmens, dit verhaal aan het Leuvense studentenblad Veto: “Ooit is een van die vodden tussen een wiel terechtgekomen.” Alle Vlaams-nationalisten gingen stante pede in rep-en-roermodus en Bracke moest door het stof, want de Vlaamsche strijdvlag een vod noemen is heiligschennis! Ik vond dat grappig, maar niet voor Leif Hoste.

Nationalisten vragen steeds respect voor de eigen strijdvlag, maar omgekeerd hebben ze geen respect voor de Belgische vlag. De voorzitter van Jong N-VA (tevens oud-strijder van Schild & Vrienden) schreef in 2020 dat hij “nog liever corona kreeg dan een Belgische driekleur uit zijn raam te hangen”, maakte een foto waarop hij een Belgische vlag vertrappelde en een video waarin hij met een Belgische vlag een tafel schoonveegde. En op 21 juli deelde hij dweilen met tricolore streepjes uit met de slogan “Bestel je Belgische vod”. Ik vind die voddenventers niet grappig.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234