Zondag 27/11/2022
Alain Gerlache. Beeld DM
Alain Gerlache.Beeld DM

ColumnAlain Gerlache

Naast de PS wordt nu ook de vakbond het mikpunt van de PTB

Alain Gerlache overschouwt de politieke actualiteit. Zijn column verschijnt op maandag.

Alain Gerlache

Vrijdag 30 september krijgen we de eerste ‘Vrijdag Colèredag’ van de PVDA/PTB. Zoals het een unitaire partij past, zijn twee acties gepland, een in Kortrijk, de andere in het Henegouwse La Louvière. Twee heel verschillende steden. La Louvière is een van de armste gemeenten van Wallonië. Het is ook een historisch bastion van de Parti Socialiste, die er sinds 1946 de absolute meerderheid heeft – ondanks een sterk resultaat van de PTB in de laatste gemeenteraadsverkiezingen. De keuze is dus geen toeval.

Het ordewoord op de twee manifestaties: ‘Tegen de torenhoge facturen. Tegen de regering die de kant kiest van de energiemultinationals.’ Het is een aanval op Vivaldi en dan vooral op de linkervleugel van de coalitie en in het bijzonder op de socialisten. Nog meer dan in Vlaanderen zijn deze acties een nieuwe stap in de confrontatie tussen de PTB en de PS in het zuiden van het land. De twee partijen staan met getrokken messen tegenover elkaar, zoals we vorige donderdag ook tijdens de mondelinge vragen in de Kamer konden vaststellen. Hoewel de laatste peiling erop wijst dat de PS nog steeds nummer één blijft in Wallonië en Brussel, laten de communisten de wapens niet zakken. Integendeel. Ze mikken nu openlijk op het ideologische leiderschap van het linkse kamp, terwijl de Parti Socialiste in het defensief is.

Gisteren hield de PS in Brussel haar 200ste congres en maakte ze van de gelegenheid gebruik om haar realisaties sinds haar stichting in 1885 in de verf te zetten, van de achturendag tot de sociale zekerheid. De boodschap is duidelijk: de PS kan een echt palmares van verwezenlijkingen voor de arbeiders voorleggen terwijl de PTB aan de zijlijn blijft roepen. Maar het blijft de vraag of de veroveringen van het verleden de kiezers kunnen overtuigen die worden aangetrokken door het radicale verhaal van de communisten – waarop de PS alleen kan antwoorden met moeizaam verkregen compromissen met centrumrechtse partijen.

Hoewel de PTB het ontkent, komt ze met de Colèredagen ook in het vaarwater van de vakbonden, en dat is ook geen toeval. Binnen de Waalse FGTB is er een machtsstrijd tussen socialisten en communisten, discreter dan op het politieke vlak maar zeker even fel, vooral in de provincies Luik en Henegouwen. Daar worden nu sleutelfuncties door prominente PTB-figuren bekleed zoals in Charleroi.

Het streven van de PTB om haar invloed uit te breiden, beperkt zich trouwens niet tot de vakbonden. De PTB roept op haar website op tot acties ‘in de wijken, op pleinen’ en ook ‘op rotondes’, uiteraard een verwijzing naar de beweging van de Gele Hesjes, die in Frankrijk op de rotondes begon. ABVV-voorzitter Thierry Bodson reageerde daar scherp en duidelijk op in zijn toespraak op het Congres van de PS: “Op rotondes betogen dat is onze job. In een democratie is er de macht en de tegenmacht. Als je beide mengt is dat slecht voor de democratie.”

Je kunt je inderdaad afvragen of de PTB op de min of meer spontane bewegingen mikt die actievoeren los van de traditionele organisaties zoals de vakbonden. In sommige landen zien we al bewegingen die oproepen om de energiefacturen te boycotten, zoals ‘Don’t Pay UK’ in het Verenigd Koninkrijk. Ook bij ons gaan dergelijke stemmen op.

De leiding van de PS zal hoe dan ook niet kunnen deelnemen aan de acties van Vrijdag Colèredag. Ook de vakbonden hebben aangekondigd dat ze zich aan hun eigen agenda zullen houden. Van een links eenheidsfront is er dus geen sprake.

Toch moet de rechterzijde zich niet te snel verheugen over de conflicten binnen het linkse kamp. Een Waalse vakbondsleider uitte laatst nog zijn bezorgdheid over de opkomst van een klimaat van opstandigheid in ons land. Zelfs binnen de FGTB vonden ze die uitspraak ongelukkig, want de waarschuwing kan een averechts effect hebben. Maar toch is de vaststelling wellicht niet ongegrond. De verzwakking van de vakbonden kan de deur openzetten voor ongecontroleerde bewegingen zoals Frankrijk die heeft gekend. Dat is een risico, niet alleen voor de sociale maar in de huidige omstandigheden ook voor de burgerlijke vrede. Zelfs de meest conservatieve kringen moeten zich de vraag stellen: als ze de vakbonden niet meer als gesprekspartner hebben, wie komt dan in de plaats?

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234